Αξιούμε!!!

Κάνε δική σου τη σελίδα μας.

Κύρια Σελίδα.

Εμείς...
Χάρτης
Ομιλίες
Οδοιπορώντας (1)
Οδοιπορώντας (2)
Οδοιπορώντας (3)
Οδοιπορώντας (4)
Οδοιπορώντας (5)
Οδοιπορώντας (6)
Οδοιπορώντας (7)
Έγραψαν...


Τα Σχολεία μας

Εκπαίδευση
Ενημέρωση
Δημοτικό & Νηπιαγωγείο
Γυμνάσιο
Τα παιδιά μας γράφουν
Περιοδικό "Απόστολος Ανδρέας"

Δημογραφικά Στοιχεία
Κάτοικοι, Κοινοτικό Συμβούλιο, Σχολική Εφορεία

Μαθητές
Ιστορία
Ασχολίες Κατοίκων

Καταστροφή Πολιτιστικής μας κληρονομιάς

Οι "Δικοί" μας Άγιοι
Χερσόνησος Αγίων

Απόστολος Ανδρέας (1)
Απόστολος Ανδρέας (2)

Άγιος Φίλωνας (1)
Άγιος Φίλων (2)
Άγιος Συνέσιος (1)
Αγ. Συνέσιος (2)
Αγία Φωτεινή
Μονή και Θαύματα του Απ. Ανδρέα
H Eπισκοπή Καρπασίας

Εγκλωβισμένοι
Το δράμα των εγκλωβισμένων
Οι εγκλωβισμένοι μας
Δολοφονίες, Ξυλοδαρμοί, Κλοπές
ΚΑΡΠΑΣΙΑ: Οι τελευταίοι των Ευρωπαίων εγκλωβισμένων
Μηνύματα Εγκλωβισμένων
Στο ευρωπαϊκό δικαστήριο οδήγησαν οι Ριζοκαρπασίτες τους Τούρκους

Τα δικά μας
Ριζοκαρπασίτικες Συνταγές
Συντυχάννετε (ομιλείτε) ριζοκαρπασίτικα;
Το χωρκόν μου
Ο καιρός στο Ριζοκάρπασον

Το Ριζοκάρπασον στη μνήμη μας
Σωματεία

Ιστορία
Γεωγραφία
Τοπωνυμία
Παραλίες
Μνήμες

Πρόσωπα
Οι Ριζοκαρπασίτες γράφουν
Χερσόνησος Ηρώων
Αγνοούμενοι
Γιάννης Μανιταράς

Το Μαρίν
Νάσα Παταπίου
Πάρις Αθανασιάδης
Γιάννης/Μαρία


Φωτογραφίες
Φωτογραφίες του χθες  (1)
Νέες ανέκδοτες μαθητικές φωτογραφίες  (2)
Νέες Ανέκδοτες φωτογραφίες  (3)
Ανέκδοτες φωτογραφίες  (4)
Νέες Φωτογραφίες  (5)
Νέες μαθητικές φωτογραφίες  (6)
Φωτογραφίες σήμερα (7)
Φωτογραφίες σήμερα (8)

Μαθητικές (9)

Εφημερίδα Ριζοκαρπάσου
Τεύχος 1
Τεύχος 2
Τεύχος 3

Τεύχος 4
Τεύχος 5

Τεύχος 6
Τεύχος 7
Τεύχος 8

Τεύχος 9


Άλλες ενδιαφέρουσες σελίδες
Τα κατεχόμενα μνημεία μας

Υπουργείο Παιδείας
Κώμα Γιαλού
Νέτα
Επισκοπή Καρπασίας
Lobby for Cyprus
Cypriot Federation

Nepomak
Rizokarpasso fc
Κατωκοπιά



Τηλεφωνικοί κατάλογοι:

ΑΤΗΚ (Κύπρου)

Ο.Τ.Ε (Ελλάδας)

Αρχείο

Απόστολος Ανδρέας

ΕΚΕΙ ΟΠΟΥ ΜΑΣ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΔΡΕΑ

Στο ακρωτήρι της Καρπασίας

Απολυτίκιο:
"Ώς των Αποστόλων Πρωτόκλητος και του Κορυφαίου αυτάδελφος, τον Δεσπότην των όλων, Ανδρέα, ικέτευε, ειρήνην τη οικουμένη δωρήσασθαι, και ταις ψυχαίς ημών το μέγα έλεος." (Το Απολυτίκιον του Αποστόλου Ανδρέα, Ήχος δ')


 Για την ίδρυση του φημισμένου Μοναστηριού του Αποστόλου Ανδρέα, που βρίσκεται στο ομώνυμο ακρωτήρι στην κατεχόμενη Καρπασία, ελάχιστα είναι γνωστά. Η παράδοση φέρει τον Απόστολο Ανδρέα να έχει περάσει από το μέρος εκείνο, τον 1ο αιώνα μ.Χ., όταν το καράβι με το οποίο ταξίδευε έμεινε αγκυροβολημένο για τρεις ημέρες σε παρακείμενο λιμανάκι λόγω νηνεμίας. Εκεί ο
Απόστολος δημιούργησε μια πηγή στο βράχο από όπου άρχισε να αναβλύζει άφθονο νερό, "που τρέχει από τότε στον λάκκο της Παλαιάς Εκκλησίας και από εκεί βγαίνει σαν Αγίασμα από βρύση κοντά στη θάλασσα" (Ι. Τσικνοπούλλου "Ο Απόστολος Ανδρέας", 1967, σ. 21). Αυτό θεράπευσε και το τυφλό παιδί του καπετάνιου του καραβιού, ο οποίος, σύμφωνα με την παράδοση, έκτισε στην ίδια τοποθεσία ναό αφιερωμένο στον πρωτόκλητο μαθητή του Χριστού.
Το 1103 μ.Χ. υπάρχει μια πρώτη μαρτυρία για την ονομασία του λιμενίσκου που βρίσκεται κοντά στο μοναστήρι, από τον Αγγλοσάξονα προσκυνητή Seawolf, ο οποίος το αποκαλεί "λιμανάκι του Αποστόλου Ανδρέα". Η μαρτυρία θεωρείται σημαντική, αφού συνδέει το όνομα του Αποστόλου με το ακρωτήρι της Καρπασίας από τα βυζαντινά χρόνια, ένδειξη ότι η παράδοση για τον Απόστολο Ανδρέα υπήρχε από τότε.
Μια άλλη σημαντική μαρτυρία με σαφή αναφορά, αυτή τη φορά, σε ύπαρξη μοναστηριού στην περιοχή, γίνεται το 1191 μ.Χ. από τον Άγγλο ιερωμένο Benedict of Peterborough, ο οποίος αναφέρει ότι ο τότε διοικητής της Κύπρου Ισαάκιος Κομνηνός (1185-1191) συνελήφθη από το Ριχάρδο το Λεοντόκαρδο σε πολύ καλά οχυρωμένο μοναστήρι, που ονομαζόταν "Ακρωτήριον του Αποστόλου Ανδρέα".
Επίσης, το ακρωτήρι αναφέρεται σε παλαιούς χάρτες της Κύπρου, ήδη από το 1465, ως ακρωτήρι του Αγίου Ανδρέα ("Capo de Sando Andrea"). Σε παλαιούς χάρτες σημειώνεται και η ύπαρξη εκκλησίας στη θέση του σημερινού μοναστηριού, με την ονομασία Άγιος
Ανδρέας ("Sando Andrea").
Παρόμοιες αναφορές γίνονται και από πολλούς περιηγητές που επισκέφθηκαν την Κύπρο, τόσο κατά την περίοδο της λατινοκρατίας (1191-1571) όσο και κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας (1571-1878). Ο Άγγλος περιηγητής Richard Pococke, που επισκέφθηκε το νησί το 1738, γράφει, "φθάσαμε στο ανατολικότερο σημείο του νησιού, που ονομαζόταν από τους παλαιούς Βοός Ουρά. Σήμερα ονομάζεται ακρωτήρι του Αποστόλου Ανδρέα εξαιτίας μοναστηριού σε βράχο στο όνομα του Αποστόλου Ανδρέα, στο οποίο κατοικούν 2-3 μοναχοί". (Ν. Γ. Κυριαζή "Τα Μοναστήρια εν Κύπρω", 1950, σ. 18)

Η ιστορία του μοναστηριού γίνεται ουσιαστικά γνωστή περίπου από το 1855 όταν ο παπά Ιωάννης Νικόλα Διάκου από το Ριζοκάρπασον άρχισε την οικοδόμηση του καινούργιου ναού, που εγκαινιάστηκε στις 15 Αυγούστου 1867 επί Αρχιεπισκόπου Σωφρονίου. Ο παπά Ιωάννης θεωρείται ο κτήτορας του σημερινού μοναστηριού.

Ο παπά Ιωάννης Νικόλα Διάκου από θεωρείται ο ιδρυτής και πρώτος οικονόμος του σημερινού Μοναστηριού. Ο παπά Ιωάννης άρχισε την ανέγερση του νέου ναού το 1855, αφού κατάφερε να συγκεντρώσει οικονομική βοήθεια από τους πιστούς με εράνους στην Κύπρο και στο εξωτερικό, «φέρων μαζί του μια βαρύτιμη παλαιά Εικόνα του Αγίου». (Τσικνοπούλλου, σ. 25) Ο τότε Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Α’ (1854-1865) είχε θέσει το όλο έργο της ανέγερσης του ναού κάτω από την πνευματική του καθοδήγηση.

Ο παπά Ιωάννης εργάστηκε με αφοσίωση για το φημισμένο Μοναστήρι και όταν πέθανε στις 4 Ιουλίου 1909, σε ηλικία 82 χρόνων, οι συμπατριώτες του τον έθαψαν κοντά στην παλαιά Εκκλησία, όπου αργότερα στήθηκε και η μαρμάρινη προτομή του.

Για το χαρακτήρα και το έργο του παπά Ιωάννη γράφει ο ιστορικός Φραγκούδης τα ακόλουθα: «Ο την Μονήν διευθύνων Οικονόμος είναι σπάνιος τύπος ιερέως. Μόνος επιστατεί εις την καλλιέργειαν των κτημάτων, εις την είσπραξιν των εισοδημάτων, αυτός ενήργησε συνδρομάς διά την ανέγερσιν της Μονής, τα εισοδήματα της οποίας χρησιμοποιεί εις διατήρησιν Σχολείου αρρένων και θηλέων εν Ριζοκαρπάσω, εις φιλοξενίαν και εις διάφορα άλλα καλά διά την επαρχίαν, ής είναι ο δικαστής, ο αγαθός άγγελος. Τοιούτων ιερέων χρήζουσιν αληθώς όλα τα χωριά». (Τσικνοπούλλου, σ. 26)

Άλλοι γνωστοί μοναχοί εκτός από τον παπά Ιωάννη ήταν ο οικονόμος Χριστόφορος Κυκκώτης που υπηρέτησε μεταξύ 1910 και 1915, ο οικονόμος Ιωσήφ (1916-1926), ο οικονόμος Παγκράτιος (1926-1927), ο οικονόμος Κλεόπας από τη Μόρφου (περί το 1931), ο οικονόμος Φώτιος Μαχαιριώτης από το Φλαμούδι (1931-1934), ο ιερομόναχος Χρύσανθος Μακρυγιάννης (1935-1937), ο ιερομόναχος Νικόλας Σανταμάς (1942-1947), ο οικονόμος Λεόντιος Ιακωβίδης (1948-1962) και ο οικονόμος Κλεόπας Κουρουζίδης (1962).

Μεγάλος ευεργέτης της Μονής υπήρξε ο Αριστόδημος Γιαννακού Παπαπέτρος (1897-1967), ο οποίος στη διαθήκη του κληροδότησε στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα όλη την περιουσία του, αξίας 50 χιλιάδων λιρών (το 1967), για την ανέγερση ξενώνων. Η σωρός του τάφηκε στο χώρο της Μονής.




Ο ναός της Μονής

Από τα κτίσματα του πρώτου ναού δεν διασώζονται καθόλου ίχνη. Στη θέση τους ανεγέρθηκε αρκετά χρόνια αργότερα - κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας τον 15ο αιώνα - ναός, που υπάρχει μέχρι σήμερα, όχι όμως και τα κτήρια που το περιέβαλλαν.

"Η Παλαιά Εκκλησία, με τον οικοδομικό της ρυθμό, με τα γραφικότατα σταυροθόλια της, χτισμένη μάλιστα επάνω στην πηγούλα που φανέρωσε ο ονομαστός
Απόστολος, πιστοποιεί, μακριά από κάθε αμφιβολία, ότι είναι κτίσμα του δεκάτου πέμπτου αιώνος. Εύκολα εμείς συμπληρώνουμε την αλάνθαστη αυτή πιστοποίηση, χωρίς να μπορεί κανείς να μας διαψεύσει. Γύρω στα 1430, εποχή Φραγκοκρατίας, βρήκαμε οι κάτοικοι της περιοχής οικονομική άνεση τόση - ας μη πούμε ευρωστία - που μας επέτρεψε να μεγαλώσουμε και να κάνουμε ομορφότερο το Εκκλησάκι του αγαπητού μας Ψαρά Αποστόλου Ανδρέα και αναθέσαμε το μεγάλωμα αυτό το καλλιτεχνικό σε τεχνίτη καλό, που καλά ήξερε τα μυστικά της εκκλησιαστικής οικοδομίας." (Τσικνοπούλλου, σ. 22)

Ο παλαιός αυτός ναός, που είναι γοτθικού ρυθμού, βρίσκεται τριάμισι μέτρα χαμηλότερα από το ιερό του καινούργιου (σημερινού) ναού και οι είσοδοι του είναι δυο πετρόκτιστες σκάλες. Το σχήμα του είναι τετράγωνο και η πύλη του, που βρίσκεται στη νότια πλευρά, είναι πετρόκτιστη και αψιδόσχημη.

Ο καινούργιος ναός του μοναστηριού χρονολογείται στον 19ο αιώνα, με βάση επιγραφή όπου αναγράφεται η ημέρα των εγκαινίων του, 15 Αυγούστου 1867. Ο ναός είναι μονόκλιτος με καμαρόσχημη οροφή ενισχυμένη με έξι κτιστές ζώνες. Η μεγάλη θύρα του ναού βρίσκεται στο νότιο τοίχο, ενώ στο βόρειο τοίχο υπάρχει δεύτερη θύρα με την επιγραφή της ημέρας των εγκαινίων του.

Για τον καινούργιο ναό, και γενικότερα για το Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα, γράφει ο ιστορικός Σακελλαρίου: "Νοτιώτερον ολίγον των Κλείδων κείται παρά την ακτήν το Μοναστήριον του Αγίου Ανδρέου. Προ τριακονταετίας ενταύθα δεν υπήρχεν ή μικρός παλαιός Ναός του Αποστόλου Ανδρέου· έκτοτε όμως, χάρις εις την ενεργητικότητα και τιμιότητα του τότε διορισθέντος Ιερέως της μικράς Εκκλησίας, νύν δε Οικονόμου της Μονής, εκτίσθει μέγας και ωραίος Ναός και πολλά κάλλιστα πέριξ δωμάτια, και ούτως ενταύθα κατηρτίσθη, προϊόντος του χρόνου, μία των ωραιοτέρων εν τη Νήσω Μονών". (Τσικνοπούλλου, σ. 25)

Το εικονοστάσιο, που καλύπτει ολόκληρο το πλάτος και ύψος του καινούργιου ναού, είναι ξυλόγλυπτο και επίχρυσο, όμως άγνωστης χρονολογίας κατασκευής και άγνωστου τεχνίτη. Ξυλόγλυπτοι είναι επίσης ο άμβωνας, ο θρόνος, καθώς και το κεντρικό προσκυνητάρι. Στα δεξιά του τέμπλου υπάρχει επίσης ξυλόγλυπτο, επίχρυσο και καταστόλιστο προσκυνητάρι, στο οποίο βρίσκεται η προσκυνηματική εικόνα του Αποστόλου Ανδρέα. Στο ναό φυλάγονται, μεταξύ άλλων, μερικές σχετικά παλαιές εικόνες του 19ου αιώνα, καθώς και μερικά κειμήλια της ίδιας εποχής.

 
Στον Απόστολο Αντρέα

Το Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα γιορτάζει κανονικά στις 30 Νοεμβρίου, όμως επειδή κατά την ημερομηνία αυτή ο καιρός είναι συνήθως χειμωνιάτικος και οι προσκυνητές ταλαιπωρούνταν σε μεγάλο βαθμό, και αφού σε παλαιότερες εποχές το προσκύνημα στο μοναστήρι απαιτούσε ταξίδι πολλών ημερών, καθιερώθηκε η 15η Αυγούστου - ημέρα που εγκαινιάστηκε ο νέος ναός το 1867 - ως ημέρα γιορτής για το μοναστήρι.

"Εις την μονήν του Αποστόλου Ανδρέου δις του έτους γίνεται πολυπληθής πανήγυρις. Η πολυπληθέστερα πανήγυρις τελείται την 15ην Αυγούστου, ημέραν των εγκαινίων της μονής, ότε ο καιρός είναι ωραίος. Η ετέρα πανήγυρις τελείται την 30ην Νοεμβρίου, ημέραν εορτής του αγίου, ότε όμως διά τον βροχερόν καιρόν δεν δύναται να μεταβούν πολλοί προσκυνηταί". (Χ. Ταουσιάνη "Αι εκκλησίαι του Ριζοκαρπάσου", 1983, σ. 143)

Όπως γράφει ο Γιάννης Σταυρινός Οικονομίδης στην 'Ιστορία του Αποστόλου Ανδρέα του Ριζοκαρπάσου', "ήταν θαυμαστό το θέαμα να βλέπεις πλήθος άμαξες συρόμενες από βόδια, μούλες, άλογα, σκεπασμένες με πολύχρωμες τέντες, καβαλάρηδες, πεζούς, να διασχίζουν τους χωματένιους δρόμους του Καρπασιού επί τρία μερόνυχτα για να φτάσουν στο μοναστήρι την 15η Αυγούστου με τα αφιερώματά τους: τις τεράστιες λαμπάδες, τα ζωντανά που άλλα τα πρόσφεραν ενώ άλλα τα έσφαζαν εκεί για να φάνε. Το μοναστήρι τους προσέφερε πλήρη φιλοξενία κι άφθονο κρασί. Στο πανηγύρι έρχονταν πολλοί δια θαλάσσης, ενώ η καμπάνα του Αγίου τους υποδεχόταν με συνεχές χαρούμενο χτύπημα". (Μ. Στυλιανού "Μια περιδιάβαση στα κατεχόμενα χωριά και τις πόλεις μας", 2001 σ. 346)

Όταν το αυτοκίνητο άρχισε να χρησιμοποιείται εκτεταμένα στην Κύπρο, οι προσκυνητές έφθαναν στο μοναστήρι με λεωφορεία, μα και πάλι το ταξίδι ήταν μεγάλο και διαρκούσε δύο-τρεις ημέρες. Στο μοναστήρι μετέβαιναν πολύ τακτικά, μέχρι και το 1974, και πολλοί πιστοί για βαφτίσεις παιδιών.

Μεταξύ των χιλιάδων επισκεπτών του μοναστηριού συγκαταλέγονταν και πολλοί Τουρκοκύπριοι, οι οποίοι σέβονταν τον Άγιο και έφθαναν εκεί από πολλά μέρη της Κύπρου φέρνοντας μαζί τους τα τάματά τους.

Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 επιτράπηκε για πρώτη φορά στους εγκλωβισμένους της Καρπασίας να μεταβούν στο μοναστήρι και να παρακολουθήσουν τη λειτουργία, με την ευκαιρία της γιορτής του Αγίου, στις 30 Νοεμβρίου 1978.

Ο Ηγούμενος Κύκκου και ο τότε Οικονόμος της Μονής Κλεόπας Κουρουζίδης επισκέφθηκαν το μοναστήρι για πρώτη φορά μετά την εισβολή στις 30 Νοεμβρίου 1994, ενώ ακριβώς ένα χρόνο αργότερα ηγήθηκαν προσκυνήματος από 40 Καρπασίτες που ταξίδεψαν στον Απόστολο Ανδρέα από τις ελεύθερες περιοχές με λεωφορείο. Εξάλλου, η πρώτη μαζική επίσκεψη στο μοναστήρι, από 600 Ελληνοκύπριους, πραγματοποιήθηκε στις 15 Αυγούστου 1997, μετά από επίμονες ενέργειες της Διαχειριστικής Επιτροπείας της Ιεράς Μονής του Απ. Ανδρέα προς τα Ηνωμένα Έθνη και τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Μεγάλης Βρετανίας.
Μετά τη μερική άρση των περιορισμών στη διακίνηση από και προς τα κατεχόμενα από το τουρκικό κατοχικό καθεστώς, τον Απρίλιο 2003, χιλιάδες πιστοί συναθροίζονται στο κατεχόμενο μοναστήρι για να εκφράσουν την πίστη τους στον Άγιο. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι σε καταμέτρηση που έγινε την 1η Μαΐου 2003, από τους 25,800 Ε/Κ που είχαν μεταβεί στα κατεχόμενα οι 24,000 είχαν για προορισμό τους τη Μονή του Αποστόλου Ανδρέα. Επίσης, τρεις ημέρες μετά τη μερική άρση των περιορισμών στη διακίνηση, στις 26 Απριλίου 2003 που ήταν και Μεγάλο Σάββατο, έγινε στο μοναστήρι λειτουργία Αναστάσεως, την οποία κάλυψαν διεθνή τηλεοπτικά δίκτυα.
Κατά τη φετινή γιορτή του Αγίου, στις 30 Νοεμβρίου 2004, η Διαχειριστική Επιτροπεία της Μονής μαζί με όλες τις οργανώσεις της κατεχόμενης Καρπασίας διοργανώνουν, για πρώτη φορά από το 1974, Παγκαρπασικό και Παγκύπριο προσκύνημα στον Απόστολο Ανδρέα, με επικεφαλής τον Επίσκοπο Κύκκου κ. Νικηφόρο.


Η Τίμια Κάρα

Η Τίμια Κάρα του Αποστόλου Ανδρέα μεταφέρθηκε στην Κύπρο από την Πάτρα, στις 7 Οκτωβρίου 1967, με την ευκαιρία της εκατονταετηρίδας της ομώνυμης εκκλησίας και εκτέθηκε για μια βδομάδα σε λαϊκό προσκύνημα. Την Κάρα, που συνόδευαν οι Μητροπολίτες Πατρών κ. Κωνσταντίνος, Νίκαιας κ. Γιώργος και Ύδρας κ. Ιερόθεος, παρέλαβε στο λιμάνι Αμμοχώστου ο τότε Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, μέσα σε ατμόσφαιρα θρησκευτικής κατάνυξης και υπό τους ψαλμούς της χορωδίας του Πανελλήνιου συλλόγου Ιεροψαλτών και τους ήχους της Φιλαρμονικής του Δήμου Αμμοχώστου.

Σε ομιλία του κατά την τελετή υποδοχής της Τίμιας Κάρας, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος είπε μεταξύ άλλων τα εξής:

"Εις τον χώρον τούτον παρά την αρχαίαν Σαλαμίνα, όπου εγεννήθη και εμαρτύρησεν ο
Απόστολος Βαρνάβας, καταγράφεται την στιγμήν αυτήν υπό της Ιστορίας μέγα γεγονός. Ο ιδρυτής της Εκκλησίας της Κύπρου υποδέχεται τον ιδρυτήν της Εκκλησίας του Βυζαντίου. Ο εις την Σαλαμίνα δια λιθοβολισμού μαρτυρήσας Απόστολος υπαντά τον εις Πάτρας δια σταυρού μαρτυρήσαντα Συναπόστολον. Ο εκ των Εβδομήκοντα Πρώτος, ο Απόστολος Βαρνάβας, υποδέχεται εις την ιδιαιτέραν Αυτού πατρίδα τον εκ των Δώδεκα Πρωτόκλητον, τον Απόστολον Ανδρέα". (Ανακοινωθέν Γ.Τ.Π. 7/10/1967)

Η αυτοκινητοπομπή που συνόδευε την Κάρα μέχρι τη Μονή του Αποστόλου Ανδρέα ακολούθησε συγκεκριμένη διαδρομή διερχόμενη από πολλές κωμοπόλεις και χωριά της Καρπασίας, στα οποία οργανώθηκε παλλαϊκή υποδοχή.

Με την άφιξη της Κάρας στη Μονή στις 8 Οκτωβρίου 1967 τελέστηκε, ενώπιον πολλών χιλιάδων πιστών που κατέφθασαν εκεί από όλη την Κύπρο, Αρχιερατικό Συλλείτουργο, του οποίου προέστη ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, συμπαραστατούμενος από τα υπόλοιπα μέλη της Ιεράς Συνόδου της Κύπρου και των Μητροπολιτών Πατρών, Νίκαιας και Ύδρας.

 
Για το πιο πάνω κείμενο χρησιμοποιήθηκαν οι ακόλουθες πηγές:
-Ιστοσελίδα Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών (www.moi.gov.cy/pio)
- Καππαής Δ.Χ., "Τα Μοναστήρια της Κύπρου", Λευκωσία 1994
- Κληρίδης Ν., "Μοναστήρια στην Κύπρο", Λευκωσία 1952
- Κοκκινoφτας Κ., "Το Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα και η Ιερά Μονή Κύκκου", Κυκκώτικα Μελετήματα Α', Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου, Λευκωσία 1997
- Κυριαζής Ν.Γ., "Τα Μοναστήρια εν Κύπρω", Τυπογραφείο Π. Χειμωνίδη, Λάρνακα, Δεκ. 1950
- Παυλίδης Α., "Ανδρέα Αποστόλου μοναστήρι", Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια τόμος Β', Φιλόκυπρος, Λευκωσία 1985
- ΠΟΛΙΤΗΣ Εφημερίδα, "Χρονικό", 1 Δεκεμβρίου 2002
- ΠΟΛΙΤΗΣ Εφημερίδα, "Χρονικό", 14 Φεβρουαρίου 1999
- Στυλιανού Μ. Θ., "Κατεχόμενα - Μια περιδιάβαση στα κατεχόμενα χωριά και τις πόλεις μας", Λευκωσία 2001
- Ταουσιάνης Χ.Ν., "Αι εκκλησίαι του Ριζοκαρπάσου", Λευκωσία 1983
- Τσικνόπουλλος Ι.Π., "Ο
Απόστολος Ανδρέας", τυπογραφείο "Αναγέννησις" της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου, Λευκωσία 1967
- Μαρτυρία κ. Νίκου Φαλά, Προέδρου Συντονιστικής Επιτροπής Καρπασίας
- Ανακοινωθέντα Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών (7,8/10/1967)
.
ΠΟΛΙΤΗΣ:28/11/2004 Σελ.:
80

Το μαρτύριο του Αποστόλου Αντρέα
Σαν ξημέρωσε η μέρα που θα σταυρώνανε τον Άγιο Αντρέα, οι Pωμαίοι στρατιώτες, αφού τον βασανίσανε, τον πήγανε στην ακροθαλασσιά, στον τόπο που είναι σήμερα χτισμένη η εκκλησιά του και που τότες ήτανε χτισμένος ο ναός της Δήμητρας. Γύρισε και κοίταξε ατάραχος το σταυρό και τον ευλόγησε, ευλόγησε και τον κόσμο, κι ύστερα τον σταυρώσανε, γέρον, παραπάνω από εβδομήντα χρονών. O σταυρός που μαρτύρησε ο άγιος Aνδρέας ήτανε καμωμένος από δυο ίσια σταυρωτά ξύλα σε σχέδιο X, και κατά την παράδοση ήτανε από ξύλο της ελιάς. Mαρτύρησε βασιλεύοντας στη Pώμη ο Nέρωνας. Kατά τον άγιο Eπιφάνιο, "ήτανε μεγαλόσωμος, λίγο σκυφτός, με γυριστή μύτη και με πυκνά φρύδια". Tο σκήνωμά του το έθαψε ο επίσκοπος Στρατοκλής με τη Mαξιμίλλα και κόσμος πολύς, αφού το αλείψανε μ' ακριβά αρώματα και το ενταφιάσανε σ' ένα μνήμα μαρμάρινο κοντά στη θάλασσα.

Ο τάφος
O τάφος του βρίσκεται ως τα σήμερα μέσα στην εκκλησιά του, αλλά το άγιο λείψανο λείπει, γιατί 350 χρόνια ύστερα από το μαρτύριό του το ανακομίσανε στην Kωνσταντινούπολη και το καταθέσανε στην εκκλησιά των αγίων αποστόλων μαζί με των άλλων μαθητών του Xριστού. Στα 1204 πήγανε στην Πόλη οι Φράγκοι, κι αρπάξανε ό,τι ήβρανε. Ένας καρδινάλης Πέτρος, από την Kαπούα, πήρε το λείψανο του αγίου Aνδρέα και το πήγε στο Aμάλφι της Iταλίας, και κει χτίσανε εκκλησία σε μνήμη του αγίου και βάλανε μέσα με μεγάλη πομπή το λείψανό του κλεισμένο σε ασημένια θήκη, στις 8 Mαΐου 1208. Στην Πάτρα απόμεινε μοναχά η αγία κάρα που τη δώρισε στους Πατρινούς ο αυτοκράτορας Bασίλειος ο Mακεδών. Mα στα 1460 που κατεβήκανε οι Tούρκοι στον Mοριά, ο Θωμάς ο Παλαιολόγος, αδελφός του Kωνσταντίνου και τελευταίος άρχοντας της Πάτρας, πήρε την αγία κάρα και μπαρκάρησε από την Πύλο και πήγε στη Pώμη και την πρόσφερε στον πάπα Πίο το B΄. O σταυρός του βρίσκεται στη Mαρσίλια, στο μοναστήρι του αγίου Bίκτωρος.

Η Πάτρα
Στην Πάτρα και στα περίχωρα υπήρχανε πολλές εκκλησίες του αγίου Aνδρέου, πλην τώρα δεν σώζεται καμμιά. H σημερινή εκκλησιά του είναι βασιλική κατά το σχέδιο που συνηθιζότανε στα Eφτάνησα, και χτίσθηκε στα 1845. Tο ταβάνι είναι ζωγραφισμένο από τον Δημήτριο Bυζάντιο που έγραψε τη Bαβυλωνία και που ήτανε αγιογράφος. M' όλο που η εκκλησία αυτή δεν είναι καμωμένη και ζωγραφισμένη κατά το βυζαντινό τρόπο, είναι ωστόσο κατανυχτική. Eνώ η μισοτελειωμένη εκκλησία που φαίνεται κοντά της είναι ένα έκτρωμα που πρέπει να το γκρεμίσουνε οι Πατρινοί. Ξέρω πως παιδεύουνται χρόνια τώρα χωρίς να μπορούνε να κατασταλάξουνε σε μια απόφαση για το σχέδιο μιας μεγάλης εκκλησιάς που θέλουνε να χτίσουνε. Eίδα το σχέδιο που σκάρωσε ένας Φραντσέζος, που είναι ίδια τούρτα. Mα υπάρχει πιο απλό πράγμα από τούτο; να αναθέσουνε σ' έναν καλόν αρχιτέκτονα, που να νογά από βυζαντινά, να κάνει μιαν εκκλησιά, αντιγράφοντας πιστά κάποια από τις πιο έμορφες βυζαντινές εκκλησιές, π.χ. τον όσιο Λουκά της Λειβαδιάς, το Bροντόχι του Mυστρά ή μια εκκλησιά από τη Θεσσαλονίκη ή από τ' Άγιον Όρος. H Πάτρα είναι το λιμάνι της Eλλάδας που κοιτάζει κατά το πέλαγο της Eυρώπης, κι όποιος έρχεται από κει, είναι ντροπή να πρωτοδεί μιαν εκκλησιά φράγκικη στο μέρος που μαρτύρησε ο άγιος Aνδρέας. Πρέπει να δει μια εκκλησιά ελληνική, βυζαντινή. Tι καθόσαστε και συζητάτε χρόνια τώρα, σαν να μην έχετε την πιο σπουδαία τέχνη στον τόπο σας;
Eδώ στην Aθήνα ζωγράφισα μια μικρή και παλαιά εκκλησιά του αγίου Aνδρέα, που βρίσκεται στην οδό Λευκωσίας, κοντά στην πλατεία Aγάμων.
(απόσπασμα)

ΤΟΥ ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ
ΠΟΛΙΤΗΣ: ΜΑΡΤΥΡΙΑ 30/11/2003

Η αμαξιτός προς μονήν Απ. Ανδρέου.
Μια εκ των κεντρικότερων οδών και μάλλον πολυσυχνάστων, αίτινες κατασκευάσθησαν από τα πρώτα έτη της κατοχής, ήτο η από Λευκωσίας μέσω Κυθρέας, Λευκονοίκου, Τρικώμου εις Καρπασίαν άγουσα.

Η οδός αύτη, η μόνη αμαξιτός καθ' άπαν το βορειοανατολικόν τμήμα της Νήσου, συνεκέντρουν ζωηροτάτην κίνησιν, διότι πλείστοι κάτοικοι έσπευδον κατ' έτος εκ των λοιπών μερών να επισκευθώσι την Καρπασία, αφ' ου και έκαστος Κύπριος θεωρεί ιεράν υποχρέωσίν του να επισκευθή  έστω και άπαξ την εις το άκρον της Καρπασίας ιεράν Μονήν Αποστόλου Ανδρέου, έτεροι δε δια να μεταφέρωσιν εμπορεύματα εις το απομακρισμένον εκείνον μέρος και τάναπαλιν.

Δυστυχώς όμως χρησιμωτάτη αυτή οδός από της κατασκευής του σιδηρόδρομου εγκατελήφθη εις την τύχην της, ωσάν να συνέδεε τα χωριά εκείνα δια των οποίων διέρχεται ο σιδηρόδρομος. Αλλά τοιούτον τι δεν συμβαίνει. Διέρχεται η αμαξιτός αύτη τόσον μακράν του σιδηροδρόμου, ώστε ούτος είναι αδύνατον να αντικαταστήση ταύτην. Άλλως τε δεν θα υπήρχεν λόγος να προτιμάται η αμαξιτός  του σιδηροδρόμου. Δια τούτο έχει καθήκον η Κυβέρνησις να διατάξη το Τμήμα των Δημοσίων Έργων όπως επισκευάση την οδόν ταύτην και μη αφήσει αυτήν να καταστρεαφή τελείως προς βλαβεράν και παντελή απομόνωσιν της Καρπασίας.
"ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ" 27/7/1915

Το Θαυματουργό αγίασμα του Αποστόλου Ανδρέα.
Ο Απόστολος Ανδρέας δίδαξε τον χριστιανισμό σε πολλές χώρες. Ήλθε και στην πατρίδα μας την Κύπρο.
Αφού τελείωσε κι εδώ το έργο του, κάθισε σε ένα βράχο μέχρις ότου να φανεί καράβι. Και πράγματι  δεν άργησε να φανεί. Μπήκε μέσα και παρακάλεσε τον  καπετάνιο να τον πάρει μαζί του .
 Εντάξει ξένε. Αν  θέλεις, μπορώ να σε πάρω στην  Πάτρα. Εκεί πηγαίνω. Δε μου λες όμως, μήπως ξέρεις αν υπάρχει νερό  εδώ κοντά; Μας  έλειψε και δεν έχουμε ούτε σταγόνα.
 Μάλιστα, υπάρχει. Στο βράχο που είδατε να κάθομαι υπάρχει μπόλικο, τρεχούμενο  νερό.
Σε ευχαριστώ, ξένε λέει ο καπετάνιος  και διέταξε τους ναύτες να βγουν έξω να γεμίσουν τα βαρέλια.
Οι ναύτες έψαξαν  παντού, μα νερό δεν βρήκαν. Γύρισαν με άδεια τα βαρέλια στο καράβι.
Θύμωσε τότε ο καπετάνιος και φώναξε τον Απόστολο Ανδρέα.
-Ξένε, όποιος και να είσαι, γιατί μας καθυστερείς; Αφού το νερό δεν υπάρχει, γιατί μας κοροϊδεύεις; Γι' αυτό σου το ψέμα θα σε ρίξουμε στη θάλασσα, να σε φάνε τα ψάρια.
-Για στάσου καπετάνιε, του λέει ο Απόστολος Ανδρέας. Μπορεί οι ναύτες σου να μην είδαν το νερό. Ας πάμε μαζί να τους δείξω.
Βγήκαν και πάλιν μαζί έξω. Αφού προχώρησαν λίγο, γονάτισε ο Άγιος, έκανε την προσευχή του στο Θεό, χτύπησε με το ραβδί του το βράχο και έτρεξε νερό.
-Να το νερό, λέει στους ναύτες. Εδώ είναι.
Διψασμένοι όπως ήταν, ήπιαν μπόλικο νερό γέμισαν τα βαρέλια και γύρισαν στο καράβι.
Διψασμένος ο καπετάνιος ήπιε δροσερό νερό, νίφτηκε και κάθισε στο τιμόνι.
Νίφτηκαν και όλοι όσοι ήταν στο καράβι. Νίφτηκε και το τυφλό παιδί του καπετάνιου.
Ύστερα από λίγη ώρα το τυφλό παιδί πηγαίνει κοντά στον πατέρα του και του λέει:
-Πατέρα, τα πανιά του καραβιού μας έχουν μια τρύπα. Πρέπει να τα διορθώσουμε, γιατί ο αέρας θα τα σχίσει και θα κινδυνεύσουμε.
Παραξενεμένος ο καπετάνιος κοίταξε το παιδί του.
-Παιδί μου, του είπε, πως ξέρεις ότι τα πανιά του καραβιού μας είναι σχισμένα;
-Τα είδα, βλέπω πατέρα! Βλέπω! Βλέπω εσένα, βλέπω το καράβι μας, βλέπω τη θάλασσα, τον ουρανό! Βλέπω! Από την ώρα που νίφτηκα με το νερό που βρήκε για μας ο ξένος, έγινα καλά.
Χαρούμενος ο καπετάνιος αγκάλιασε το γιο του, το φίλησε και έτρεξε πάνω. Φώναξε τον Ανδρέα μπροστά του, του φίλησε τα χέρια και με δάκρυα στα μάτια του είπε:
-Ξένε, όποιος κι αν είσαι σ' ευχαριστώ με όλη μου την καρδιά. Ξέρεις πόσα χρήματα έχω ξοδέψει ως σήμερα γι' αυτό το παιδί; Κι όμως κανένας γιατρός πουθενά στον κόσμο δεν μπόρεσε να μου το γιατρέψει. Εσύ μου το γιάτρεψες. Ζήτησέ μου ό,τι θέλεις. Είμαι πλούσιος και μπορώ να το κάνω. Πες μου ποιος είσαι και τι θέλεις από μένα.
-Είμαι ο Ανδρέας ο μαθητής του Χριστού. Με τη βοήθεια Εκείνου βρέθηκε το νερό που θεράπευσε το παιδί σου. Να πιστέψετε στη δύναμη του μόνου αληθινού Θεού. Τη δύναμη Εκείνου, που θεράπευσε το παιδί. Να βαπτιστείτε και να γίνετε Χριστιανοί.
Το αγίασμα εκείνο είναι εκεί, λίγα μέτρα μακριά απ' τη θάλασσα. Αναβλύζει μέσα απ' τα βράχια της ακρογιαλιάς, πίσω από το ιερό της εκκλησίας του μοναστηριού του Αποστόλου Ανδρέα. Τρέχει ασταμάτητα και πηγαίνει στη θάλασσα.
Τρέχει και περιμένει να πάμε, να μας δροσίσει να μας θεραπεύσει και να μας ΛΥΤΡΩΣΕΙ από τον Τούρκο κατακτητή.
Νικόλας Μανιταρά
Έφηβος Βουλευτής Καρπασίας 2004

 

Παράδοση και μαρτυρίες

Η παράδοση θέλει τον Απόστολο Ανδρέα να έχει αποβιβαστεί στο μέρος όπου είναι κτισμένο το μοναστήρι, όταν το καράβι, με το οποίο ταξίδευε, αναγκάστηκε να σταθμεύσει σε παρακείμενο λιμανάκι. Εκεί ο Απόστολος δημιούργησε πηγή στο βράχο, το σημερινό αγίασμα, και προσέφερε νερό στους διψασμένους ταξιδιώτες. Στην ίδια τοποθεσία κτίστηκε αργότερα από τον καπετάνιο του καραβιού, του οποίου το τυφλό παιδί θεράπευσε ο Απόστολος, ναός αφιερωμένος στον πρωτόκλητο μαθητή του Χριστού.
Η πρώτη μαρτυρία, που υπάρχει για την ονομασία του
λιμενίσκου, που βρίσκεται κοντά στο μοναστήρι, είναι από τον Αγγλοσάξονα προσκυνητή Seawolf, του 1103 μ.Χ., που το αποκαλεί "λιμανάκι του Αποστόλου Ανδρέα". Ο Seawoff δεν δίνει άλλες πληροφορίες και ούτε αναφέρει οτιδήποτε για την ύπαρξη μοναστηρίου στην περιοχή. Όμως, η αναφορά του αυτή είναι πολύ σημαντική, συνδέει το όνομα του Αποστόλου με το άκρο της Καρπασίας από τα βυζαντινά χρόνια, ένδειξη ότι η σχετική παράδοση για τον Απόστολο Ανδρέα ήταν διαδεδομένη από τότε. Μια άλλη σημαντική μαρτυρία με σαφή αναφορά, αυτή τη φορά, σε ύπαρξη μοναστηρίου στην περιοχή, γίνεται το 1191 από τον Άγγλο ιερωμένο Benedict of Peterborough (+1193), ο οποίος αναφέρει ότι ο τότε διοικητής της Κύπρου Ισαάκιος Κομνηνός (1185-1191) συνελήφθη από το Ριχάρδο το Λεοντόκαρδο σε πολύ καλά οχυρωμένο μοναστήρι, "πού ονομαζόταν Ακρωτήριον του Αποστόλου Ανδρέα". Φαίνεται ότι το όνομα του
Αποστόλου επεκράτησε από τότε για το ακρωτήρι, αφού σημειώνεται σε παλαιούς χάρτες της Κύπρου με το όνομα "Capo de Sando Andrea". Από τα κτίσματα του πρώτου αυτού μοναστηρίου δεν διασώθηκαν καθόλου ίχνη. Στη θέση τους ανηγέρθη αρκετά χρόνια αργότερα - κατά τη διάρκεια του 15ου αιώνα - ναός που υπάρχει μέχρι τις μέρες μας, όχι όμως και τα κτίρια που τον περιέβαλλαν. Παρόμοια αναφορά στο όνομα του ακρωτηρίου γίνεται και από πολλούς περιηγητές, που επισκέφθηκαν την Κύπρο, τόσο κατά την περίοδο της λατινοκρατίας (1191-1571), όσο και κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας (1571-1878). Ο Άγγλος περιηγητής Richard Pococke, που επισκέφθηκε Το μοναστήρι το 1738, αναφέρει πως ήταν τότε ακατοίκητο και πως ζούσαν σ' αυτό παλαιότερα δύο ή τρεις μοναχοί.
(Κ. Κοκκινόφτα, "Το Μοναστήρι του Απ. Ανδρέα...", Κυκκώτικα Μελετήματα Α', Λευκωσία 1997, σσ. 205.)
ΠΟΛΙΤΗΣ:30/11/2004 Σελ.: 46

Μέγα θαύμα του Απ. Ανδρέα

(α. περιγραφή) Την 10ην Αυγούστου 1912 γίνεται μέγα και πρωτάκουστον θαύμα. Ακούσατε με πολλή προσοχή να θαυμάσετε και να δοξάσετε τον πανεύφημον θαυματουργόν Απ. Ανδρέαν. Από την πόλιν Αλλαγίαν της Μικράς Ασίας ήταν μια γυναίκα Ελληνίδα ονόματι Μαρία, που είχε έναν υιόν 13 ετών, τον Παντελή. Μίαν ημέραν ενώ είχε βγη έξω ο Παντελής, τον επήραν οι Τούρκοι και τον έφεραν κρυφά στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί τον εσπούδασαν, παρά τη θέληση του, τα τούρκικα και τον έκαμαν δερβίσην. Φανερά ήταν δερβίσης, αλλά εις το κρυπτόν ήτο ορθόδοξος Χριστιανός και έκρυπτε πολύ μυστικά μέσα στα ενδύματα του ένα εικόνισμα της Παναγίας της Ευαγγελίστριας, το οποίον προσκυνούσε τακτικά.
Η δυστυχής μητέρα, που δεν εγνώριζε πού ευρίσκετο ο υιός της και αν ήταν ζωντανός ή πεθαμένος, έκλαιε απαρηγόρητα ημέρα και νύκτα. Εγονάτιζε και παρακαλούσε θερμά το Θεό και όλους τους Αγίους δια να της φανερώσουν πού βρίσκεται ο υιός της, αν ζη ή απέθανε δια να υπάγη να τον εύρη. Μια νύχτα ενώ ήταν γονατισμένη και έκλαιγε απαρηγόρητα παρακαλώντας το Θεό και τους Αγίους, απεκοιμήθη με συντροφιά τον πόνο. Ενώ εκοιμάτο είδε στο όνειρο της τον πολυθαύμαστον Απόστολον Ανδρέαν, ο οποίος της είπε: "Γρηά, γιατί κλαίεις απαρηγόρητα;" Κι' αυτή του αποκρίνεται: - "Έχασα το γιο μου 20 χρόνια τώρα, εγύρισα πόλεις και χωριά πολλά, μα δεν άκουσα πουθενά αν ζη ή απέθανε".
Και τότε ο Άγιος με τη χάρη του Θεού, της λέγει: "Ακουσε
γρηά να σε καθοδηγήσω για να βρης το γιο σου. Να υπάγης την τάδε ημέρα του τάδε μηνός με ένα Αυστριακό καράβι, που πηγαίνει στην Κύπρο και εκεί θα βρης το γιο σου, ο οποίος ζη και είναι καλά. Να επιστρέψης με το ίδιο πλοίο. Να σημειώσης την ημερομηνία κατά την οποίαν θα υπάγης στο λιμένα της Μερσίνας και θα εύρης το πλοίο. Θα παρακαλέσης τον Καπετάνιο και θα του πης όλα τα συμβάντα".
Πραγματικώς όταν κατέβη η γρηά στο λιμένα την ημέρα που της είπεν ο άγιος, ήταν το πλοίο έτοιμο για το ταξείδι του. Το καράβι ανεχώρησε για την Κύπρο. Κάποτε εφάνησαν τα παράλια της και στο βάθος πρόβαλλε η Εκκλησία του Αποστόλου Ανδρέου. Οι Κύπριοι επιβάται όταν την είδαν, έκαμαν το σταυρό τους λέγοντας: Να, η Εκκλησία του Αποστόλου Ανδρέου. ...Σε μια στιγμή την πλησιάζει και ένας δερβίσης (ο υιός της), που είχε την ίδια επιθυμία, δηλ. να ανταμωθή με τους γονείς του και να απαλλαγή από αυτή τη μισητή ζωή. Ο δερβίσης, λοιπόν, που ήταν μορφωμένος και φορούσε τούρκικο σαρίκι και μεγάλο γένι, λέγει της γρηάς: - Γιατί, κυρά μου, κλαίεις έτσι απαρηγόρητα; Τι έχεις; Η γρηά βλέποντας και ακούοντας έναν τούρκο, του λέγει: -Αφέντη, αφού τόσον επιμένεις και θέλεις να μάθης τους πόνους μου, άκουσε. Προ 20 ετών εχάθη ο υιός μου πηγαίνοντας σχολείο και από τότε δεν ηκούσθη τίποτε πού βρίσκεται. Μετά, όμως, από πολλάς δεήσεις που έκαμα εις τον Θεόν και τους αγίους, με ωραμάτισεν ο Απόστολος Ανδρέας να υπάγω στην Κύπρο όπου είναι η Εκκλησία του για να προσκυνήσω. Τότε, Θεού οικονομία και του Αγίου ενεργεία, ο δερβίσης εγύριζε κι αυτός να βρη τους γονείς του. Λέγει, λοιπόν, προς αυτήν: - Άκουσε γρηά, να σου ειπώ κάτι γι' αυτά που ζητάς vq μάθης. Πες μου, ο σύζυγος σου ζη ακόμη και πώς ονομάζεται; Η γρηά του λέγει: Έχει καιρόν που απέθανεν ο άνδρας μου και ωνομάζετο Δημήτριος. -Έχεις και άλλον υιόν; - Μάλιστα. - Πες μου, εσύ πώς ονομάζεσαι; - Μαρία, του λέγει εκείνη. - Και το όνομα του υιού σου, που εχάθηκε; - Παντελής, του λέγει η γρηά. Ο δερβίσης όταν άκουσε το όνομα του πατέρα του, της μητέρας του, του αδελφού του, το δικό του, συνεκινήθη πολύ, αλλά εβάσταξε ακόμη την τελευταίαν και σπουδαιοτέραν απόδειξιν, που είχε για τον εαυτό του, δηλαδή το σημάδι που είχεν εκ γενετής πάνω του, μια εληά κάτω από το μάγουλο. - Γρηά, θα σε ερωτήσω ακόμη κάτι. Ενθυμείσαι αν ο υιός σου είχε κανένα σημάδι πάνω του; Τότε η γρηά συγκινήθηκε γιατί κατάλαβε ότι κάτι ήξευρεν ο δερβίσης για το γιο της και του λέγει: - Μάλιστα, είχε μίαν εληά κάτω από το μάγουλο.
Ο δερβίσης με τρεμάμενο χέρι σηκώνει το μεγάλο του γένι, το υψώνει και παρουσιάζεται η εληά, στο ίδιο σημείο που την είχεν ο υιός της ο Παντελής. Η γρηά βλέποντας την ελιποθύμησε, έπεσε κάτω. Αμέσως ο δερβίσης και οι άλλοι επιβάται έχυσαν νερό στη γρηά και την συνέφεραν. Τότε αναστέναξε βαθειά και φώναξε άγρια: - Αχ Θεέ μου και Απ. Ανδρέα, αυτός είναι ο χαμένος γιος μου που τον ζητώ 20 χρόνια... Τότε ενηγκαλίσθη τη γρηά μητέρα του και εφιλήθηκαν επί ένα λεπτόν, συνοδευόμενοι από δάκρυα χαράς και συγκινήσεως. Πόση χαρά δοκίμασαν, που εκφράστηκε σαν δοξολογία προς το Θεό και τον Άγιον. Μετά την βάπτισιν του Παντελή επήγαν και οι τρεις εις την εκκλησίαν του Απ. Ανδρέου, τον οποίον και προσεκύνησαν με δάκρυα χαράς, μετανοίας και συγκινήσεως. Όλη δε η Κύπρος εχάρη δια το θαύμα του Απ. Ανδρέου.

(β. περιγραφή) Την περίοδο της ηγουμενίας του Οικονόμου Χριστόφορου Κυκκώτη συνέβηκε ένα θαυμαστό γεγονός, που συγκλόνισε τους κατοίκους της Κύπρου και αύξησε το σεβασμό και την αγάπη τους προς τον Απόστολο Ανδρέα και το μοναστήρι του. Συγκεκριμένα γύρω στο 1896, οι Τούρκοι είχαν απαγάγει στην πόλη Αλλαγιά της Μικράς Ασίας το μοναχογιό μιας φτωχής Ελληνίδας της Μαρίας. Παρά τις προσπάθειες της γυναίκας να επανεύρει το γιο της, τούτο δυστυχώς δεν κατέστη δυνατό. Ο μικρός Παντελής Χατζηγεώργη είχε οδηγηθεί από τους απαγωγείς του στις στρατιωτικές σχολές του κατακτητή και τα ισλαμικά τάγματα ώστε, μετά την αποφοίτησή του, να υπηρετήσει το Σουλτάνο και το Μωάμεθ. Έκτοτε η μητέρα του εναπόθεσε στο Θεό τις ελπίδες της για την ανεύρεσή του και με καθημερινές και συνεχείς προσευχές Τον ικέτευε να την ελεήσει. Αρκετά χρόνια αργότερα, το 1912, είδε στον ύπνο της κάποιον Ανδρέα, και της ανακοίνωσε ότι σύντομα θα συναντούσε το χαμένο γιο της. Η μάνα πεπεισμένη ότι ο επισκέπτης της δεν ήταν άλλος από το πρωτόκλητο μαθητή του Χριστού, αναχώρησε αμέσως με το αυστριακό ατμόπλοιο που εκτελούσε το δρομολόγιο Σμύρνης - Λάρνακας για προσκύνημα στο μοναστήρι του Αγίου, στην Κύπρο. Με το ίδιο καράβι ταξίδευαν επίσης πολλοί Κύπριοι - άνδρες και γυναίκες - οι οποίοι εργάζονταν στη Μερσίνα και στα Άδανα ως υπάλληλοι γερμανικής εταιρίας που κατασκεύαζε τα μεγάλα σιδηροδρομικά έργα της Ανατολής. Στο καράβι υπήρχε επίσης και μια μικρή ομάδα από δερβίσηδες, που επισκέπτονταν την Κύπρο για να διευθετήσουν διάφορες οικονομικές εκκρεμότητες των τεκέδων του νησιού.
Σε κάποια στιγμή, η Μαρία διηγήθηκε τα συμβάντα στις άλλες γυναίκες που συνταξίδευαν μαζί της και εξέφρασε τη βαθιά της πεποίθηση πως με τη βοήθεια του Αγίου θα επανεύρισκε το γιο της. Τη διήγησή της ακροαζόταν με πολύ ενδιαφέρον ένας από τους Δερβίσηδες, ο οποίος και παρατηρούσε προσεχτικά τη γυναίκα. Τελικά την πλησίασε και της απηύθυνε το λόγο, διαπιστώνοντας ότι ήταν η μητέρα του, αφού όπως φαίνεται, παρά την πολύχρονη παραμονή του στα τουρκικά ιεροδιδασκαλεία, εξακολουθούσε να διατηρεί ενθυμήσεις από την παιδική του ζωή. Αφαίρεσε τότε το κάλυμμα της κεφαλής και αφού ντύθηκε με ελληνικά ρούχα, ομολόγησε την χριστιανική του πίστη. Η χαρά και των δύο, όπως και όσον άλλων Χριστιανών ταξίδευαν μαζί τους, ήταν πολύ μεγάλη και ξεπερνούσε τα όρια της συγκίνησης. Μόλις δε το καράβι προσάραξε στη Λάρνακα, μητέρα και γιος έτρεξαν στο ναό του Αγίου Λαζάρου, όπου προσευχήθηκαν θερμά και ευχαρίστησαν τον Απόστολο Ανδρέα. Στη συνέχεια ο Παντελής ομολόγησε για δεύτερη φορά, μπροστά στον ιερέα του ναού παπά Ιωάννη Μακούλη, πίστη στο Τριαδικό Θεό. Ο παπά Ιωάννης σφράγισε την επάνοδο του Παντελή στο Χριστιανισμό με την τέλεση του μυστηρίου του χρίσματος. Ακολούθως αφού επισκέφθηκαν το μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα, όπου προσκύνησαν τον Άγιο και τον ευχαρίστησαν για τη θαυμαστή βοήθειά του, μετέβησαν στο μοναστήρι του Κύκκου στο οποίον παρέμειναν για λίγες μέρες.
" ΠΟΛΙΤΗΣ" 14/2/1999 


                     Ο Παντελής με τη μητέρα του

 

Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε το λαϊκό ποίημα που γράφτηκε για το θαύμα αυτό.
Το ποίημα γράφτηκε από τον αείμνηστο λαϊκό ποιητή μας Ανδρέα Π. Μαππούραν το 1973.
 
 

ΚΤΥΠΗΣΑΝ ΧΘΕΣ ΟΙ ΚΑΜΠΑΝΕΣ ΣΤΟ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΔΡΕΑ

Προσκύνησαν στη χάρη του

Της Θείας Λειτουργίας ακολούθησε λιτάνευση της εικόνας του Αποστόλου Ανδρέα, ενώ μέχρι αργά χθες έφθαναν στο μοναστήρι αρκετοί Ελληνοκύπριοι προσκυνητές.

Εκατοντάδες Ελληνοκύπριοι πιστοί, βρέθηκαν χθες στην Μονή του Αποστόλου Ανδρέα στην κατεχόμενη Καρπασία, με την ευκαιρία της εορτής του Πρωτόκλητου μαθητή του Χριστού. Με βάση τα στοιχεία που έδωσαν οι κατοχικές αρχές, 1300 Ελληνοκύπριοι, συμπεριλαμβανομένων των εγκλωβισμένων, των εκπαιδευτικών και των μαθητών του δημοτικού και του γυμνασίου Ριζοκαρπάσου, παρακολούθησαν τη λειτουργία στη Μονή του Αποστόλου Ανδρέα. Η Θεία Λειτουργία, προϊσταμένου του Επισκόπου Κύκκου Νικηφόρου, άρχισε νωρίς το πρωί, ενώ έψαλλε και η χορωδία της Ιεράς Μονής Κύκκου. Στο χώρο του μοναστηριού βρίσκονταν "αστυνομικοί" του ψευδοκράτους ντυμένοι με πολιτικά, ο "αρχηγός" της λεγόμενης αστυνομίας, ενώ έξω από το μοναστήρι συνέρευσαν Τουρκοκύπριοι μικροπωλητές. Της Θείας Λειτουργίας ακολούθησε λιτάνευση της εικόνας του Αποστόλου Ανδρέα, ενώ μέχρι αργά χθες έφθαναν στο μοναστήρι αρκετοί Ελληνοκύπριοι προσκυνητές.

Στο κήρυγμα που εκφώνησε στον πανηγυρίζοντα ναό του κατεχόμενου μοναστηριού, ο Επίσκοπος Κύκκου Νικηφόρος, απηύθυνε μήνυμα αγάπης και συμφιλίωσης προς τους Τουρκοκυπρίους, ενώ ανακοίνωσε ότι η Ιερά Μονή Κύκκου είναι πρόθυμη να συμβάλει οικονομικά στην αναστήλωση της Μονής, μόλις ολοκληρωθούν οι διαδικασίες και ληφθούν οι σχετικές αποφάσεις. "Μέσα από την άβυσσο της σιωπής εδώ και τριάντα χρόνια και κάτω από αυτούς τους θόλους, εγκλωβισμένοι, πρόσφυγες και μη απρόσβλητοι από την απαισιοδοξία βρισκόμαστε όλοι εδώ όπου στρέφονται όλοι οι πόθοι και οι παλμοί του κυπριακού λαού", ανέφερε και υπογράμμισε την ανάγκη για ενότητα.

Ο Επίσκοπος Κύκκου σημείωσε ότι θα πρέπει να πολεμήσουμε την ασθένεια του διχασμού για να επαναφέρουμε την ελευθερία στον τόπο έτσι ώστε οι επόμενες γενιές να μπορέσουν να ζήσουν μέσα σε συνθήκες ενότητας. Διαμήνυσε μάλιστα στους Τουρκοκύπριους ότι τους αγαπούμε, τους σεβόμαστε και τους εκτιμούμε "και διακαώς επιθυμούμε την ειρηνική συνύπαρξη σε μια Κύπρο ομόσπονδη". "Προσευχόμαστε για να φωτίσει ο Απόστολος Ανδρέας τους ισχυρούς της γης για να αποκατασταθεί η δικαιοσύνη", κατέληξε.
ΠΟΛΙΤΗΣ:01/12/2004 Σελ.: 37
 

Ήχησε ξανά η καμπάνα της σκλαβωμένης Μονής

Εκατοντάδες πιστοί έσπευσαν για προσκύνημα στον Απόστολο Αντρέα και την Καρπασία

Aπόστολε Αντρέα μου, κάμε τον ήλιο σου ολόφωτο, να φέξει ο κόσμος να χαρεί».
Η εκ βάθους καρδίας ευχή της ηλικιωμένης γιαγιάς, στο παλιό εκκλησάκι, κάτω από το μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα, μακριά από τις κάμερες και τα μικρόφωνα, άξιζε ίσως δεκάδες άλλες ευχές και προσευχές που ανεπέμθησαν χθες στον Απόστολο Αντρέα.
Από το πρωί, στις ελεύθερες περιοχές άρχισαν να συγκεντρώνονται πιστοί στα σημεία που είχαν καθοριστεί από προηγουμένως για να αναχωρήσουν τέσσερα λεωφορεία για προσκύνημα.
Μερικοί από τους επιβαίνοντες, επισκέπτονταν για πρώτη φορά το μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Κάποιοι συγκινήθηκαν, κάποιοι το βρήκαν κάπως φτωχικό λόγω της φθοράς που υπέστη. Το οδόφραγμα και οι διατυπώσεις και ύστερα ο δρόμος προς την Αμμόχωστο και ο κάμπος της Μεσαορίας και το πούσι που κάλυψε το χορτάρι και έπειτα εκατομμύρια χρυσά φλουριά, ανοικτά μέσα στη θάλασσα στο Μπογάζι.
Η λειτουργία είχε καθοριστεί για τις 8.30 π.μ. και αρκετοί έτρεχαν να προλάβουν. Μπήκαμε στον πειρασμό να σταματήσουμε πριν το μοναστήρι για να θαυμάσουμε μία από τις ωραιότερες, αν όχι την ωραιότερη κατά πολλούς παραλία του κόσμου. Ξανά στο αυτοκίνητο και άφιξη στο μοναστήρι στις 9π.μ.
Ωστόσο η λειτουργία δεν είχε αρχίσει. Ο Επίσκοπος Κύκκου Νικηφόρος καθυστέρησε και τελικά αφίχθη γύρω στις 10.30. Το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μέχρι την ώρα εκείνη, γεμίζει με συζητήσεις, με πιο άνετη παρατήρηση των ζημιών που υπέστη το μοναστήρι λόγω της διάβρωσης του χρόνου. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι το μοναστήρι θα καταρρεύσει επειδή η διάβρωση προχώρησε σε αρκετά σημεία. Αργότερα, μετά τη θεία λειτουργία, ο Επίσκοπος θα δώσει διαβεβαιώσεις ότι η Μονή Κύκκου θα αναλάβει την αναπαλαίωσή του. Κάποιοι δράττονται της ευκαιρίας να προσκυνήσουν την εικόνα του Αποστόλου Ανδρέα αφού ο χρόνος το επιτρέπει.
Οι ψάλτες της χορωδίας της Μονής Κύκκου βρίσκουν ευκαιρία να συζητήσουν και αυτοί μεταξύ τους ή να βρουν παλιούς γνωστούς.
«Μα πού πήγε ο Επίσκοπος;», ρωτούν κάποιοι. Ήταν μαζί μας στο οδόφραγμα, λένε κάποιοι μοναχοί, οι οποίοι διαβεβαιώνουν ότι «σε λίγο θα βρίσκεται στο μοναστήρι».
Η άφιξη του Επισκόπου έγινε αντιληπτή από τον ήχο της καμπάνας η οποία μετά το 1974 δεν κτυπά και πολύ συχνά. Πότε θα είναι η επόμενη φορά;
Οι Τούρκοι αστυνομικοί δεν αντιδρούν στο κτύπημά της. Μετά το πέρας της θείας λειτουργίας θα βρεθούν προ εκπλήξεως όταν ο Επίσκοπος Κύκκου θα ανέβει τα σκαλιά και θα περάσει από μπροστά τους για να διαπιστώσει ιδίοις όμμασι τη φθορά των κελιών στον όροφο. Λίγη ώρα αργότερα, ένας ένστολος Τούρκος αστυνομικός θα κινηθεί με γοργά βήματα για να φτάσει τον Επίσκοπο και τη συνοδεία του. Αξίζει να σημειωθεί ότι, τόσο εντός όσο και εκτός της εκκλησίας βρίσκονταν Τούρκοι αστυνομικοί με πολιτική περιβολή οι οποίοι παρακολουθούσαν διακριτικά.
Κάποιοι από τους πιστούς οι οποίοι μετέβησαν στο μοναστήρι με τα ιδιωτικά τους οχήματα, αναχώρησαν ήδη, ενώ άλλοι φτάνουν και μάλιστα μερικοί από αυτούς με λαμπάδες σχεδόν ίσα με το μπόι τους. Ανάμεσα στα άτομα που μεταφέρθηκαν στο μοναστήρι για προσκύνημα, περιλαμβάνονται και παιδιά με κάποια προβλήματα υγείας.
Ένα τραπέζι στο μέσο της εκκλησίας απεδείχθη μικρό για να χωρέσει τα πρόσφορα τα οποία οι εορτάζοντες μοιράζουν μετά το πέρας της λειτουργίας στους πιστούς, στους οποίους μοιράζονται επίσης κόλλυβα.
Μερικά παιδάκια κουράζονται και ζητούν από τις μητέρες τους να τα κρατήσουν στα χέρια.
Ο καντηλανάφτης δεν προλαβαίνει να αντικαθιστά τα κεριά που ανάβουν οι πιστοί. Μετά το πέρας της λειτουργίας, τα κεριά θα φορτωθούν σε αυτοκίνητο για να μεταφερθούν στις ελεύθερες περιοχές. Γέμισαν ήδη επτά σακούλες με κομμένα κεριά.
Οι πιστοί αφήνουν χρήματα σε ένα δίσκο και το ερώτημα είναι πόσα από αυτά θα καταλήξουν στο παγκάρι της εκκλησίας ή θα βρεθούν σε άλλα χέρια. Μία κυρία γράφει τα ονόματα, ίσως όσων θα μνημονευθούν, και εισπράττει χρήματα από τους συγγενείς.
Η εκκλησία είναι σχεδόν γεμάτη, ενώ έξω από αυτήν υπάρχουν περίπου άλλοι 200-300 άνθρωποι οι οποίοι συζητούν μεταξύ τους ή ψωνίζουν από τους πάγκους, όπως συμβαίνει και στα πανηγύρια των ελεύθερων περιοχών.
Στο προαύλιο βρίσκονται και τα παιδιά του Δημοτικού Σχολείου Ριζοκαρπάσου, τα οποία αργότερα θα υποδεχθούν τον Επίσκοπο Κύκκου στον οποίο θα δώσουν από ένα μικρό μπουκέτο λουλούδια.
Μία «πρωτότυπη» επιχείρηση, η οποία κτίστηκε με κεφάλαια της «Γιούνοπς» και τυγχάνει εκμετάλλευσης από Τούρκους, είναι και η επιχείρηση «τουαλέτα». Δύο συνεταίροι τοποθέτησαν σε ένα τραπέζι ένα κιβώτιο για να ρίχνουν οι πιστοί τα κέρματα και δίπλα τους έβαλαν ένα σακούλι με μερικά χαρτιά υγείας. Όποιος επιχειρεί να κατευθυνθεί προς τις τουαλέτες, του ζητάνε να καταβάλει διόδια είκοσι σεντ. Κάποιοι αρνούνται να πληρώσουν και οι επιχειρηματίες ξινίζουν τα μούτρα τους.
Παράλληλα, εμπορευόμενοι εξακολουθούν να μεταφέρουν με ημιφορτηγά, διάφορα προϊόντα τα οποία ξεφόρτωναν ενόψει των πληροφοριών ότι θα επισκέπτονταν το μοναστήρι εκατοντάδες άνθρωποι.
Εξάλλου, κάτω από τα πρόχειρα υφασμάτινα σκέπαστρα, στήθηκαν τραπέζια και καρέκλες και πρόχειρα καφενεία για τους πιστούς.
Εκεί, παλιοί γνώριμοι συναντώνται ξανά. Ακόμη και ο Επίσκοπος Κύκκου θυμήθηκε Τουρκοκύπριο ο οποίος τον προσήγγισε και τον χαιρέτησε. «Αγρόνισές με;», ρώτησε ο Τουρκοκύπριος. Ναι, κατάλαβα ποιος είσαι. Είσαι που τα Βρέτσια, απάντησε ο Επίσκοπος Κύκκου.
Κάποιες γυναίκες κουράζονται και κάθονται στα σκαλιά που οδηγούν προς τα παλιά κελιά τρώγοντας πατατάκια. Κάποιοι από τους πιστούς κατεβαίνουν στο παλιό εκκλησάκι για να προσκυνήσουν τις λιγοστές εικόνες και ένα βρέφος περιμένει καρτερικά στην αγκαλιά της μητέρας του χωρίς να διαμαρτύρεται.

Χαρά και κουράγιο για τους εγκλωβισμένους μαθητές
Με λουλούδια στο χέρι και την ευχή να ανατείλουν καλύτερες μέρες, υποδέχτηκαν τον Επίσκοπο Κύκκου οι εννιά μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Ριζοκαρπάσου. Ο Επίσκοπος, κατά την αναχώρησή του από το μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα, επισκέφθηκε το κατεχόμενο Γυμνάσιο και στη συνέχεια το Δημοτικό σχολείο του Ριζοκαρπάσου και συνομίλησε με τους μαθητές και του δασκάλους ζητώντας να ενημερωθεί από πρώτο χέρι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.
Ο Σεβασμιώτατος, μοίρασε συμβολικά δώρα στα παιδιά, μια εικόνα της Παναγίας και ένα σταυρουδάκι φυλαχτό. Μετά το τέλος της συνομιλίας του με το διευθυντή του Δημοτικού, ο Επίσκοπος Νικηφόρος, υποσχέθηκε ότι θα φροντίσει να εγκατασταθεί μικροφωνική συσκευή στο σχολείο, όπως είχε κάνει και ενωρίτερα στο Γυμνάσιο.
Οι μικροί μαθητές, περίμεναν με ιδιαίτερη ανυπομονησία των Επίσκοπο, από νωρίς, κρατώντας λουλούδια που είχαν κόψει από τον κήπο του σχολείου τους.
Με την είσοδό του στην αυλή του σχολείου, μαθήτρια τον υποδέχτηκε στο «σχολείο που για τριάντα τόσα χρόνια παραμένει σταθερό στις αξίες που οι πρόγονοι μας παρέδωσαν», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά. «Η επίσκεψή σας», συνέχισε, «μας δίνει χαρά, αλλά και κουράγιο για να συνεχίσουμε και να επιμένουμε στην παραμονή μας εδώ».
Στη συνέχεια του λόγου της η μικρή μαθήτρια, εξέφρασε την ευχή ότι θα είναι η τελευταία γενιά που ζει σε μια μοιρασμένη πατρίδα, σε πολέμους και στην εκμετάλλευση των αδυνάτων από τους δυνατούς και ότι ο Απόστολος Ανδρέας που είναι ο πολιούχος Άγιος της περιοχής θα βοηθήσει στη δικαίωση των αγώνων τους. «Τούτα τα λουλούδια που μαζέψαμε για σας» ανέφερε, «ας είναι σύμβολο ειρήνης και αγάπης μεταξύ των λαών, σύμβολο συμφιλίωσης και ελπίδας για ένα καλύτερο αύριο. Οι ευλογίες και η συμπαράστασή σας θα μας συνοδεύουν μέχρι την ημέρα που χωρίς σύνορα θα σας έχουμε ξανά κοντά μας».
Ο Επίσκοπος δέχτηκε τα λουλούδια που του προσέφεραν και ευλόγησε ένα-ένα όλα τα παιδιά, λέγοντας τους πως τα λουλούδια που του προσέφεραν μυρίζουν πολύ ωραία επειδή είναι καρπασίτικα.
Στη συνέχεια, φωτογραφήθηκε μαζί με τα παιδιά και το εκπαιδευτικό προσωπικό του σχολείου μπροστά από το κτίριο, ενώ κάλεσε και τα μέλη της βυζαντινής χορωδίας που τον συνόδευαν να ψάλλουν για τα παιδιά. Με επικεφαλής τον ίδιο, έψαλαν για τα παιδιά, το απολυτίκιο των τριών Ιεραρχών και του Αποστόλου Ανδρέα.

Κήρυγμα συμφιλίωσης από τον Επίσκοπο Νικηφόρο
Μήνυμα συμφιλίωσης προς τους Τ/κ απηύθυνε ο Επίσκοπος Κύκκου Νικηφόρος στο κήρυγμα που εκφώνησε στον ναό του κατεχόμενου μοναστηριού του Αποστόλου Ανδρέα στην Καρπασία.
Ο Επίσκοπος Κύκκου τόνισε την ανάγκη για ενότητα, λέγοντας πως δραματική επιταγή είναι να πολεμήσουμε την ασθένεια του διχασμού για να επαναφέρουμε την ελευθερία στον τόπο έτσι ώστε οι επόμενες γενιές να μπορέσουν να ζήσουν μέσα σε συνθήκες ενότητας. Απευθυνόμενος προς τους Τ/κ είπε ότι «τους αγαπούμε, τους σεβόμαστε τους αδελφούς Τ/κ και τους εκτιμούμε και διακαώς επιθυμούμε την ειρηνική συνύπαρξη σε μια Κύπρο ομόσπονδη»
»Μέσα από την άβυσσο της σιωπής εδώ και τριάντα χρόνια και κάτω από αυτούς τους θόλους, εγκλωβισμένοι, πρόσφυγες και μη απρόσβλητοι από την απαισιοδοξία βρισκόμαστε όλοι εδώ όπου στρέφονται όλοι οι πόθοι και οι παλμοί του κυπριακού λαού», είπε ο Κύκκου Νικηφόρος.
Ο Επίσκοπος αναφέρθηκε στην ανάγκη λήψης αποφάσεων για το μέλλον της Κύπρου πέρα από κομματικά συμφέροντα. Της Θείας Λειτουργίας ακολούθησε λιτάνευση της εικόνας του Αποστόλου Ανδρέα

Πανηγύρι έξω από το μοναστήρι
Πανηγύρι είχε στηθεί έξω από το μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Από νωρίς αρκετοί Τ/κ είχαν στήσει την πραμάτεια τους μπροστά από την εκκλησία και περίμεναν τους Ε/κ προσκυνητές να ψωνίσουν. Εξαιτίας μάλιστα και του γεγονότος ότι ο Επίσκοπος Κύκκου που θα χοροστατούσε της λειτουργίας καθυστέρησε γύρω στις δύο ώρες να προσέλθει, οι προσκυνητές περιφέρονταν στο προαύλιο κοιτάζοντας τα πράγματα.
Ξηροί καρποί, σουτζούκος, διάφορα «πωρικά», παραδοσιακά μαχαίρια φτιαγμένα από κέρατο σε διάφορα μεγέθη, τραπεζομάντιλα, πετσετάκια και πολλά άλλα, είχαν απλωθεί για προσέλκυση πελατών.
Σιγά - σιγά το παζάρι άρχισε. Ανάμεσα στην πελατεία και ο Επίσκοπος Νικηφόρος, ο οποίος μετά το τέλος της λειτουργίας, εξερχόμενος του ναού κατευθύνθηκε προς τους πάγκους και αφού πέρασε εξεταστικά μπροστά τους, αγόρασε καρύδια, ένα τραπεζομάντιλο και ένα πετσετάκι.
Όλο και περισσότεροι ήταν αυτοί που πλησίαζαν τους πάγκους για να δουν και το παζάρεμα ξεκινούσε. «Τρεις λίρες» ζητούσε για το μαχαίρι του ο νεαρός Τ/κ, «αλλά για λόου σου δυο» συνέχιζε προσπαθώντας να καλοπιάσει τον πελάτη με ανατολίτικα τεχνάσματα. Ο πελάτης γύριζε να φύγει απαντώντας «τρεις λίρες να μου δώσεις και τα δύο» και τότε αυτός προκειμένου να μην τον χάσει, δεχόταν την πρόταση. Το ίδιο γινόταν για όλα τα προϊόντα. Οι προσκυνητές ψώνιζαν διάφορα πράγματα. Πιο μεγάλη ζήτηση εκτός από τα παραδοσιακά «πωρικά», είχαν τα τραπεζομάντιλα, τα πετσετάκια, ακόμα και τα μαχαίρια, παρ' όλο του ότι πολλοί εξέφραζαν φόβους ότι μπορεί να κατάσχονταν στο οδόφραγμα.
Από την πλευρά τους οι Τ/κ πραματευτάδες είχαν στήσει μέχρι και λυόμενο καφενείο και αρκετοί ήταν αυτοί οι οποίοι κάθισαν εκεί για να πάρουν τον καφέ τους και να ξεκουραστούν, βρίσκοντας την ευκαιρία να κουβεντιάσουν κιόλας με γνωστούς τους που έτυχε να συναντήσουν στο χώρο. Από την εμπορευματοποίηση δεν ξέφυγε ούτε το αγίασμα του αποστόλου.
Στα σκαλιά που οδηγούσαν κάτω στο πίσω μέρος του Μοναστηριού, στο σημείο όπου αναδύεται το αγίασμα, ένα μελαμψό αγόρι γύρω στα 10, είχε μπροστά του σε σειρά, αρκετά παγούρια των δύο λίτρων γεμάτα με αγίασμα και τα πωλούσε προς μία λίρα το ένα. Η κίνηση ανταπόκρισης του χεριού του στην ερώτηση αν έχει πωλήσει αρκετά, έδειχνε ότι δεν ήταν ευχαριστημένο. Πολλοί είχαν φροντίσει να φέρουν μαζί τους άδεια δοχεία και τα γέμιζαν μόνοι τους, χαλώντας τη δουλειά. Όπως και να έχει όμως, σίγουρα πρέπει να έμειναν γενικώς ευχαριστημένοι. Τουλάχιστον αυτό έδειχναν αφού η χθεσινή πελατεία τούς έφερε γερό μεροκάματο.
BAΣOΣ BAΣIΛEIOY - ΦPIΞOΣ ΔAΛITHΣ  Φιλ 1/12/2004

Συρροή πιστών στο κατεχόμενο μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα
Για δεύτερη χρονιά από τότε που «άνοιξαν» τα οδοφράγματα, οι Ελληνοκύπριοι είχαν χθες την ευκαιρία να επισκεφθούν, υπό όρους που θέτει το κατοχικό καθεστώς, την ιστορική Μονή του Αποστόλου Ανδρέα. Για να προσευχηθούν στη χάρη του Αγίου και να παρακαλέσουν το Θεό να φέρει την πολυπόθητη λευτεριά και στο νησί μας.
Φέτος, σε σχέση με πέρσι, ήταν σαφώς μικρότερος ο αριθμός των Ελληνοκυπρίων που επέλεξαν να μεταβούν στα κατεχόμενα, για να προσκυνήσουν στη χάρη του εορτάζοντα Αποστόλου Ανδρέα, στη χερσόνησο της Καρπασίας. Σύμφωνα με στοιχεία του ψευδοκράτους, ο αριθμός αυτών που παρακολούθησαν τη Θεία Λειτουργία στο σκλαβωμένο μοναστήρι δεν ξεπερνούσε τα 1.300 άτομα. Ανάμεσά τους ήταν και οι εγκλωβισμένοι, καθώς επίσης και οι μαθητές του δημοτικού και του γυμνασίου Ριζοκαρπάσου.
Με βάση ανεπίσημα στοιχεία, χθες μετέβησαν στα κατεχόμενα για να παραστούν στη Θεία Λειτουργία στον Απόστολο Ανδρέα οι ακόλουθοι αριθμοί Ελληνοκυπρίων:
- Από το οδόφραγμα Αγίου Δομετίου γύρω στα 450 άτομα
- Από το οδόφραγμα Στροβιλιών, σύμφωνα με την Αστυνομία των Βάσεων, γύρω στα 50 αυτοκίνητα
- Από το οδόφραγμα Περγάμου, σύμφωνα με την Αστυνομία των Βάσεων, δύο λεωφορεία με προσκυνητές και 20 αυτοκίνητα.
Της Θείας Λειτουργίας στην Ιερά Μονή Αποστόλου Ανδρέα χοροστάτησε ο Επίσκοπος Κύκκου Νικηφόρος συμπαραστατούμενος από τον ιερέα της Μονής Παπαζαχαρία και άλλους ιερείς. Κατά τη Λειτουργία έψαλλε η βυζαντινή χορωδία της Ιεράς Μονής Κύκκου. O Eπίσκοπος Κύκκου, στο κήρυγμά του, τόνισε ότι «στην Καρπασία στρέφονται όλοι οι

πόθοι του κυπριακού Ελληνισμού και δραματική επιταγή είναι να φέρουμε την ελευθερία στον τόπο».
Τη χθεσινή Λειτουργία -την 30ή από το 1974- στη σκλαβωμένη εορτάζουσα Mονή του Αποστόλου Ανδρέα, διοργάνωσαν η Διαχειριστική Επιτροπή της Μονής, καθώς επίσης σωματεία και οργανώσεις της περιοχής Καρπασίας.
Σημερινή 1/12/2004

______________________________________________________________________________________________________________
ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ
ΕΚΘΕΜΑ ΜΗΝΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008
ΔΕΛΤΙΟΝ ΤΥΠΟΥ

 

Επ’ ευκαιρία της εορτής του Αποστόλου Ανδρέα στις 30 Νοεμβρίου η Eταιρεία Κυπριακών Σπουδών έχει επιλέξει να σας παρουσιάσει ως έκθεμα του μήνα ένα επίχρυσο σταυρό-λειψανοθήκη, ο οποίος ανήκει στη συλλογή του Μουσείου Λαϊκής Τέχνης Κύπρου. Πρόκειται για «αμπουστωτό» σταυρό, ανεκτίμητης συναισθηματικής αξίας, καθώς μάς μεταφέρει πίσω στο παρελθόν και μάς συνδέει με τον πόνο, τις προσδοκίες και τις ευχαριστίες του πιστού που εναπόθεσε τις ελπίδες του στον Απόστολο Ανδρέα και στον οποίο αφιέρωσε ένα από τα κοσμήματά του για να τον ευχαριστήσει. Ο σταυρός είναι ένα από τα πενήντα οχτώ αφιερώματα που δώρισε στο Μουσείο το κατεχόμενο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέου στην Καρπασία στις 5 Ιανουαρίου 1954.

Ο επίχρυσος «αμπουστωτός» σταυρός –λειψανοθήκη (Α.Μ. 766. Διαστάσεις 0.05Χ0.04Χ0.01) χρονολογείται στον 19ον αιώνα και προέρχεται πιθανώς από τους Αγίους Τόπους. Φέρει έκτυπη και εγχάρακτη διακόσμηση. Οι γωνίες του σταυρού είναι καμπύλες, και στα σημεία που τέμνεται το οριζόντιο και κάθετο μέρος υπάρχουν διαγώνια  ελλειψοειδή φυλλοειδή στοιχεία.

Στην εμπρόσθια όψη παρουσιάζεται ο Εσταυρωμένος και τα σύμβολα των τεσσάρων ευαγγελιστών στις τέσσερις άκριες των κεραιών του σταυρού. Στο πάνω μέρος παριστάνεται ο αετός, σύμβολο του Ιωάννου του Θεολόγου, κάτω ο μόσχος σύμβολο του Λουκά, στην αριστερή κεραία ο λέων του Μάρκου και στην δεξιά ο άνθρωπος –άγγελος του Ματθαίου.

Στην οπίσθια όψη διακρίνεται παράσταση με κεντρικά στοιχεία τα όργανα του Θείου Πάθους:  τη λόγχη που κέντησε τον Χριστό ο στρατιώτης, τον Σπόγγο με τον οποίο Του έδωσαν να πιει χολή και ξύδι και το μαστίγιο. Στο πάνω μέρος του σταυρού διακρίνονται τα αρχικά γράμματα (ΑΩΙΓ) που πιθανό να υποδηλούν την ημερομηνία της κατασκευής του σταυρού, δηλαδή το έτος 1813. Κάτω υπάρχει σχήμα κρανίου που μάς παραπέμπει στον Αδάμ, αριστερά σχήμα που πιθανό να αναγνωρίζεται ως οφθαλμός και ανθισμένο φυτό και δεξιά  πτηνό, ίσως ο αλέκτωρ της ευαγγελικής διήγησης  και μόνωτη κανάτα.  

Είναι πραγματικά αξιέπαινο το γεγονός ότι η συλλογή διασώθηκε και επιβίωσε σε μια ταραχώδη εποχή και σ’ αυτό συνετέλεσαν η χάρις του Αποστόλου Ανδρέα, η πρόνοια της εκκλησιαστικής επιτροπής να δωρίσει τη συλλογή, είκοσι χρόνια πριν την τουρκική εισβολή του 1974 και οι φροντίδες του Μουσείου Λαϊκής Τέχνης Κύπρου, το οποίο κατάφερε να διασώσει τη συλλογή μέσα από αντίξοες συνθήκες. Η συλλογή περιλαμβάνει περιδέραια, βραχιόλια, καρφίτσες μανδηλίου, επιστήθιους σταυρούς, νομίσματα, πυξίδες και πόρπες που προσέφεραν οι πιστοί με πολλή αγάπη και ευγνωμοσύνη στον Απόστολο Ανδρέα.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών προγραμματίζει τη διοργάνωση έκθεσης με θέμα  «Ο Απόστολος Ανδρέας. Από την Κύπρο στην Κωνσταντινούπολη και στην Πάτρα», όπου θα εκτίθενται ανάμεσα σε άλλα και τα αφιερώματα από το Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέου στην Καρπασία. Προς το παρόν αναζητούνται χορηγοί για την ολοκληρωμένη παρουσίαση της έκθεσης στο κοινό και στα σχολεία.

Περισσότερες πληροφορίες στο τηλ. 22 432578.
www.cypriotstudies.org
cypriotstudies@logosnet.cy.net

27/11/
2008

________________________________________________________________________________________________

Η ιερή μορφή - σύμβολο της χριστιανικής πίστης
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ: Ο εκλεκτός άγιος που αγαπήθηκε απέραντα από τους Κύπριους

Tο μεγάλο ταξίδι για την ψυχή μας Από όπου κι αν ξεκινήσεις θα φτάσεις κοντά του. Είναι ένα μεγάλο ταξίδι, μια μακρά διαδρομή, που φανερώνει διάφορες εικόνες. Θα δεις τη θάλασσα σαν πας από Κερύνεια, θα διασχίσεις τον απέραντο κάμπο αν πιάσεις τη Μεσαορία. Ανηφοριές στον Πενταδάκτυλο, μικρά χωριά στο διάβα σου. Η ανατολή φαντάζει μακριά, εκεί στο άκρο του νησιού, έρχεται κοντά όσο πλησιάζεις την ψυχή σου. Θέλει πίστη για να φτάσεις, δυνατά συναισθήματα, που παιδεύονται παράλληλα με το σώμα σου. Και να 'σου ο Απόστολος, Θεός στη μύτη του βράχου, να σηματοδοτεί το πανηγύρι, να έχει ακούσει ήδη την προσευχή σου. Μορφή ανώτερη ο Απόστολος Ανδρέας προσωποποιεί τον εσωτερικό μας κόσμο. Τον αγνό. Θυμάσαι το ταξίδι;


Της Αναστασίας Σιακαλλή

Χθες και σήμερα, έννοιες απόμακρες, δίνουν στον Απόστολο Ανδρέα μια διαχρονική αξία. Ο Απόστολος Ανδρέας θεωρείται από τις σημαντικότερες θρησκευτικές μορφές του τόπου μας. Είναι ο άγιος της Κύπρου, ο πολιούχος του Ριζοκαρπάσου κι ο προστάτης της Καρπασίας. Εκεί στη ρίζα της χερσονήσου το μοναστήρι του, λαμπρό και αρχέγονο, να αντιπροσωπεύει τη λατρευτική μας Ιστορία ως χριστιανοί. Να χαρακτηρίζει γενιές ανθρώπων -Ελλήνων και Τούρκων- που πορεύονταν από όλα τα μέρη του νησιού, για να τον συναντήσουν. Χρόνος να αγγίζει τους αιώνες, βαθαίνει την πορεία μας. Μεγάλη ήταν κι η πορεία του Αποστόλου Ανδρέα -του πρώτου που κάλεσε ο Χριστός- που τον έφερε στον τόπο τούτο για να κάνει το θαύμα του. Κάποτε, 2000 χρόνια πριν, ο Απόστολος Ανδρέας ταξίδευε στη θάλασσα της ανατολικής Μεσογείου. Ήθελε να φτάσει στην Αντιόχεια από τα Ιεροσόλυμα, με καράβι, να συνεχίσει το ιεραποστολικό του έργο για τη διάδοση του χριστιανισμού. Ήσυχα τα νερά, ησύχασε κι ο άνεμος, για να αδρανήσει τα πανιά κοντά στο βορειοανατολικό άκρο της Κύπρου. Το καράβι στάθμευσε στο μικρό λιμανάκι, μέχρι να περάσει η νηνεμία και να πλεύσει και πάλι. Οι μέρες περνούσαν, άπνοες, εκεί στον απομακρυσμένο ερημότοπο. Οι προμήθειες του νερού λιγόστεψαν. Νερό πουθενά, ούτε στην κοντινότερη παραλία, μεγάλωνε η ανησυχία του καπετάνιου. Πλησιάζει ο Απόστολος Ανδρέας έναν ξερό βράχο, γονατίζει και προσεύχεται. Σημαδεύει τον βράχο με έναν σταυρό. Κι αμέσως ανάβλυσε νερό, τρεχούμενο και δροσερό. Καπετάνιος και επιβάτες έτρεξαν να πιούν. Έπλυναν τα χέρια τους, έβρεξαν και τα πρόσωπά τους κι ανακουφίστηκαν. Νερό ήπιε και ο γιος του καπετάνιου, το τυφλό παιδί, που ένιψε τα μάτια του. «Φως, πατέρα, βλέπω. Βλέπω τη θάλασσα, βλέπω κι εσένα». Θαύμα, μεγαλύτερο από εκείνο του πηγαίου νερού, έδωσε στον καπετάνιο -και στους άλλους συνταξιδιώτες- την πίστη που δεν είχαν. Πίστεψαν στη θρησκεία που τους μιλούσε ο παράξενος ταξιδιώτης, εκείνη που αναφερόταν στην αγάπη και στο φωστήρα Χριστό. Η παράδοση θέλει αυτήν την ιστορία να συνέβη και τον καπετάνιο να χτίζει στο βράχο όπου ανάβλυσε το νερό ένα εκκλησάκι (το εκκλησάκι υπάρχει και σήμερα, όπως και η πηγή). Ήθελε να ανταποδώσει στον άγιο τη θεραπεία του παιδιού του. Είτε φαντασία είτε πραγματικότητα, η πίστη δεν παύει να δίνει απαντήσεις. Για το χτίσιμο της εκκλησίας υπάρχει και μια άλλη εκδοχή. Ήταν, λέγεται, την εποχή που ο τόπος ήταν σκεπασμένος με δάση πυκνά κι η γη ήταν εύφορη. Χωρικοί γεωργοί και κτηνοτρόφοι έχτισαν εκεί αγροτόσπιτα, αφού αναγκάζονταν να μένουν για κάμποσο καιρό μακριά από τα σπίτια τους. Η ανάγκη τους να εκκλησιάζονται τούς οδήγησε στην ανέγερση μιας εκκλησούλας, στα ερείπια ενός παλαιού θρησκευτικού κτιρίου. Την εκκλησία έχτισε ένας Ριζοκαρπασίτης, ο Χατζηνικόλας, το 1821. Η γοτθική μορφή της ωστόσο την κατατάσσει στον 15ο αιώνα, την εποχή της φραγκοκρατίας, όταν το Ριζοκάρπασο ήταν φέουδο. Προφανώς οι πιστοί ανοικοδόμησαν το παλιό εκκλησάκι -το πρώτο- προς τιμήν του αγαπημένου τους ψαρά. Ο καινούργιος ναός, το μοναστήρι, που δεσπόζει ψηλότερα του παλαιού, χτίστηκε πολύ αργότερα από τον παπά Ιωάννη Νικόλα Διάκου από το Ριζοκάρπασο. «Φέρων μαζί του μια βαρύτιμη παλαιά εικόνα του Αγίου», ο παπάς Ιωάννης διενήργησε έρανο στην Κύπρο και στο εξωτερικό, για τη συγκέντρωση χρημάτων. Η ανέγερση του μοναστηριού άρχισε το 1855 και εγκαινιάστηκε την ημέρα της Παναγίας, στις 15 Αυγούστου 1867. Οι ξενώνες του μοναστηριού είναι αποτέλεσμα μιας γενναιόδωρης δωρεάς. Από την ημέρα των εγκαινίων, η 15η Αυγούστου καθιερώθηκε ως η ημέρα γιορτής για το μοναστήρι, παρότι ο Απόστολος Ανδρέας γιορτάζει κανονικά στις 30 Νοεμβρίου. ΠΗΓΕΣ: Εικόνες της Κύπρου (1991), Α. Παπαγεωργίου - Ιστορία του Αποστόλου Αντρέα του Ριζοκαρπάσου (1967), Γιάννη Σταυρινού Οικονομίδη - Ο Απόστολος Ανδρέας (1970), Ιωάννη Τσικνόπουλου - Ο Απόστολος Ανδρέας: εικόνες και κειμήλια από την Κύπρο (2007) επ. Χαράλαμπου Γ. Χοτζάκογλου - Καρπασία, τριμηνιαίο περιοδικό (2002) - Ριζοκάρπασον Επιστροφή (www.rizokarpason.com). Αφηγήσεις: πάτερ Μιχάλης Ευθυμίου του ιερού ναού Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, Νίκος Φαλάς, Αναστασία Χατζηευθυβούλου, Ειρηνούλα Καλογήρου. Το προσκύνημα του καλοκαιριού και το μεγάλο πανηγύρι Ωραίος καιρός για να κινήσουμε για το μοναστήρι! Είναι καλοκαίρι, το θέρος και το αλώνισμα έχουν τελειώσει και μέχρι τον Σεπτέμβρη, όπου θα αρχίσουν και πάλι οι δουλειές, έχουμε χρόνο. Ο Απόστολος Ανδρέας, που έπαιρνε μια προσκυνηματική μορφή κάθε 15 του Αυγούστου, συνδεόταν με τις γεωργικές εργασίες των ανθρώπων. Ο Νοέμβριος ήταν μήνας βροχερός, που δεν επέτρεπε το μεγάλο ταξίδι προς τη μονή του. Άλλωστε, οι άνθρωποι τον χειμώνα έχουν τις βιοποριστικές τους ασχολίες. Ο μήνας του καλοκαιριού παρείχε στο λαϊκό κόσμο λίγες μέρες ξεκούρασης και την ευκαιρία να προσκυνήσουν στον άγιο και να πάρουν το τάμα τους. Ξεκινούσαν τότε από παντού -Πάφο, Λεμεσό, Λάρνακα, Κερύνεια, Αμμόχωστο κι όλα τα χωριά- νομάδες ανθρώπων με τα βόδια τους, τις μούλες και τα άλογα. Πολύχρωμες τέντες σκέπαζαν τις άμαξες, που μέσα τους έκρυβαν φαγητά, κατσαρόλες, στρωσίδια, αλλά και τις τεράστιες λαμπάδες που θα άναβαν στη χάρη του. Ζωντανά αναμειγνύονταν με τους ταξιδευτές, που θα γίνονταν κατά τις τρεις μέρες παραμονής τους στη μονή, το γεύμα των κουρασμένων πιστών. Η διαδρομή προς το μοναστήρι έπαιρνε μέρες. Αναλόγως από πού ξεκινούσες. Λέγεται ότι από την Πάφο ήθελες μια εβδομάδα για να φτάσεις στο άλλο άκρο του νησιού. Μεγάλο το προσκύνημα σήμαινε πολλά για τους Κυπρίους, δυνάμωνε την πίστη τους όσο όδευαν στο δύσμορφο των δρόμων. Αλλά είχαν παρέα τη φύση μας, την αγνή εκείνη θεϊκή οντότητα, που ξεδίπλωνε τις ομορφιές της από όπου κι αν διάβαινες. Το ταξίδι ευχάριστο -όσο δύσκολο κι αν ήταν- ο βορράς φανέρωνε θάλασσες πελώριες. Βαθύ μπλε που έσμιγε με το πράσινο του Πενταδακτύλου στα δεξιά σου. Χρυσοκίτρινο από την άλλη πλευρά του βουνού, γέμιζε η πεδιάδα της Μεσαορίας από τα χρώματα των ταξιδευτών. Από τα βάθη του νησιού και της θάλασσας άλλες νομάδες ανθρώπων, που υπολόγιζαν τον χρόνο, ώστε να φτάσουν εγκαίρως στις 14 του Αυγούστου. Στις 14 άρχιζε το μεγάλο πανηγύρι, που τερματιζόταν στις 16. Οι πραματευτάδες, που πήγαιναν νωρίτερα, είχαν έτοιμους τους πάγκους με τα πωρικά τους. Σουσούκους και κιοφτέρκα από τους Μαραθεύτες. Καρύδια, σταφίδες και αμύγδαλα από άλλους εμπόρους γέμιζαν οι τέντες από χίλιων ειδών πράματα. Το πανηγύρι, που ήταν μια καλή ευκαιρία ανταλλαγής προϊόντων, έπαιρνε παλλαϊκό χαρακτήρα: συναντιούνταν άνθρωποι από όλο το νησί κι οι «κουμπαριές» αναβίωναν και πάλι. Τους κουρασμένους ταξιδιώτες υποδέχονταν οι Καρπασίτισσες με άφθονο κρασί και ζεστά ψωμιά που έψηναν στους φούρνους τους. Στις 15 του Αυγούστου γινόταν η λειτουργία. Κοσμοσυρροή στο μοναστήρι γέμιζε ουρές ανθρώπων, που προσκυνούσαν τη χάρη του αγίου. Η χρυσή εικόνα του Απόστολου Ανδρέα να κάθεται στο θρόνο, δέσποζε το στολισμένο προσκυνητάρι. Το τέμπλο του μοναστηριού ξυλόγλυπτο, επίχρυσο, καλής τέχνης. Τα τάματα προσφέρονταν στον Απόστολο με βαθιά πίστη, αντικατόπτριζαν τις προσπάθειες των ανθρώπων να τα μεταφέρουν στο ταξίδι τους. «Ό,τι έταζες του αγίου τό ήθελε και έπρεπε να του το πάρεις». Κάποτε, μια γυναίκα προσπαθούσε να ανεβεί τα σκαλιά του μοναστηριού, αλλά έπεφτε κάτω. «Κάτι του έταξε και δεν του το έδωσε», είπαν άλλες γυναίκες. Δεν ήταν τιμωρός ο Απόστολος Ανδρέας. Ήταν θαυματουργός. Το θαύμα ήθελε την ανταμοιβή του, που δεν ήταν άλλη από την καθαρότητα της ψυχής. Μετρώντας την αγνότητα των ανθρώπων μέσα από τη ζωή του Να μετράς τα αστέρια, ένα - ένα. Να η Πούλια, να και ο Αυγερινός, φώτιζαν το νυχτερινό ουρανό της Καρπασίας. Έξω από το μοναστήρι κόσμος πολύς, που δεν χωρούσε στους κατάμεστους ξενώνες, χαιρόταν έναν ύπνο ήρεμο στην αγκαλιά του Θεού. Και δίπλα η θάλασσα να χαϊδεύει απαλά τους βράχους της μονής, νανούριζε τους ανθρώπους μιας αγνής ψυχής. Ήταν αλλιώτικες οι εποχές εκείνες, χαρακτήριζαν την απλότητα του λαού μας, που πίστευε βαθιά και έντονα. Στον Απόστολο Ανδρέα πίστευαν και οι Τούρκοι της Κύπρου, που τον σέβονταν, παίρνοντας κι αυτοί τα τάματά τους. Για εκείνους ο Απόστολος Ανδρέας ήταν ο Αντρικκάς. Το μοναστήρι, όπως και οι Καρπασίτες, έζησαν μια μεγάλη ιστορία. Βίωσαν ό,τι πέρασε ο τόπος τούτος. Στα δύσκολα χρόνια του αγώνα μας για την ελευθερία, μανάδες προσεύχονταν και έταζαν για την προστασία των παιδιών τους. Λέγεται ότι αγωνιστές γλύτωσαν την αγχόνη, κατόπιν μητρικών παρακλήσεων. Όταν έγινε η εισβολή, το 'ξεραν ότι κινδύνευε το μοναστήρι. Ημέρα Πέμπτη, στις μία το πρωί που ξημέρωνε την 15η Αυγούστου του 1974, δόθηκε η τελευταία λειτουργία στη μονή του. Έξι χιλιάδες κόσμος προσευχήθηκαν για να σωθεί ο τόπος και οι ζωές τους από τους Τούρκους εισβολείς. Τα ιερά σκεύη της μονής φυλάχθηκαν σε ασφαλές μέρος και η χρυσή εικόνα του αγίου μεταφέρθηκε μετά τη λειτουργία στο σπίτι του γραμματέα της Μονής, Νίκου Πτωχόπουλου. Χρόνια μετά, το 1991, την εικόνα την πήραν οι Τούρκοι. Ο Απόστολος Ανδρέας έχει πολλά να πει για τους ανθρώπους μας. Ήταν ψαράς, ένας απλοϊκός άνθρωπος. Σαν κι εκείνους, που πάλευαν μερόνυχτα στη θάλασσα και στη γη για να επιβιώσουν. Αγαπητή μορφή ο Απόστολος, συμβολίζει τις μεγάλες προσπάθειες «αλίευσης» της ζωής. Ήταν φτωχός, από τη Βηθσαϊδά, που ψάρευε στα νερά της Γαλιλαίας μαζί με τον αδελφό του Πέτρο. Κλήθηκε πρώτος από τον Χριστό να ακολουθήσει το δρόμο του, να γίνει ψαράς ανθρώπων και να διαδώσει τον χριστιανισμό. Ο Απόστολος Ανδρέας επιφορτισμένος με τη μεγάλη αυτή ευθύνη, περπάτησε, ταξίδεψε θάλασσες και έσπειρε σποράκια της θρησκείας μας, που έδωσαν καρπούς. Μαρτύρησε το 67 μ.Χ. στον σταυρό σε σχήμα Χ στην Πάτρα -αφού πρώτα έκανε άπειρα θαύματα- σε ηλικία 75 χρόνων. Την 30ή του μήνα Νοεμβρίου παρέδωσε την ψυχή του στο Θεό και έκτοτε ο Απόστολος κοιτά από ψηλά και μέσα από τους αναρίθμητους ναούς που φέρουν το όνομά του, εμάς. Που τον πλησιάζουμε για να του ζητήσουμε χάρη σωτηρίας. ΛΕΖΑΝΤΕΣ 1. Αριστερά, ο Απόστολος Ανδρέας, όπως εμφανίζεται στην «κυπριακή» του μορφή σε διάφορες εκκλησίες του τόπου. Από το βιβλίο: «Εικόνες της Κύπρου». Δεξιά, η χρυσή εικόνα του Αποστόλου Ανδρέα, η παλαιά προσκυνηματική, που βρισκόταν στο ομώνυμο μοναστήρι του στο Ριζοκάρπασο. Σ' αυτήν εικονίζονται σκηνές από τη ζωή του. Από το βιβλίο: «Ο Απόστολος Ανδρέας: εικόνες και κειμήλια από την Κύπρο». 2. Το μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα στο Ριζοκάρπασο, όταν κατακλυζόταν από κόσμο την εποχή της ελεύθερης νήσου. Η ελληνική σημαία κυματίζει περήφανα στη μονή. Φωτογραφία από το βιβλίο «Ο Απόστολος Ανδρέας: εικόνες και κειμήλια από την Κύπρο». 3. Αριστερά, καρφίτσα μαντηλιού επίχρυση προσφέρθηκε στον άγιο, κατά τον 19ο αιώνα, ως τάμα. Από το βιβλίο: «Ο Απόστολος Ανδρέας: εικόνες και κειμήλια από την Κύπρο». Πάνω, τάμα στον Απόστολο Ανδρέα, στη μονή του, κατά τον 19ο αιώνα. Είναι μια ασημένια «αμπούστα» - θήκη, με πλούσια «τριφουρένη» διακόσμηση. Από το βιβλίο: «Ο Απόστολος Ανδρέας: εικόνες και κειμήλια από την Κύπρο». 4. Διπλή βάφτιση στη μονή του Αποστόλου Ανδρέα, τον Οκτώβριο του 1973. Οι αδελφές Ευαγγελία Σιακαλλή και Ειρήνη Χαραλάμπους βάφτισαν τα παιδιά τους Γιώργο και Ανδρέα, τα οποία κρατούν με καμάρι. Σκυλλουριώτες σε μεγάλες χαρές (διακρίνονται από αριστερά): Αθανασία Καναρινιού, Έλλη, Ανδρούλα Ευθυβούλου, πίσω από τις μαμάδες ο Βαρνάβας Χαραλάμπους, Χριστόφορος Ευθυβούλου, Φουλής Καναρίνης, Ευθύβουλος Ευθυβούλου, Κόκος «ο λάστιχος» και Κώστας.
Φιλελεύθερος
30/11/2008

______________________________________________________________________________________________________________

Απόστολος Ανδρέας σε εικόνες


Έρημο το μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα χωρίς τον σταυρό του. Τον απέκοψαν οι τούρκοι κατακτητές


Η πλατεία του Απ. Ανδρέα (1998) πριν την καταστροφή της από τους τούρκους με την ανοχή και συνδρομή δυστυχώς και δικών μας ανθρώπων.


Ιδού πως κατάντησαν οι "ειδικοί" την πλατεία του Αγίου μας. Τη όργωσαν κυριολεκτικά
 


Η φωτογραφία αυτή λήφθηκε προτού γίνουν οι καταστροφικές εργασίες από την UNOPS που χάριν του ονόματος "τοπιοτέχνηση" κατάστρεψαν την όμορφη πλατεία σε χώρο άχρηστο και γεμάτο αγριόχορτα.
Η πλατεία προς τη νοτιοδυτική πλευρά. Στο βάθος ο δρόμος (το δεύτερο καντζιέλλι. Αριστερά το κέντρο του Απ. Ανδρέα. Δεξιά η χαβούζα όπου οι επισκέπτες έπιναν νερό για να ξαποστάσουν. Αριστερά από τη χαβούζα στο βάθος φαίνονται μέρος των κοιτώνων όπου κατέλυαν οι προσκυνητές. Στο βάθος κέντρο τα κρεοπωλεία (κάθε Σαββατοκύριακο ερχόταν κρεοπώλες από το Ριζοκάρπασο και πουλούσανε κρέας στους επισκέπτες.(Μέσσιος, Όττομος, Κάμηλος, Ττούλος, Στελιούρι, Όμπασιης και άλλοι.


Η μοναδική μοναχή του αποστόλου Ανδρέα


Η Χαρακτηριστική σε όλους του Ριζοκαρπασίτες φιγούρα  Τάκης του Ττοφουρκού, που από το 1974 υπηρετεί την χάρη του ενώ κάποιο άλλοι, εμείς δηλαδή τον εγκαταλείψαμε έρμαιο στα βρώμικα χέρια των κατακτητών


Ο οικονόμος του Απ. Ανδρέα πάτερ Παπαζαχαρίας που από το 1974 στάθηκε άγρυπνος φύλακας του μοναστηριού κάτω από πολύ αντίξοες συνθήκες.



Η παλιά εκκλησία



Τα τάματα του Αποστόλου Ανδρέα. Σημάδια της πίστης των Ελλήνων της Κύπρου


Πλήθος τα τάματα μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων


Η βορειοδυτική (πίσω) πλευρά του μοναστηριού



Αρχιεπισκοπικό εξοχικό μέγαρο. Το έκτισε ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος γύρω στο 1970


Όταν κάποτε δεν το'σκιαζε η φοβέρα και δεν το πλάκωνε η σκλαβιά.
 


English


Ελληνικοί Ραδιοσταθμοί
 

 


Οι εφημερίδες έγραψαν για το Ριζοκάρπασον


Σχολιάζουμε, Κρίνουμε, Επικρίνουμε



Ευρωπαϊκή Ένωση


Κυπριακή Δημοκρατία


Ανακοινώσεις


Έφηβος Βουλευτής



Πρώτο Κουδούνι


Γιάννης Μανιταράς



Κινηματογράφος Λουϊζιάνα

Για χρήση οποιουδήποτε περιεχόμενου επικοινωνήστε μαζί μας. © 2010 Copyright Εκδόσεις "ρο"
Επικοινωνία - Email
Επισκέψεις από: 11/10/1999