Αξιούμε(ν)*!!!

Οι "Δικοί" μας Άγιοι
●Χερσόνησος Αγίων
●Απόστολος Ανδρέας (1)
●Απόστολος Ανδρέας (2)
●Άγιος Φίλωνας (1)
●Άγιος Φίλων (2)
●Άγιος Συνέσιος (1)
●Αγ. Συνέσιος (2)
●Αγία Φωτεινή
●Μονή και Θαύματα του Απ. Ανδρέα
●H Eπισκοπή Καρπασίας

Εγκλωβισμένοι
●Το δράμα των εγκλωβισμένων
●Οι εγκλωβισμένοι μας
●Δολοφονίες, Ξυλοδαρμοί, Κλοπές
●ΚΑΡΠΑΣΙΑ: Οι τελευταίοι των Ευρωπαίων εγκλωβισμένων
●Μηνύματα Εγκλωβισμένων
●Στο ευρωπαϊκό δικαστήριο οδήγησαν οι Ριζοκαρπασίτες τους Τούρκους

Τα δικά μας
●Ριζοκαρπασίτικες Συνταγές
●Συντυχάννετε (ομιλείτε) ριζοκαρπασίτικα;
●Το χωρκόν μου
●Ο καιρός στο Ριζοκάρπασον

Το Ριζοκάρπασον στη μνήμη μας
●Σωματεία
●Ιστορία
●Γεωγραφία
●Τοπωνυμία
●Παραλίες
●Μνήμες

Πρόσωπα
●Οι Ριζοκαρπασίτες γράφουν
●Χερσόνησος Ηρώων
●Αγνοούμενοι
●Γιάννης Μανιταράς
●Το Μαρίν
●Νάσα Παταπίου
●Πάρις Αθανασιάδης
●Γιάννης/Μαρία


Φωτογραφίες
●Φωτογραφίες του χθες  (1)
●Νέες ανέκδοτες μαθητικές φωτογραφίες  (2)
●Νέες Ανέκδοτες φωτογραφίες  (3)
●Ανέκδοτες φωτογραφίες  (4)
●Νέες Φωτογραφίες  (5)
●Νέες μαθητικές φωτογραφίες  (6)
●Φωτογραφίες σήμερα (7)
●Φωτογραφίες σήμερα (8)
●Μαθητικές (9)

●Αρχείο

● Γιάννης Σταυρινός Οικονομίδης
● Γιαννιός Χρονίας (Χωρκανός)
● Ζαχαρίας Χάρος
● Ιωάννης Νέστωρος
● Κυριάκος Σαμάρας
● Κώστας Κωνσταντάς
● Νάσα Παταπίου
● Παναγής Πίτρακκος (Μάος)
● Στέλιος Παπαχριστοδούλου
● Χριστόδουλος Πτωχόπουλλος
● Χρίστος Ταουσιάνης




Ζαχαρίας Χάρος

Η ποιητική συλλογή "Ποιήματα βγαλμένα από τη ζωή" του ξενιτεμένου συγχωριανού μας Ζαχαρία Χάρου. Μέσα απ' όλα του τα ποιήματα είναι φανερή η νοσταλγία και η αγάπη για το τόπο του και ειδικά για το χωριό του το Ριζοκάρπασον.  Γράφει για την Κύπρο, το Ριζοκάρπασον και τους ριζοκαρπασίτες, τις εκκλησίες και τους αγίους, για τη ζωή, τη ξενιτιά, την αγάπη και ακόμα τον έρωτα.





       
Πρώτη έκδοση                                 Δεύτερη έκδοση (2005)

Αρχή
_________________________________________________________________________________

Από το Ριζοκάρπασον εβάλασιν ιδέαν
δια να κτίσουν εκκλησιάν του Αποστόλ' Ανδρέα.
Να κτίσουν μιαν εκκλησιάν τ' Αγίου στ' όνομάν του.
που πάνω πουν' ο σπήλαιος πον το αγίασμάν του.
Δυο ανθρώποι εμπιστοί, που μέσα στο Καρπάσι
φέρνουν έναν πρωτόμαστρον να την ισχεδιάσει.
Που 'ταν η τέχνη του πολλή κι η ιδέα του μεγάλη
αλλ' όμως δεν ημπόρησεν το σχέδιον να βγάλει.
Το μέρος λέγει εν στενόν και δεν θα κατορθώσω
το σχέδιο της εκκλησιάς για να το τελειώσω.
Όταν η χάρις του Αγιού για να θαυματουργήσει
ευρέθηκεν ένας τυφλός που 'λθεν να προσκυνήσει.
Λέγουσιν πως τους άκουσεν την ώραν που μιλούσαν
πως θα γινεί το σχέδιον κι εκεί εσυζητούσαν.
"Συγγνώμην" λέγει ο τυφλός "πέτε μου το κι εμένα
τα σχέδια που κάμνετε αν εν κανονισμένα.
Μην σας φανεί παράξενον πως ερωτώ, παιδιά μου,
γιατί 'μουν μάστρος κι έκτιζα κι εγώ στα πρωτινά μου".
Σαν του 'πασιν το σχέδιον ευθύς το σχεδιάζει
και τότες ο πρωτόμαστρος βλέπει τον και θαυμάζει.
Τότες η χάρις του Αγιού και τον τυφλόν φωτίζει
του 'δωκεν φως στα μάδκια του για να μπορεί να κτίζει (...)
Πολλοί ικτίζαν δωρεάν και άλλοι επουρκούσαν
άλλοι ψωμίν κι άλλοι νερόν επαίρναν κι εβοηθούσαν.
Όλον το Ριζοκάρπασον εν γένει βοηθήσαν
και την μεγάλην εκκλησιάν 'πο μέρος τους εκτίσαν....

Αρχή
______________________________________________________

Γιάννης Σταυρινός Οικονομίδης

Γεννήθηκε στο Ριζοκάρπασο το 1894. Τελείωσε το Παγκύπριο γυμνάσιο το 1913 και στη συνέχεια (1914-1917) σπούδασε νομικά στο πανεπιστήμιο της Αθήνας. Εξάσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου στην Αμμόχωστο από το 1919 μέχρι το 1972, με εξαίρεση το διάστημα 1936-1938, κατά το οποίο του είχαν στερήσει οι Άγγλοι την άδεια εξασκήσεως επαγγέλματος. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 προτίμησε να μείνει στο κατεχόμενο Ριζοκάρπασο, εκδηλώνοντας έμπρακτα τη μεγάλη αγάπη του στον τόπο που γεννήθηκε. Τον Οκτώβρη του 1985, όμως, λόγω υγείας τον ανάγκασαν να έρθει στις ελεύθερες περιοχές, Λευκωσία.

Πρωτοεμφανίστηκε στη λογοτεχνία το 1915 με τη συλλογή διηγημάτων Τα πρώτα διηγήματα, ακολούθησαν τρεις ποιητικές συλλογές (1920, 1923, 1930), δύο συλλογές διηγημάτων (1937 και1983), ένα μυθιστόρημα (1984), ένα θεατρικό (1984) και δύο νουβέλες (1985). Εξέδωσε, επίσης, ένα βιβλίο με διηγήματα του Γκυ ντε Πωμασάν, σε δική του μετάφραση (1918) και μια μελέτη για την ιστορία της Μονής του Αποστόλου Ανδρέα. Κατά το διάστημα 1.7.1921 - 1.5.1922 εξέδιδε το μηνιαίο λογοτεχνικό περιοδικό Νέα Εποχή. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τη λογοτεχνική του παραγωγή παρουσιάζει η πεζογραφική του δουλειά που ανήκει χρονολογικά στην "ηρωική εποχή της κυπριακής λογοτεχνίας και η οποία τον κατατάσσει ανάμεσα στους πρωτοπόρους της κυπριακής πεζογραφίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα περισσότερα λογοτεχνικά έργα που εκδόθηκαν από το 1983 και ύστερα, έχουν γραφτεί στην εποχή του μεσοπολέμου και εκδόθηκαν χωρίς τροποποιήσεις. Το μυθιστόρημα Ο γιατρός Λάσος γράφτηκε κατά την περίοδο 1974-1981, μετά τον εγκλωβισμό του συγγραφέα στο κατεχόμενο χωριό του το Ριζοκάρπασο.

Αρχή
______________________________________________________________________

Χρίστος Ν. Ταουσιάνης

Καθηγητής Φιλόλογος, υπηρέτησε στο Γυμνάσιο Ριζοκαρπάσου μέχρι το 1974. Κατά την τούρκικη εισβολή συνελήφθηκε αιχμάλωτος και μετά την απελευθέρωσή του βρέθηκε στις ελεύθερες περιοχές. Τόση ήταν η αγάπη του όμως για το χωριό του που με την υπογραφή της συμφωνίας της 3ης Βιέννης του Αύγουστο του 1975, επέστρεψε στο Ριζοκάρπασο για να βοηθήσει στην επαναλειτουργία του γυμνασίου Ριζοκαρπάσου. Παρέμεινε εκεί μέχρι τα μέσα Απριλίου του 1982 όπου οι τούρκοι περιφρονώντας τις συμφωνίες που οι ίδιοι υπόγραψαν κλείνουν το γυμνάσιο και τον αναγκάζουν για δεύτερη φορά να εγκαταλείψει το σπίτι του. Με την έλευσή του στις ελεύθερες περιοχές συνέχισε να εργάζεται σαν καθηγητής σε διάφορα σχολεία της Κύπρου.

Πλούσιο το συγγραφικό του έργο, που αφορά σχεδόν εξ' ολοκλήρου την ιστορία και τις παραδόσεις του Ριζοκαρπάσου. Το πρώτο του βιβλίο που αφορούσε τα ήθη και τα έθιμα του Ριζοκαρπάσου εκδόθηκε το 1972. Το 1983 και ενώ υπηρετούσε στο Παγκύπριο Λύκειο Λάρνακας εκδίδει το βιβλίο: Αι εκκλησίαι του Ριζοκαρπάσου. Μέσα στο βιβλίο αυτό υπάρχει περιγραφή για περισσότερες από 50 εκκλησιές και ξωκλήσια του Ριζοκαρπάσου  εμπλουτισμένες με 134 εικόνες. Το 1987 εκδίδεται το βιβλίο: Δημοτικά τραγούδια της Κύπρου Β΄ Δημοτικά τραγούδια του Ριζοκαρπάσου. Περιέχει τραγούδια όπως του τα υπαγόρευσαν ηλικιωμένη Ριζοκαρπασίτες σε διάφορες παραλλαγές. Στο τέλος κάθε τραγουδιού παραθέτει και το όνομα, η ηλικία και η μόρφωση αυτού που του το υπαγόρευσε. Το 1988 ένα άλλο αξιόλογο Λεύκωμα του ίδίου εκδίδεται. Είναι: Το Ριζοκάρπασο στον Φακό. Περιλαμβάνει περίπου 400 φωτογραφίες που έχουν σχέση με τοπία ήθη, έθιμα, παιδεία και γενικά ότι έχει σχέση με το Ριζοκάπασο.

Αρχή
______________________________________________________________________

Κώστας Κωνσταντάς

Ο Ποιητής Αρνητής ο ποιητής που αρνείται τον ευδαιμονισμό, τον αμοραλισμό, τον συμβιβασμό και την αφομοίωση. Είναι ο Ποιητής που με τα ποιήματά του λέει όχι στην σήψη όλων των ανθρώπινων εξουσιών, στο χαμερπισμό, στο ξεπεσμό και τη φτήνια, στους κόλακες και τους υλιστές.
Ο Κώστας Κωνσταντάς γεννήθηκε στο Ριζοκάρπασο το 1952. Αφού αποφοίτησε το Γυμνάσιο Ριζοκαρπάσου πάει στην Αθήνα και σπουδάζει στη Φιλοσοφική σχολή του πανεπιστημίου των Αθηνών. Έζησε τα γεγονότα του Πολυτεχνείου στην Αθήνα το 1973 και το 1974 συνελήφθη αιχμάλωτος από τις τουρκικές δυνάμεις εισβολής. Από το 1978 εργάζεται σαν καθηγητής στη Μέση Εκπαίδευση, αρχικά σε σχολεία της Ελλάδας (9 Χρόνια) και από το 1987 σε σχολεία της Κύπρου.
Το 2004 κυκλοφόρησε την  πρώτη του Ποιητική συλλογή: "Η ΓΗ ΤΩΝ ΜΑΚΑΡΩΝ"

Σκλάβοι

Ξεμακραίνω. Στοχαστικά.
Συνταξιδεύω με τον Κολόμβο.
Πλήθος οι δούλοι, Ξεχείλισαν τ' αμπάρια.
Συγκλονίζομαι.
Ο Σπάρτακος σαρκάζει: Λυπάσαι συ, ο δούλος στη ψυχή,
το δούλο στο κορμί;
Εμείς χαθήκαμε, λυτρώθη το κορμί, λεύτερη πετάει η ψυχή του.
Μα η ψυχή σαν είναι δούλα, δέσμια στην υποταγή, στην ένδοση
και στη συναλλαγή, δέσμια θα πλανιέται.
Δε γλυτώνεις σκλάβε.
Σε Λυπάμαι.
                                                   (σελ. 12)(1988)

ΙΧΝΕΥΤΗΣ: Δεύτερη ποιητική συλλογή του Ποιητή Αρνητή.

Η ποιητική συλλογή φέρει τον τίτλο "Ιχνευτής" από το ομώνυμο ποίημα, που είναι αφιερωμένο σε όλους τους ταπεινόφρονες που αθόρυβα ανεβαίνουν τα ψηλά χωρίς τυμπανοκρουσίες, φανφαρονισμούς και έπαρση, αλλά με σύνεση, φρόνηση και περίσκεψη και που η δόξα ή η επιτυχία δεν τους έχει ξιπάσει και δεν τους έχει απομακρύνει από το παρελθόν τους, τους φίλους τους, τις ιδέες και τις αρχές τους, σε αυτούς που παραμένουν προσηλωμένοι και ακολουθούν απαρέγκλιτα τα πιστεύω τους, μένοντας προσγειωμένοι και ταπεινοί.
Αφιερωμένο σε όλους όσους ποτίζουν ένα όνειρο με αντοχή και ελπίδα, που έχουν ένα άσβεστο φάρο για οδηγό, σε όλους τους εραστές μιας ευγενούς ιδέας και ενός ανιδιοτελούς, σκοπού σε όσους ο αλτρουισμός δεν είναι μόνο η καθημερινή τους έγνοια, αλλά γίνεται και η καθημερινή τους πράξη.
       

        Αφιερωμένο σε κάθε υπηρέτη του δικαίου,
        υπερασπιστή της αλήθειας,
        στρατιώτη του καλού,
        μαχητή του φωτός.  

Αφιερωμένο και στο μεγάλο δάσκαλο Σωκράτη και σε όσους ακολουθούν τα ίχνη της Αρετής του, τα βήματα της γνώσης του, την αγάπη του για τη σοφία, τη Φιλοσοφία του. Η αρετή είναι ο κύριος άξονας γύρω από τον οποίο κινούνται τα ποιήματα της συλλογής (είτε με προτροπή προς μίμηση είτε προς αποφυγή), γιατί αυτό είναι το μέσο με το οποίο θα μπορούσε κανείς να επιδιώξει και να φτάσει στην ευτυχία, κάτι που είναι σκοπός της ζωής κάθε ανθρώπου.
Αρετές, όπως είναι η Σόφια, η σωφροσύνη, η φιλία, η ανδρεία, η γενναιοδωρία, η μεγαλοψυχία, η πραότητα, η δικαιοσύνη κ.ά., βοηθούν τον άνθρωπο να οδηγηθεί από τη γνώση στις συνειδητές  πράξεις και από αυτές να φτάσει και να κατακτήσει την Αρετή. (Με συνεχή και επίμονο αγώνα, με αδιάκοπη άσκηση, την καθημερινή δοκιμασία και δράση).
Γιατί μόνο οι συνειδητές πράξεις είναι πράξεις Αρετής κατά τον Αριστοτέλη, και ευτυχισμένος είναι ο οποίος πράττει σύμφωνα με την Αρετή, ο όποιος της Αρετής τα ίχνη ακολουθεί, είναι της Αρετής ΙΧΝΕΥΤΗΣ

Ιχνευτής (2002)

Στις άκριες των δακτύλων σου ακροπατώντας,
ακολουθείς τα στενά μονοπάτια,
της αρετής ιχνευτής.

Τα σκαλιά ανεβαίνεις ένα ένα δειλά
και στη λάμψη μπροστά
χαμηλώνεις το βλέμμα, βαδίζεις σκυφτός.

Της σιωπής το μανδύα ντυμένος κατάσαρκα,
κοπιαστικά ανηφορίζεις για το λόφο ψηλά.

Προς τα κάτω κοιτάς σταθερά
κι αγναντεύεις την κάθε ματιά,
την κάθε γωνιά το κάθε σοκάκι
που πατούσες,
πριν φτάσεις στο λόφο ψηλά.

*****************

Αυγερινός

Τρίτη Ποιητική συλλογή του Κώστα Κωνσταντά. Σταθερός στις αγνές και αυθεντικές απόψεις του, αυτή τη φορά υμνεί τον έρωτα. Τον έρωτα όπως θα έπρεπε να τον ζούμε όλοι μας.

Γράφει στην εισαγωγή του:

Το όνομα της ποιητικής συλλογής είναι παρμένο από το ομώνυμο ποίημα. Ο Αυγερινός, ένα από τα ωραιότερα αστέρια, χρησιμοποιείται συχνά για να δηλώσει συμβολικά την ομορφιά, το κάλλος: Λάμπει σαν Αυγερινός.

Όλα αυτά συνειρμικά παραπέμπουν στην εξιδανίκευση του έρωτα και της γυναίκας, όπως παρουσιάζεται στα θεατρικά έργα της κρητικής λογοτεχνίας ή στον έρωτα στην πιο αγνΙ1 και εξευγενισμένη μορφή του, ένα από τα κύρια θέματα της επτανησιακής λογοτεχνίας.

Και οι Κρήτες και οι Επτανήσιοι ποιητές ύμνησαν στην ποίηση τους τον έρωτα και τη γυναίκα. Άραγε ήταν οι τελευταίοι των Μοϊκανών, οι τελευταίοι ρομαντικοί;

* Λογοπαίγνιο από τα Αρχαία Ελληνικά - Φιλόστρατος (20ς αι. μ.Χ.) Ελεύθερη απόδοση: Ο έρωτας δεν είναι αρρώστια' αντίθετα, αρρώστια είναι το να μην είναι κανείς ερωτευμένος γιατί αν ο έρωτας αρχίζει από τα μάτια, όσοι δεν είναι ερωτευμένοι είναι τυφλοί.

Άραγε πόσο φτωχότερη θα' ταν η ποίηση χωρίς τις μούσες, πόσο λεξηπένητες, πόσο φτωχότεροι σε αισθήματα και έμπνευση θα' ταν οι ποιητές χωρίς αυτές.

ΚΑΛΥΨΩ

Ποιανού Οδυσσέα ν' ακολουθήσω τους δρόμους και τα μονοπάτια;
Ν' αναζητήσω νέες περιπέτειες και τις παλιές πατρίδες;

Για προμήθεια των βιβλίων
Κωνσταντάς Κώστας
Ανδρέα Μιαούλη 14
Μενεού 7000
Τηλ. Οικίας: 24425975
Κινητό: 99617356

Αρχή
_____________________________________________________________

Παναγής Πίτρακκος (Μάος) Λαϊκός ποιητής

Εν πο το Καρπάσιν το παππογεννικόν μου
 τζιαι Παναής τζιαι Πίτρακκος εν το επίθετόν μου.
Έχω τζι΄αλλον επίθετον που με λαλούσιν Μάον, αμ΄έχω πέντισην πολλήν,
κτιμούν με νούσιμοι-πελλοί όποιον χωρκόν τζι΄αν πάω.

Ο Παναγής Πίτρακκος γεννήθηκε στο Ριζοκάρπασο στις 16 Ιανουαρίου του 1906. Πέθανε τον Ιανουάριο του 1987 σε ηλικία 81 ετών.Πατέρας του ήταν ο Δημήτρης Πίτρακκος και μητέρα του η η Κυριακού Κουτσουκούτα. Ήταν το πρώτο παιδί μιας πολυμελούς οικογένειας από 7 παιδιά...

Ήρτα με βάσην να στραφώ... Επίσκεψη στις ελεύθερες περιοχές. (Σελ. 23)

Ήρτα με βάσην να στραφώ τζιαι στο χωρκόν να πάω
τζι΄έφαν τον η πονηρκά τον Παναήν τον Μάον

Εγιώ΄ ρκουμουν χαρούμενος τραουδιστός τζι΄γέλον
τζιαι έβκαλα τ΄αμμάδκια μου έτσου χωρίς να θέλω.

Έβκαλα μιαν ταυτότηταν σπίτιν πως εν να πιάσω
τζιαι πο την πράσινην γραμμήν εν ημπορώ να περάσω,
τζι΄έκοψεν τζ΄η κοτζιάκαρι τζαει κάτω μανισιή της
μα τι να κάμω ο φτωχός, ιδέα εν δική της,
ας κάμει ότι έκαμε τζιαι ο Μελαναρκίτης.

Καρπάσιν, Ριζοκάρπασον  πού να σε ξαναδούμεν
όρομαν εν να σε θωρώ την νύχταν που τζοιμούμε.

Καρπάσιν, Ριζοκάρπασον όμορφον μυρωδάτον
 πότε να φύουν τα τουρτζιά νά' ρτουμεν τζιει κάτω.

Για προμήθεια του βιβλίου Τηλ. 25722411 ή 99645773 κύριον Χριστόδουλο Πίτρακκον.

Αρχή
_________________________________________________________________________________

Παπαχριστοδούλου Στέλιος

Νύκτωσε στο Καρπάσι

Νύκτωσε και στο Καρπάσι
το φεγγάρι είναι χλωμό,
η καρδιά μου πάει να σπάσει
απ' τον πολύ καημό.

Τα λολλούδια έχουν μαραθεί
αππό τον αναστεναγμόκαι
και στο Καρπάσι το νερό' χει πικραθεί,
στα χείλη αυτών που περιμένουν
τη νύκτα ναφέρει τον αυγερινό.

Νύκτωσε και στο Καρπάσι,
η καρδιά μου πάει να σπάσει
από το πολύ καημό
που άρχισε ένα πρωϊνό.

Κυριάκος Σαμάρας

Μνήμη Ριζοκαρπάσου

Σ΄ ακολούθησα γκλυκειά θύμηση
στους βράχους και στις αμμουδιές
τις αγιασμένες τ΄ Άη Φίλωνα.
Εκεί που βρίσκαμε τις ψηφίδες
με τα χίλια χρώματα να λάμπουν στις ψυχές μας.
Εκεί! Μ΄ ένα ήλιο πελώριο
να κοιτάζει κατάματα τις αρχαίες πέτρες...
Σ΄ ακολούθησα γλυκειά θύμηση
στην Αφέντρικα...
Ντυμένη με το όνομα του Μύθου
ν΄ αναβλύζεις μέσα από του αιώνες της σιωπής σου.

Δεν είναι αλήθεια πως
οι μνήμες μας πέθαναν!
Είναι πολύ πιο ζωντανές
από τα ψεύτικα χαμόγελα
των δυνατών της γης!
Τις ακούμε κάθε πρωί
που τα λευκά γαλάζια
πουλιά
 στο μικρό σου νησί
απέναντι στο κάστρο
 μας ξυπνούν...

Και είναι σαν ν΄ ανασταίνονται
οι ψυχές μας,
σαν να αγκαλιάζουν το σώμα σου
το Ριζοκάρπασο,
με το γιαλό και τους βράχους σου
τα κοχύλια και τα πρόσωπα
που εσύ ζωγράφισες
στη μνήμη μας!
                                        Ιούνιος 1993

Καρπασία!...

Καρπασία,
όταν θα σ΄ ανταμώσω
θέλω το φως του σώματός σου
να πλημμυρίζει τον ουρανό
το μεσημέρι
που ο ήλιος εκστατικός
να σε κοιτάζει άρχοντας του κάλλους σου!...
Θέλω εκεί στον άγιο Φίλωνα
 να κοιτάξω τη θάλασσά σου
και ν΄αρχίσω να μετρώ
τους αιώνες που πέρασαν
χωρίς τα σώματά μας
ν΄ αγκαλιάζουν τους βράχους σου!...
Θέλω εκεί στη Αφέντρικα
να αφουγκραστώ τη μυστική ουσία
της ιστορίας σου
να αναδύεται
μέσα στα όνειρα των παιδιών σου,
που με τόση περισσή
στοργή ανάθρεψες.
                                                                       17 Μαίου 2003

Ριζοκάρπασον κώμη τις εστί

Σ΄ ακολούθησα γλυκειά θύμηση
στα σύνορα του ονείρου.
ν΄ ανοίγεις τα βυζαντινά
μάτια
να αγκαλιάς του κόσμου
και να ταξιδεύεις
στο Λέμπος στην Αφέντρικα
στον Άη Φίλωνα
στην Ανάβρυση στη Γούππα
στη Ποταμιά
στο Λεκό με τ΄ αγάλματά
σου Γιάλλουρε και Κάσπη
στην εκκλησιά τ΄ Άη Συνέση...
Και έτσι κάθε πρωί
πριν ακόμα ξυπνήσω
σε θυμάμαι Πετράκη
να ζητάς να δεις
το Θεό
μέσα από την πέτρα
με τα χίλια χρώματα
Εκεί στα σπίτια
με το χωματένιο δάπεδο
και το πλιθθάρι
πλημμυρισμένο θυμάρι - μια
τέτοια συμπύκνωση παραδείσου -
έκλεινες τα μάτια
κι ανάσαινες την αγάπη
ενός απέραντου
γαλάζιου ουρανού.

Αρχή
______________________________________________________________________________

Γιάννης (Γιαννιός) Χρονίας-Χωρκανός
Μετανάστης στη Νότια Αφρική

Ριζοκάρπασον

1.       Όπως τζαι γιω τζ’ άλλοι πολλοί ποιήματα εγράψαν
για τα ωραία μέρη μας που οι Τούρτζοι  τα ρημάξαν.
 

2.       Για το δκιαμάντιν των χωρκών θα σας πώ, εσάς να αττυμίσω,
πως θάρτει μια μέρα του Θεού που εν να πάμεν πίσω.
 

3.       Αν θέλετε να δείτε τζαι σεις τα ρημαγμένα,
ελάτε να ταξιδεύψουμεν τζει κατ’ στα κρατημένα.
 

4.       Τζει πάσ’ το Κρωτήριν αν σταθείς ή στο Κακοσκάλιν,
θα δεις φίλε μου τζαι σου του Καρπασιού το χάλιν.
 

5.       Αν πας πο το Σαρατιηνόβουνο τζαι βκεις εις Γαλούνιν,
θα περάσεις τον Πασιήαμμον που αγαπούσαν ούλοι.
 

6.       Επάαιννα το Κοτσιηνονερόν, τον σιύλλον να ποτίσω
τζαι στου Πιττάκα τες πλαγιές, να πάω να τζιυνιήσω.
 

7.       Ως του Μακρού επάαιννα τζ’ έστηννα για τες τζίηχλες
τζ’ επιαννα φίλοι μο πολλές… καμιάν βολάν τζαι σιίλιες.
 

8.       Οι τόποι μας οι όμορφοι, εν πια κληρονομιά τους,
μα άτζεπα , ως που εν να λαλούν, πως τούτα εν δικά τους;
 

9.       Αφού στο Καρπάσιν φίλε μου, εν ούλλα αμελημένα,
τα δέντρα πο την λύπην τους εν τζαι τζείνα μαραμμένα.
 

10.   Ούτε ελιάν, με τερατσιάν, στον τόπον εν εφήκαν,
ετιτσιρώσαν το χωρκόν πο τότες που εμπήκαν.
 

11.   Ως τζ’ οι αβρακιές, αόρατα δεν έχουν πιον πάνω,
τζαι τζιήχλα πια εν πλάσκεται τζει πάνω στον Αλάνον.
 

12.   Τους ιερούς μας τους ναούς τζαι εκκλησιές κρατούσειν,
τζ’ οι χωρκανοί μας εν μπορούν να παν΄ να λουτουρκούσειν.
 

13.   Πο το Φτελλίχος έπιασα τζαι πήα στα Πηδαούλια
τζαι για την καταστροφήν στα εξωκκλήσια ούλλα.
 

14.   Οι Τούρτζοι τα ξωκλήσια μας, εκάμασιν τα μάντρες
Τζαι βάλλουν μέσα τα χτηνά τζαι γεμώσαν σαλαμάντρες.
 

15.   Τον Άην Φίλων τζ΄ Αν Τρικάν, ακόμα τους κρατούσειν
τζ’ οι Καρπασίτες εν μπορούν τους τόπους τους να δούσειν.
 

16.   Τα θρυλικά μας τα βουνά, μας τα καταπατήσαν,
του Κάσπη τζαι του Γιάλλουρου τ’ αγάλματα τσακκίσαν.
 

17.   Τζαι τους προγόνους φίλοι μου, εις το νεκροταφείον,
οι βάρβαροι τζαι άπιστοι, εν αφήσαν σημείον.
 

18.   Τζει πάνω στο Κάστον του Αγιού, εσπάσαν τα αρχαία,
εκάμαν στράταν τζαι περνούν τζ’ υψώσανε σημαία.
 

19.   Μα το Καρπάσιν έβκαλεν νάμιν τζαι πατριώτες
τζαι δεν φοούνται τα δεσμά ούτε τους στρατιώτες.
 

20.   Εμείνασειν τζαι κάτσασιν τζει κάτω μανησιοί τους
τζαι στον Θεό, εδώσασιν την πίστην τζαι ψυσιήν τους.
 

21.   Εν νάρτει μια μέρα που ο Θεός θα τους τσαλαπατήσει
τζι’ ο Καρπασίτης έσσω του λεύτερος εννά ξαναγυρίσει.
 

22.   Μα τώρα που το σκέφτουμε εν δύσκολον να πάμε,
γιατί οι Τούρζοι άρκεψαν τα σπίτια να χαλάνε.
 

23.   Στο μοναστήριν τ΄ Αν Τρικά θα κάμουν ξενοδοχείον
τζαι ούτε εγκρήθηκεν πο το δικόν μας υπουργείον.
 

24.   Στου Σάββα του Μυρτιαδουκιού, αρκέψαν τζαι χτίζουν
τζαι τους χωρκανούς μας τα Τουρτζιά έν τους σαϊτίζουν.
 

25.   Ήμουν τζαι’ γιω μες τους οχτώ που βκάλαν πο το σκολείον
τζαι τότε γιω ποφάσισα, για το εξωτερικόν να φύω.
 

26.   Πολλές βολές εγιώ’ πιασα ψουμίν τζ’ ελιάν να φάω,
μα τώρα θέλω άδειαν στον Αν Τρικάν να πάω.
 

27.   Είμαι πο το Ριζοκάρπασον τζαι Καψαλοβουνιώτης
τζ’ έφυα πο το χωρκόν, από μικρής μου νιότης.
 

28.   Τζιαιρός επέρασεν πολλής, να πάω στο χωρκόν μου,
μα όμως εν εξέχασα τον τόπον το παππογεννητικόν μου.
 

29.   Αν είναι αλήθκια που λαλούν τζ’ εν να λεφτερωθούμεν,
θα πάμε ούλλοι έσσω μας , τα σπίκια μας να βρούμεν.
 

30.   Στον Αν Τρικάν ν’ ανάψουμεν τζιερίν να λυτρωθούμεν
τζαι ούλλοι πο το εξωτερικόν, να επαναπατριστούμεν.

Τσιαττιστά (καθαρά καρπασίτικα)

Τούντα τραούκια που λαλείτε, εγιώ τα ξέρω πόξω
τζαι νάβρω ζέβλες τζαι ζυόν, εσάς τους κυό να ζέξω.

Εσέναν φίλε εν σου περνά εμένα να με ζέξεις,
μα να σου φέρω το γαρίν για να μου το κουρέψεις.

Ττυμάσε που σε έζεξα μ’ έναν γαρίν αντάμα,
αλλά σε βαρυφόρτωσα τζ’ έσπασεν το σάμα.

Μα μόλις σε ξησάμωσα άρκεψες το σιηννίκκιν,
έτρεσιες σαν ετρέχαμεν, που παίζαμεν τσιαλήκκιν.

Τζιει κατ΄στες Καμάρες της Συκάς επήασιν τζαι τρέξαν,
τζαι τούτον είναι ψέματα πούπασιν πως με ζέξαν.

Εγιώ ρώτησα τον Χωρκανόν, τζει κάτω που θερίζει
τζαι μούπεν πως σε είεν, ζεμένον να λωνίζεις.

Στο Καρπάσιν αν θα πάς, Μάην πρέπει να φτάσεις,
πούσιει τσιαΐριν πόλυκον να φας για να χωρτάσεις.

Εγιω τσιαΐριν εν τρώω, γιατ’ είμαι σαρκοφάγον ζώον
τζ΄αρκεύκω σου δακκαμμακιές τζ’ ως την κκελλέν σε τρώω.

Είπα να μεν πω τίποτες, να δω ως που το πάεις,
μα εσού χρειάζεσαι τζιημόν να μεν μπορείς να φάεις.

Εσού, μεν μ’ αντιστέκεσαι, το στόμαν να βουλλώσεις
τζαι σκόπα νάβρεις μιαν σιοινιάν, πάνω να καρυώσεις.

Τα πόπκια σου εν σκάλεφρος τζαι η κκελλέ σου ρόιν,
αν ταν να βκεις στην τραουκιάν, γινίσκεσαι χαχόϊν.

Αν ταν να βκω στην τραουκιάν, γινίσκουμαι λιοντάριν
σαν εσένα τζ’ άλλους τρεις , σας κάμνω γιω κολάιν.

Τα τραούκια τούτα που λαλείς έκουσα τα τζαι πέρτσυ,
έλα τζαι σούξ τζ’ οι φίλοι σου να δούμεν ποιος θ’ αντέξει.

Αρχή

___________

Για χρήση οποιουδήποτε περιεχόμενου επικοινωνήστε μαζί μας. © 2010 Copyright Εκδόσεις: "Ριζοκάρπασον^*"
Επικοινωνία - Email
Επισκέψεις από: 11/10/1999