![]() |
|
![]() |
|
|
|
Οι
"Δικοί" μας
Άγιοι
Εφημερίδα Ριζοκαρπάσου
|
●
Γιάννης Σταυρινός Οικονομίδης Αρχή
Από το Ριζοκάρπασον εβάλασιν ιδέαν Αρχή
Γεννήθηκε στο Ριζοκάρπασο το 1894. Τελείωσε το Παγκύπριο γυμνάσιο το 1913 και στη συνέχεια (1914-1917) σπούδασε νομικά στο πανεπιστήμιο της Αθήνας. Εξάσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου στην Αμμόχωστο από το 1919 μέχρι το 1972, με εξαίρεση το διάστημα 1936-1938, κατά το οποίο του είχαν στερήσει οι Άγγλοι την άδεια εξασκήσεως επαγγέλματος. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 προτίμησε να μείνει στο κατεχόμενο Ριζοκάρπασο, εκδηλώνοντας έμπρακτα τη μεγάλη αγάπη του στον τόπο που γεννήθηκε. Τον Οκτώβρη του 1985, όμως, λόγω υγείας τον ανάγκασαν να έρθει στις ελεύθερες περιοχές, Λευκωσία. Πρωτοεμφανίστηκε στη λογοτεχνία το 1915 με τη συλλογή διηγημάτων Τα πρώτα διηγήματα, ακολούθησαν τρεις ποιητικές συλλογές (1920, 1923, 1930), δύο συλλογές διηγημάτων (1937 και1983), ένα μυθιστόρημα (1984), ένα θεατρικό (1984) και δύο νουβέλες (1985). Εξέδωσε, επίσης, ένα βιβλίο με διηγήματα του Γκυ ντε Πωμασάν, σε δική του μετάφραση (1918) και μια μελέτη για την ιστορία της Μονής του Αποστόλου Ανδρέα. Κατά το διάστημα 1.7.1921 - 1.5.1922 εξέδιδε το μηνιαίο λογοτεχνικό περιοδικό Νέα Εποχή. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τη λογοτεχνική του παραγωγή παρουσιάζει η πεζογραφική του δουλειά που ανήκει χρονολογικά στην "ηρωική εποχή της κυπριακής λογοτεχνίας και η οποία τον κατατάσσει ανάμεσα στους πρωτοπόρους της κυπριακής πεζογραφίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα περισσότερα λογοτεχνικά έργα που εκδόθηκαν από το 1983 και ύστερα, έχουν γραφτεί στην εποχή του μεσοπολέμου και εκδόθηκαν χωρίς τροποποιήσεις. Το μυθιστόρημα Ο γιατρός Λάσος γράφτηκε κατά την περίοδο 1974-1981, μετά τον εγκλωβισμό του συγγραφέα στο κατεχόμενο χωριό του το Ριζοκάρπασο.
Αρχή Καθηγητής Φιλόλογος, υπηρέτησε στο Γυμνάσιο Ριζοκαρπάσου μέχρι το 1974. Κατά την τούρκικη εισβολή συνελήφθηκε αιχμάλωτος και μετά την απελευθέρωσή του βρέθηκε στις ελεύθερες περιοχές. Τόση ήταν η αγάπη του όμως για το χωριό του που με την υπογραφή της συμφωνίας της 3ης Βιέννης του Αύγουστο του 1975, επέστρεψε στο Ριζοκάρπασο για να βοηθήσει στην επαναλειτουργία του γυμνασίου Ριζοκαρπάσου. Παρέμεινε εκεί μέχρι τα μέσα Απριλίου του 1982 όπου οι τούρκοι περιφρονώντας τις συμφωνίες που οι ίδιοι υπόγραψαν κλείνουν το γυμνάσιο και τον αναγκάζουν για δεύτερη φορά να εγκαταλείψει το σπίτι του. Με την έλευσή του στις ελεύθερες περιοχές συνέχισε να εργάζεται σαν καθηγητής σε διάφορα σχολεία της Κύπρου. Πλούσιο το συγγραφικό του έργο, που αφορά σχεδόν εξ' ολοκλήρου την ιστορία και τις παραδόσεις του Ριζοκαρπάσου. Το πρώτο του βιβλίο που αφορούσε τα ήθη και τα έθιμα του Ριζοκαρπάσου εκδόθηκε το 1972. Το 1983 και ενώ υπηρετούσε στο Παγκύπριο Λύκειο Λάρνακας εκδίδει το βιβλίο: Αι εκκλησίαι του Ριζοκαρπάσου. Μέσα στο βιβλίο αυτό υπάρχει περιγραφή για περισσότερες από 50 εκκλησιές και ξωκλήσια του Ριζοκαρπάσου εμπλουτισμένες με 134 εικόνες. Το 1987 εκδίδεται το βιβλίο: Δημοτικά τραγούδια της Κύπρου Β΄ Δημοτικά τραγούδια του Ριζοκαρπάσου. Περιέχει τραγούδια όπως του τα υπαγόρευσαν ηλικιωμένη Ριζοκαρπασίτες σε διάφορες παραλλαγές. Στο τέλος κάθε τραγουδιού παραθέτει και το όνομα, η ηλικία και η μόρφωση αυτού που του το υπαγόρευσε. Το 1988 ένα άλλο αξιόλογο Λεύκωμα του ίδίου εκδίδεται. Είναι: Το Ριζοκάρπασο στον Φακό. Περιλαμβάνει περίπου 400 φωτογραφίες που έχουν σχέση με τοπία ήθη, έθιμα, παιδεία και γενικά ότι έχει σχέση με το Ριζοκάπασο.
Αρχή
Κώστας
Κωνσταντάς Σκλάβοι Ξεμακραίνω.
Στοχαστικά.
ΙΧΝΕΥΤΗΣ:
Δεύτερη ποιητική συλλογή του Ποιητή Αρνητή.
Αφιερωμένο σε κάθε υπηρέτη του δικαίου,
Ιχνευτής (2002)
Στις άκριες των δακτύλων σου ακροπατώντας, Τα σκαλιά
ανεβαίνεις ένα ένα δειλά
Της σιωπής το μανδύα ντυμένος κατάσαρκα,
Προς τα κάτω κοιτάς σταθερά *****************
Το όνομα της ποιητικής συλλογής είναι παρμένο από το ομώνυμο ποίημα. Ο Αυγερινός, ένα από τα ωραιότερα αστέρια, χρησιμοποιείται συχνά για να δηλώσει συμβολικά την ομορφιά, το κάλλος: Λάμπει σαν Αυγερινός. Ο Αυγερινός είναι το τελευταίο αστέρι της νύχτας, το αστέρι που βρίσκει η ροδοδάκτυλη αυγή. Την ώρα που ροδίζει η αυγή, ξεκινάει και η και η καινούρια μέρα' μια νέα μέρα αρχίζει, μια καινούρια αρχή! Κάθε νέα αρχή, κάθε νέο ξεκίνημα γεμίζει με ελπίδα και αισιοδοξία τη ζωή μας. Άλλωστε και η λέξη ρόδινος, μεταφορικά δηλώνει τον αισιόδοξο. Είναι λοιπόν το νέο ξεκίνημα, η νέα αρχή, η αφετηρία, η πρόκληση για νέους στόχους, για νέους. Είναι ωραίο το συναίσθημα που νιώθει ο αθλητής όταν παίρνει θέση στην αφετηρία των αγωνισμάτων δρόμου. Εκεί αυτοσυγκεντρώνεται, παίρνει ανάσες και γεμάτος αυτοπεποίθηση ατενίζει το τέρμα, βλέπει στο βάθος το στόχο. Μαζεύει όλες του τις δυνάμεις για ένα νέο ξεκίνημα, για μια νέα επιτυχία, ατενίζοντας με πίστη και αισιοδοξία το μέλλον. Έτσι και εδώ ένας νέος αγώνας αρχίζει. Κάθε νέος αγώνας είναι γεμάτος συγκινήσεις και απρόοπτα. Άλλωστε αυτή κι αν είναι η ομορφιά της ζωής: Το απρόβλεπτο και το απρόσμενο. Αυτά μας γεμίζουνε ζωντάνια και νεανικότητα, μας κρατάνε ζωντανούς, γεμάτους αγωνιστικότητα, σφρίγος και ακμή, σε εφηβεία με πλήρη πνευματική διαύγεια, σε ένα διαρκή έρωτα με τη ζωή σε ένα ανέβασμα στον αστερισμό του έρωτα. Τα ποιήματα που περιλαμβάνονται στη συλλογή είναι ερωτικά' κυριαρχούν από ένα αγνό έρωτα. Υμνείται ο έρωτας, η μεγάλη αξία της ζωής, η ίδια η ζωή. Με ενοχλούν όλα τα πεζά στη ζωή: ότι δεν έχει χρώμα, ότι δεν έχει άρωμα και γεύση, ήχο και φως, ότι δεν έχει κίνηση, ρυθμό, αρμονία, όσοι δεν έχουν αισθήματα, δε νιώθουν τη χαρά, την ελπίδα, την αισιοδοξία' γενικά είναι ανέραστοι. Διαβάζοντας τα ποιήματα αυτά, νιώθει κανείς μια ερωτική κατάνυξη, μια έντονη συναισθηματική φόρτιση, με το συγκινησιακό στοιχείο να κυριαρχεί βασισμένο στο αγνό και το αθώο, το ευγενές και το άδολο, ανυπότακτο το πηγαίο, το αυθεντικό το γνήσιο. Όλα αυτά συνειρμικά παραπέμπουν στην εξιδανίκευση του έρωτα και της γυναίκας, όπως παρουσιάζεται στα θεατρικά έργα της κρητικής λογοτεχνίας ή στον έρωτα στην πιο αγνΙ1 και εξευγενισμένη μορφή του, ένα από τα κύρια θέματα της επτανησιακής λογοτεχνίας. Και οι Κρήτες και οι Επτανήσιοι ποιητές ύμνησαν στην ποίηση τους τον έρωτα και τη γυναίκα. Άραγε ήταν οι τελευταίοι των Μοϊκανών, οι τελευταίοι ρομαντικοί; Ίσως ακόμη υπάρχει κάπου η ελπίδα; Ίσως μες στη στάχτη σιγοκαίει η φωτιά; Ίσως σήμερα υπάρχουν ακόμη οι εραστές μια άλλης εποχής, οι νοσταλγοί του παρελθόντος; Ίσως τελικά να μην είναι και τόσο αναχρονιστικό αν δηλ6)σεις ρομαντικός; Πιο σίγουρο πάντως είναι πως αυτό το είδος είναι ένα είδος υπό εξαφάνιση, καθόλου... προστατευόμενο και μάλλον παρεξηγημένο! Τα ποιήματα της συλλογής απευθύνονται σε όλους τους ερωτευμένους. Μπορούν να τα διαβάσουν όσοι ερωτεύτηκαν, όσοι ερωτεύονται, όσοι θα ερωτευτούν. Οι ανέραστοι καλούνται να μην τα διαβάσουν, γιατί η ανάγνωση των ποιημάτων αυτών ίσως... βλάψει σοβαρά την υγεία τους, ίσως... έχουν σοβαρές παρενέργειες, ίσως... υπάρξουν σοβαρές επιπτώσεις γι' αυτούς, ίσως... ερωτευτούν! Γιατί πρέπει να γνωρίζουν ότι: « Ού τό εραν νόσος, αλλά τό μή έραν' εί γάρ από του όραν τό εραν, τυφλοί οι μή έρωντες*». Έτσι μάλλον θα γιατρευτούν, θα θεραπευτούν, αφού "τυφλοί οι μή ερωντες». Ίσως ανοίξουν τα μάτια τους αν ερωτευτούν. * Λογοπαίγνιο από τα Αρχαία Ελληνικά - Φιλόστρατος (20ς αι. μ.Χ.) Ελεύθερη απόδοση: Ο έρωτας δεν είναι αρρώστια' αντίθετα, αρρώστια είναι το να μην είναι κανείς ερωτευμένος γιατί αν ο έρωτας αρχίζει από τα μάτια, όσοι δεν είναι ερωτευμένοι είναι τυφλοί. Άραγε πόσο φτωχότερη θα' ταν η ποίηση χωρίς τις μούσες, πόσο λεξηπένητες, πόσο φτωχότεροι σε αισθήματα και έμπνευση θα' ταν οι ποιητές χωρίς αυτές. Αν η αγάπη που νιώθει ο ποιητής για τη μούσα του έσταζε σα δάκρυ, ένα τεράστιο τσουνάμι, θα' πνιγε τον κόσμο. Τότε θα γινόταν κατανοητό πόση αγάπη ξεχειλίζει από μέσα του. Για τη μούσα που κάθε φορά χαρίζει την έμπνευσή της στον ποιητή, γι' αυτό και η επίκλησή της από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα και η ευγνωμοσύνη προς αυτήν. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ Νοιάζομαι για τ' αυγουστιάτικα φεγγάρια,
τις πανσέληνους, ΚΑΛΥΨΩ
Ποιανού Οδυσσέα ν' ακολουθήσω τους δρόμους και τα μονοπάτια; Και ποιας
Καλυψώς θα μπορούσε να μ' αιχμαλωτίσει Εγώ δε βγήκα
οδοιπόρος, ναυτικός, ταξιδευτής. Μα η μοίρα,
που παιγνίδια κάθε λογής και στο νησί Κι όπως τη
γοητεία της αιθέριας θεάς δε γνώρισες Ποιοι
σύντροφοι και ποιοι θεοί
ΕΡΩΤΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ - ΕΡΩΤΙΚΗ ΑΠΡΑΞΙΑ Σιωπηλός
μάρτυρας
ΑΠΡΟΣΔΟΚΗΤΑ Απροσδόκητα
φάνηκες στην αυλή του ονείρου Απροσδόκητα
άνοιξαν των ονείρων οι πόρτες Απροσδόκητα
ξύπνησα μες στης νύχτας την ώρα …………………………………………………………………………….. Λαβωμένο το όνειρο, ακολουθεί τη σκιά του απείρου.
ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ Του Φοίβου
Απόλλωνα Ευνόητους και
ευνοϊκούς χρησμούς χρησμοδοτούσες. Υβριστικά όσοι
αποκρίνονται
Για προμήθεια
των βιβλίων
Αρχή Παναγής Πίτρακκος (Μάος) Λαϊκός ποιητής Εν
πο το Καρπάσιν το παππογεννικόν μου
Ήρτα
με βάσην να στραφώ τζιαι στο χωρκόν να πάω
Εγιώ΄ ρκουμουν χαρούμενος τραουδιστός τζι΄γέλον Έβκαλα
μιαν ταυτότηταν σπίτιν πως εν να πιάσω
Καρπάσιν, Ριζοκάρπασον πού να σε ξαναδούμεν
Καρπάσιν, Ριζοκάρπασον όμορφον μυρωδάτον Για προμήθεια του βιβλίου Τηλ. 25722411 ή 99645773 κύριον Χριστόδουλο Πίτρακκον.
Αρχή Νύκτωσε στο Καρπάσι
Νύκτωσε και στο Καρπάσι Τα
λολλούδια έχουν μαραθεί
Νύκτωσε και στο Καρπάσι, ______________________________________________________________________________ Μνήμη Ριζοκαρπάσου Καρπασία!... Καρπασία, Ριζοκάρπασον κώμη τις εστί Αρχή
Γιάννης
(Γιαννιός) Χρονίας-Χωρκανός Ριζοκάρπασον
1.
Όπως τζαι γιω τζ’ άλλοι πολλοί ποιήματα εγράψαν
2.
Για το δκιαμάντιν των χωρκών θα σας πώ, εσάς να αττυμίσω,
3.
Αν θέλετε να δείτε τζαι σεις τα ρημαγμένα,
4.
Τζει πάσ’ το Κρωτήριν αν σταθείς ή στο Κακοσκάλιν,
5.
Αν πας πο το Σαρατιηνόβουνο τζαι βκεις εις Γαλούνιν,
6.
Επάαιννα το Κοτσιηνονερόν, τον σιύλλον να ποτίσω
7.
Ως του Μακρού επάαιννα τζ’ έστηννα για τες τζίηχλες
8.
Οι τόποι μας οι όμορφοι, εν πια κληρονομιά τους,
9.
Αφού στο Καρπάσιν φίλε μου, εν ούλλα αμελημένα,
10.
Ούτε ελιάν, με τερατσιάν, στον τόπον εν εφήκαν,
11.
Ως τζ’ οι αβρακιές, αόρατα δεν έχουν πιον πάνω,
12.
Τους ιερούς μας τους ναούς τζαι εκκλησιές κρατούσειν,
13.
Πο το Φτελλίχος έπιασα τζαι πήα στα Πηδαούλια
14.
Οι Τούρτζοι τα ξωκλήσια μας, εκάμασιν τα μάντρες
15.
Τον Άην Φίλων τζ΄ Αν Τρικάν, ακόμα τους κρατούσειν
16.
Τα θρυλικά μας τα βουνά, μας τα καταπατήσαν,
17.
Τζαι τους προγόνους φίλοι μου, εις το νεκροταφείον,
18.
Τζει πάνω στο Κάστον του Αγιού, εσπάσαν τα αρχαία,
19.
Μα το Καρπάσιν έβκαλεν νάμιν τζαι πατριώτες
20.
Εμείνασειν τζαι κάτσασιν τζει κάτω μανησιοί τους
21.
Εν νάρτει μια μέρα που ο Θεός θα τους τσαλαπατήσει
22.
Μα τώρα που το σκέφτουμε εν δύσκολον να πάμε,
23.
Στο μοναστήριν τ΄ Αν Τρικά θα κάμουν ξενοδοχείον
24.
Στου Σάββα του Μυρτιαδουκιού, αρκέψαν τζαι χτίζουν
25.
Ήμουν τζαι’ γιω μες τους οχτώ που βκάλαν πο το σκολείον
26.
Πολλές βολές εγιώ’ πιασα ψουμίν τζ’ ελιάν να φάω,
27.
Είμαι πο το Ριζοκάρπασον τζαι Καψαλοβουνιώτης
28.
Τζιαιρός επέρασεν πολλής, να πάω στο χωρκόν μου,
29.
Αν είναι αλήθκια που λαλούν τζ’ εν να λεφτερωθούμεν,
30.
Στον Αν Τρικάν ν’ ανάψουμεν τζιερίν να λυτρωθούμεν
Τσιαττιστά (καθαρά καρπασίτικα)
Τούντα τραούκια που λαλείτε, εγιώ τα ξέρω πόξω Εσέναν φίλε εν σου περνά
εμένα να με ζέξεις,
Ττυμάσε που σε έζεξα μ’ έναν γαρίν αντάμα, Μα μόλις σε ξησάμωσα
άρκεψες το σιηννίκκιν,
Τζιει κατ΄στες Καμάρες της Συκάς επήασιν τζαι τρέξαν, Εγιώ ρώτησα τον Χωρκανόν,
τζει κάτω που θερίζει Στο
Καρπάσιν αν θα πάς, Μάην πρέπει να φτάσεις, Εγιω τσιαΐριν εν τρώω,
γιατ’ είμαι σαρκοφάγον ζώον Είπα
να μεν πω τίποτες, να δω ως που το πάεις, Εσού, μεν μ’
αντιστέκεσαι, το στόμαν να βουλλώσεις Τα
πόπκια σου εν σκάλεφρος τζαι η κκελλέ σου ρόιν, Αν ταν να βκω στην
τραουκιάν, γινίσκουμαι λιοντάριν Τα
τραούκια τούτα που λαλείς έκουσα τα τζαι πέρτσυ, ___________ |
English Νέο Ελληνικοί Ραδιοσταθμοί Κυπριακά κανάλια TV Για όσους έχουν σύνδεση με I-choice CYTA ΡΙΚ 1 ΡΙΚ 2 Sigma MEGA ANTENA MiVision ![]() Οι εφημερίδες έγραψαν για το Ριζοκάρπασον ![]() Σχολιάζουμε, Κρίνουμε, Επικρίνουμε ![]() Ευρωπαϊκή Ένωση ![]() Κυπριακή Δημοκρατία ![]() Ανακοινώσεις ![]() Έφηβος Βουλευτής ![]() Πρώτο Κουδούνι ![]() Γιάννης Μανιταράς ![]() Κινηματογράφος Λουϊζιάνα |
|
Για χρήση οποιουδήποτε
περιεχόμενου επικοινωνήστε μαζί μας.
© 2010 Copyright
Εκδόσεις: "Ριζοκάρπασον*" |