Κάνε δική σου τη σελίδα μας.

Κύρια Σελίδα.

● Εμείς...
● Χάρτης νέο!
● Ομιλίες νέο!
● Οδοιπορώντας (1)
● Οδοιπορώντας (2)
● Οδοιπορώντας (3)
● Οδοιπορώντας (4)
● Έγραψαν...


Τα Σχολεία μας
●Εκπαίδευση
●Ενημέρωση
●Δημοτικό & Νηπιαγωγείο
●Γυμνάσιο
●Τα παιδιά μας γράφουν
●Περιοδικό "Απόστολος Ανδρέας"

Δημογραφικά Στοιχεία
●Κάτοικοι, Κοινοτικό Συμβούλιο, Σχολική Εφορεία
●Μαθητές
●Ιστορία
●Ασχολίες Κατοίκων
●Καταστροφή Πολιτιστικής μας κληρονομιάς

Οι "Δικοί" μας Άγιοι
●Χερσόνησος Αγίων
●Απόστολος Ανδρέας (1)
●Απόστολος Ανδρέας (2)
●Άγιος Φίλωνας (1)
●Άγιος Φίλων (2)
●Άγιος Συνέσιος (1)
●Αγ. Συνέσιος (2)
●Αγία Φωτεινή
●Μονή και Θαύματα του Απ. Ανδρέα
●H Eπισκοπή Καρπασίας

Εγκλωβισμένοι
●Το δράμα των εγκλωβισμένων
●Οι εγκλωβισμένοι μας
●Δολοφονίες, Ξυλοδαρμοί, Κλοπές
●ΚΑΡΠΑΣΙΑ: Οι τελευταίοι των Ευρωπαίων εγκλωβισμένων
●Μηνύματα Εγκλωβισμένων
●Στο ευρωπαϊκό δικαστήριο οδήγησαν οι Ριζοκαρπασίτες τους Τούρκους

Τα δικά μας
●Ριζοκαρπασίτικες Συνταγές
●Συντυχάννετε (ομιλείτε) ριζοκαρπασίτικα;
●Το χωρκόν μου
●Ο καιρός στο Ριζοκάρπασον

Το Ριζοκάρπασον στη μνήμη μας
●Σωματεία
●Ιστορία
●Γεωγραφία
●Τοπωνυμία
●Παραλίες
●Μνήμες

Πρόσωπα
●Οι Ριζοκαρπασίτες γράφουν
●Χερσόνησος Ηρώων
●Αγνοούμενοι
●Γιάννης Μανιταράς
●Το Μαρίν
●Νάσα Παταπίου
●Πάρις Αθανασιάδης
●Γιάννης/Μαρία


Φωτογραφίες
●Φωτογραφίες του χθες  (1)
●Νέες ανέκδοτες μαθητικές φωτογραφίες  (2)
●Νέες Ανέκδοτες φωτογραφίες  (3)
●Ανέκδοτες φωτογραφίες  (4)
●Νέες Φωτογραφίες  (5)
●Νέες μαθητικές φωτογραφίες  (6)
●Φωτογραφίες σήμερα (7)
●Φωτογραφίες σήμερα (8)
●Μαθητικές (9)

Εφημερίδα Ριζοκαρπάσου
●Τεύχος 1
●Τεύχος 2
●Τεύχος 3
●Τεύχος 4
●Τεύχος 5
●Τεύχος 6
●Τεύχος 7
●Τεύχος 8
●Τεύχος 9

Άλλες ενδιαφέρουσες σελίδες
●Τα κατεχόμενα μνημεία μας
●Γυμνάσιο Ριζοκαρπάσου
●Δημοτικό Σχολείο
●Υπουργείο Παιδείας
●Βαθύλακας
●Κώμα Γιαλού
●Νέτα
●Επισκοπή Καρπασίας
●Lobby for Cyprus
● Cypriot Federation
● Nepomak
●Κατωκοπιά


Τηλεφωνικοί κατάλογοι:
●ΑΤΗΚ (Κύπρου)
●Ο.Τ.Ε (Ελλάδας)

Κύριε Ύπουργέ,
Έξοχώτατε ‘Εκπρόσωπε τής Μητρός Πατρίδος,
Κύριε ‘Επαρχε,
Κύριε Γυμνασιάρχα μετά τών Έλλογίμων συναδέλφων σας,
καί πάσα ή φιλόμουσος όμήγυρις.

Μία θερμή πρότασις γενομένη πρός ήμάς πενήντα τρία χρόνια πρίν, μέσα στό παλαιόν Άρχιεπισκοπικόν μέγαρον τής Λευκωσίας, καί μία άπλή καταφατική μας άπάντησις, καί αίτινες μένουν άνεξίτηλοι είς τήν μνήμην μου, ίδού μού δίνουν σήμερον τήν ύψίστην τιμήν νά άνέρχωμαι τό βήμα τούτο ένώπιον του Έντίμου Ύπουργού, τής Α. Έξοχότητος τού έκιτροσώπου τής Μητρός ‘Ελλάδος, τών έλλογίμων λειτουργών τής Παιδείας καί τής Φιλομούσου ταύτης συνάξεως. Ήλθε τό θέρος τού 1917 καί αί σχολικαί διακοπαί μάς προσέφεραν τήν άνάπαυσιν άπό τούς μόχθους τών διδασκαλικών καθηκόντων, όπότε προσεκλήθημεν έν τή Ίερά ‘Αρχιεπισκοπή ύπό τού άλησμονήτου Οίκονόμου ‘Αποστόλου ‘Ανδρέου ‘Ιωσήφ καί τού άειμνήστου Έπόπτου τών ‘Ελληνικών Σχολείων τής νήσου Άναστασίου Άράπη διά κάποιαν συναμιλίαν.
‘Η διάλεξίς μας ήτο λιτή, άλλά θετική.
Έρωτά ή τότε διαχειριστική Έπιτροπή τής ‘Ιεράς Μονής διά στόματος του Οίκονόμου καί Προέδρου αύτής:
Κύριε Κούμα,
‘Η ‘Ιερά Μονή ‘Αποστόλου ‘Ανδρέου άπεφάσισε νά δρόση άπό τού προσεχούς σχολικού έτους Πρακτικήν Σχολήν έν Ριζοκαρπάσω πρός τό καλών τών άποφοίτων τών δημοτικών Σχολείων τής Καρπασίας.
‘Η Α. Μακαριότης ό ‘Αρχιεπίσκοπος Κύριλλος (Γ’) καί ό Άρχιεπόπτης τών Σχολείων κ. Νιούχαμ μετά τού κ. ‘Αράπη ύποδεικνύουν σέ ώς Διευθυντήν τής τοιαύτης Σχολής. Σάς προσφέρομεν έκ μέρους τής Μονής έτήσιον μισθόν ένενήκοντα (Λ. 90.—) λίρας έκτός τής βεβαίας Κυερνητικής έπιχορηγήσεως· δέχεσθε;
‘Απαντώ άδιστάκτως, ναί, δέχομαι.
Ούτως ύπό τούς θόλους τού Έθνικού καί θρησκευτικού μας κέντρου ή ίδρυσις τής Σχολής συνετελέσθη καί άμέσως άνεγνωρίσθη ύπό τού Γραφείου Παιδείας έπισήμως καί σύντοχρόνω, μέ τάς άόκνους φροντίδας τών ‘Εκπαιδευτικών καί ‘Εκκλησιαστικών ‘Αρχών καί τήν στοργικήν συμπαράστασιν τής Μητρός ‘Ελλάδος, έφθασεν αίσίως είς τήν σημερινήν τελειότητα καί κατέστη τηλαυγής πολιτιστικός καί ‘Εθνικός φάρος είς τήν άνατολικήν αύτήν έσχατιάν τής Κύπρου.
Μία έπισήμως διορισθείσα ‘Επιτροπεία, έκ τών άειμνήστων ‘Αναστασίου Άράπη, Παιδαγωγικού καί Έπόπτου τών ‘Ελληνικών Σχολείων, Κωνσταντίνου Μυριανθοπούλου, καθηγητού έν τω Παγκυπρίω Γυμνασίω, καί τού έχοντος τήν τιμήν νά ποιήται τήν άνάμνησιν ταύτην, συνέταξε τό άναλυτικόν πρόγραμμα καί καθώρισε τήν διδακτέαν ύλην έν τή Πρακτική Σχολή μέ βάσιν πρακτικάς γνώσεις, άνευ παράλείψεως τών φρονηματιστικών καί γλωσσικών μαθημάτων.
Καί ούτως, άρχομένου τού σχολικού έτους 1917—18, άνελάβαμεν τά καθήκοντά μας έν γειτονική πρός τό καλλιμάρμαρον τούτο μέγαρον ταπεινή ιδιωτική οικία τού Παναγή Πεκλιβανά, συνεπικουρούσης προθύμως καί τής τότε χωριτικής ‘Αρχής Ριζοκαρπάσου ύπό τήν Προεδρείαν τού προοδευτικού καί φιλομούσου μακαρίτου Σολωμού Φαλά.
Ή Σχολή έπιπλώθη λιτότητα μέ όλίγα θρανία καί τά άπαραίτητα σχολικά όργανα καί σκεύη. Ένεγράφησαν δέ δεκατρείς (13) μαθηταί, άπόφοιτοι δημοτικών σχολείων, οί έξής, κατά σειράν έγγραφής;

1. ‘Αντώνιος 1. Χατζητάσου έκ Ριζοκαρπάσου.
2. ‘Ιδομενεύς Κ. Χατζηκακού έξ ‘Αραδίππου.
3. Ζαχαρίας Σ. Φαλάς έκ Ριζοκαρπάσου
4. Πατάπιος Χριστοδούλου
5. ‘Ιωάννης Παπανικολάου έξ Αίγιαλούσης
6. ‘Ιωάννης Α. Βούρος έκ Ριζοκαρπάσου
7. Πανάρετος Γ. Παναρέτου
8. Πατάπιος Μάρκου
9. Ζαχαρίας Σ. Οίκονομίδης
10. Έφραίμ Ι. Νικήτας
11. ‘Ανδρέας Ι - Στρόγγολος
12. Νικόλαος Ζ. Καντάρης καί
13. Ζαχαρίας ‘Ιωάννου Τζιαούρη

‘Εκ τούτων θά παρακάθηνται ίσως τινές μεθ’ ήμών κατά ήν εύσημον ταύτην τής Σχολής των ήμέραν. Πολλάς ώρας τής πρακτικής γεωργικής μας έργασίας έδαπανούσαμεν είς τό ύπαιθρον, άσχολούμενοι ότέ μέν είς τόν ένταύθα κήπον τού ‘Αποστόλου ‘Ανδρέου, άλλοτε δέ είς ίδιωτικούς άγρούς καί άμπελώνας, ό δέ ένθουσιασμός τών τροφίμων μας ήτο θερμός, καί ή μεταξύ των φιλότιμος άμιλλα καί άγάπη μού είναι άλησμόνητος.
Καί έκδρομαί τερπναί καί διδακτικαί μετά τών φιλτάτων μας μαθητών έγίνοντο ένίοτε, είς τάς όποίας μάς συνώδευον μέ ένδιαφέρον καί χαράν μερικοί φίλοι τής Σχολής.
‘Η μεγαλυτέρα τών έκδρομών μας τούτων ήτο τοπογραφική καί ίστορική μέχρι τής χορηγού μας ‘Ιεράς Μονής καί τού άκρωτηρίου Δειναρέτου. Έκεί άνεπολήσαμεν μετά τών μαθητών καί των συνοδών μας ώραίας ήμέρας τής Πατρίδος καί τής ‘Εκκλησίας μας. ‘Επί τής ραχώδους καί θαλασσοδαρμένης άκτής καί παρά τούς σεπτούς θόλους του άρχαίου ναϊδρίου ώραματίσθημεν τόν Πρωτόκλητον ‘Αγιον προσορμιζόμενον, κατά τήν ίεράν παράδοσιν, μέ τήν λέμβον του πλοίου πού τόν μετέφερε πρός τό κήρυγμα, διά νά δείξη είς τούς διψαλέους ναύτας τήν κρυσταλλίνην πηγήν πού δροσίζει ώς σήμερα, μέ τά άγια νάματά της, τούς άπείρους προσκυνητάς που σπεύδουν στήν χάρι του άπό τά πέρατα τής Κύπρου. Καί παραπέρα είδαμεν μέ τά μάτια τής φαντασίας μας τόν άρχαίον Γεωγράφον Στράβωνα νά περιγράφη λεπτομερώς τήν Β.Α. άκραν τής Κύπρου, τάς Κλείδας, τόν ύπερκείμενον ‘Ολυμπον καί τό ύπ’ αύτόν Ιερόν τής ‘Αφροδίτης, τό κατ’ αύτόν άδυτον γυναιξί καί άόρατον.
Καί ό γυρισμός μας έγινεν όσω εύχάριστος τόσω καί διδακτικός διά τής τερπνής καί καταφύτου κοιλάδος τών Μελαινών καί τής δαντελλωτής ορεινής άκρογιαλιάς, - τής «’Αχαιών άκτής» με έπισκέιψεις τής Άφέντρικας καί τού ‘Αγίου Φίλωνος, τής άρχαίας Ούρανίας καί Καρπασίας, είς τάς όποίας, κατά Διόδωρον τόν Σικελιώτην, άπεβιβάσθη τό 306 π.χ. Δημήτριος ό Πολιορκητής, διά νά καταλάβη τήν Κύπρον, ή όποία είχε γίνη τό μήλον τής έριδος μεταξύ τού πατρός αύτού ‘Αντιγόνου καί τού Πτολεμαίου τής Αίγύπτου.
Μεταξύ τών ώραίων μου άναμνήσεων, κατά τήν ένταύθα διδασκαλικήν μου υπηρεσίαν, δέν δύναμαι νά λησμονήσω καί τήν έπίσκεψιν καί διαμονήν έν τή Σχολή τού ποιητού μας Δημητρίου Λιπέρτη, όστις κατά τάς έαρινάς ήμέρας τού Πάσχα τού 1913 συνεμερίσθη μαζή μας τήν χαράν τής άνοίξεως καί τήν κατάνυξιν τών ‘Αγίων ήμερών.

Καί τώρα, άπό τής τόσον μεμακρυσμένης έκείνης χρονικής άποστάσεως, άτενίζω μέ εύγνωμοσύνην τήν στοργήν καί τόν σεβασμόν τής φιλοξένου κοινότητας τού Ριζοκαρπάσου πρός ήμάς καί τό μικρόν έργον, τό όποίον έπετελέσαμεν διά τήν Έθνικήν μας Παιδείαν κατά τούς δυσκόλους έκείνους καιρούς.

Αύτά ήσαν τά όλίγα άκατέργαοτα λιθάρια πού μπορέσαμε νά θέσωμεν είς τά θεμέλια τού νύν έορτάζοντος ίερού τούτου τεμένους τών Μουσών καί αύτά τά όλίγα είπον εύλαβώς.

Εύχαριστώ δέ τόν έλλόγιμον Γυμνασιάρχην κ. Σαμάραν καί τήν Άξιότιμον Έφορείαν διά τήν τιμητικήν θέσιν τήν όποίαν μού παρεχώρησαν είς τήν σημερινήν Πνευματικήν εύωχίαν, έπί τή πεντηκονταετηρίδι του Έλληνικού Γυμνασίου Ριζσκαρπάσου.

Μ. ΚΟΥΜΑΣ
Είπον έν Ριζοκαρπάσω τή 26 Μαΐου 1970

Θεορώ τόν έαυτόν μου εύτυχή, διότι ή Θεία χάρις μού έδωσεν ύγείαν καί χρόνια, ώστε νά παρευρίσκωμαι καί έγώ σήμερον έν μέσω Ύμών κατά τήν τέλεσιν τής σεμνής καί έπιβλητικής ταύτης έορτής, τήν όποίαν μέ παντοειδείς έσρταστικάς έκδηλώσεις καί μέ ύπέρμετρον χαράν καί περηφάνειαν έορτάζει σήμερον όλόκληρος ή Κοινότης Ριζοκαρπάσου έπί τη συμπληρώσει μιάς 50ετηρίδος άπό τής ίδρύσεως τού μεγάλου αύτού Πνευματικσύ ίδρύματος, τού Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου.

‘Η πρόσκλησις τήν όποίαν είχε τήν εύγενή καλωσύνην νά στείλη καί είς έμέ ό έλλόγιμος Γυμνασιάρχης κ. Σαμάρας, όπως παραστώ κατά τήν σεμνήν καί έπιβλητικήν ταύτην έορτήν τού Γυμνασίου, άπστελεί δι’ έμέ μεγάλην τιμήν καί ούτω αίσθάνομαι τήν ύποχρέωσιν νά εύχαριστήσω καί συγχαρώ θερμώς τόσον τό Διδακτικόν προσωπικόν τού Γυμνασίου τούτου όσον καί τήν Έπιτροπήν καί όλους έκείνους, οίτινες είργάσθησαν καί έξακολουθούν νά έργάζωνται διά τήν Πνευματικήν άνύψωσιν τής Σχολής πρός γενικήν πρόοδον όλοκλήρου τής Κοινότητος,

‘Η τιμητική πρόσκλησις, ήτις μοί έστάλη καί μέ ώδήγησε σήμερον άπό τήν γενέτειράν μου Λάπηθον είς τήν ώραίαν Κωμόπολιν Ριζοκαρπάσου, μού ύπενθυμίζει τά δύο έκείνα Σχολικά έτη 1919 - 20 καί 1920 - 21 κατά τά όποία διηύθυνα καί έγώ τήν διτάξιον τότε Άνωτέραν Σχολήν. Είναι δι’ έμέ μεγάλη τιμή και περηφάνεια τό γεγονός ότι δύο τών μαθητών μου, οίτινες έφοιτούσαν τότε είς τήν Άνωτέραν Σχολήν Ριζοκαρπάσου, είς ήν έδίδασκον κατά τά δύο (2) έκείνα Σχολικά έτη 1919—20 καί 1920—21, συνεχισθέντες τάς σπουδής των τόσον είς πλήρη Γυμνάσια Κύπρου όσον καί είς Πανεπιστήμια τής ‘Ελλάδος επιτυχόν είς τάς πτυχιακός των εξετάσεις καί ούτω επέστρεψαν είς τήν γενετειρών των πρός μεγάλην χαράν καί τιμήν τών οικείων των. Ούτοι είναι οί Ζαχαρίας Κοιλίας καί Γεώργιος Κ. Παλικαράς, σπουδάζοντες ό μέν Ζαχαρίας Κοιλίας Φιλοσοφικά, ό δέ Γ Κ. Παλικαράς ιατρικών επιστημών.

Μέ εκτίμησαν
Κ. Α. ΑΠΛΑΝΗΣ
 

θεοφιλέστατε καί λοιπόν ιερατείων, Εξοχότατε ‘Υπουργέ τής Παιδείας, Εξοχότατε ‘Εκπρόσωπε τής Μητρός Πατρίδος,
‘Έντιμε Κύριε Διευθυντά τής ‘Εκπαιδεύσεως,
Τιμημένοι ‘Αξιωματικοί τής ‘Εθνικής Φρουράς,
Ελλόγιμοι Κύριοι Γυμνασιάρχαι,
Αξιότιμοι Καθηγείται καί Διδάσκαλοι,
Κυρίες καί Κύριοι,
μαθηταί καί μαθήτριαι,

Είναι μεγάλη ή χαρά, ή συγκίνησις καί ή ίκανοποίησις πού αίσθάνομαι τήν στιγμήν αύτήν, μετά άπό 43 συνεχή σχολικά έτη ύπηρεσίαν, πού χαιρετίζω όλην αύτήν τήν συγκέντρωσιν έμπροσθεν τού μεγαλοπρεπούς Εκπαιδευτικού αύτού ίδρύματος, τού φωτεινού αύτού φάρου τού Ριζοκαρπάσου καί λυτρωμού τών παιδιών τής περιοχής άπό τήν άγραμματωσύνην, τό όποίαν είχεν ύπό τήν διεύθυνσίν μου πρωτοστεγασθή είς ένα μικρόν χωμάτινον δωμάτιον 20Χ15, πού λέγεται «Τσαμπρί» καί τό όποίον μάς παρεχώρησεν ή έκκλησία ‘Αγίου Συνεσίου.

Τώρα ποίοι ήσαν οί λόγοι πού μάς ώθησαν νά ίδρυθή τό έν λόγω σχολείον.
‘Οπως πολλοί έξ ύμών ένθυμείσθε, μετά τόν Α΄ Παγκόσμιον πόλεμον αί δυσκολίαι νά μορφωθή ένα χωριατόπαιδο ήσαν πολλαί καί συγκεκριμένα διά τό Ριζοκάρπασον:

1) ‘Η οίκονομική κρίσις πού έπεκράτησε μετά τόν πόλεμον.
2) ‘Η μεγάλη απόστασης άπό τάς πόλεις καί τά σπάνια καί δύσκολα μέσα τής συγκοινωνίας,
καί
3) ή απροθυμία τών τότε προυχόντων τού χωριού διά πολλούς καί διαφόρους λόγους νά βοηθήσουν τά φτωχόπαιδα.
‘Αναφέρομαι σέ αγγλικών απόσπασμα: Life is a great gift and as we reach the years of discression few of us can realize the purpose of our existence.

‘Επειδή καί έγώ πτωχόπαιδο δέν έτυχα ούδεμιάς ύποστηρίξεως έστω καί μέ ύποθήκην τών όλίγων χωραφιών τού πατέρα μου, άλλά μέ τήν μικράν βοήθειαν τής οίκογενείας μου καί μέ όλίγας ώρας ώς γκαρσόνι κατώρθωσα νά άποπερατώσω τάς σπουδάς μου είχα πάντοτε κατά νούν νά ένεργήσω διά ήν ίδρυσιν σχολείου.

Πικραμμένος, όπως άνέφερα, άφού ήλθα στό χωριόν τό καλοκαίρι τού 1926, ένήργησα νά ίδρυθή ή Σχολή High School, άν καί είχα πρότασιν νά διορισθώ στό Διοικητήριον μέ άνώτερον μισθόν, τήν άπέρριψα, διά νά συνεχίσω τήν σχολικήν μου δράσιν.

Τότε έπλησίασα τήν Διαχειριστικήν Έπιτροπείαν τής ‘Ιεράς Μονής ‘Αποστόλου ‘Ανδρέου, ή όποία ήτο καί ή μόνη πού μπορούσε νά βοηθήση οίκονομικώς. Εύτυχώς ή τότε ‘Επιτροπεία, άποτελουμένη άπό τούς Πανοσιολογιώτατον Οίκονόμον Παγκράτιον, Γεώργιον Νικίαν, ίατρόν, Χριοτόδουλον Πτωχόπουλον, Πρόεδρον τής κοινότητος, Χρυσόστομον Χ’’ Κωνσταντή, μαραγκόν, Συνέσην Χ’’ Προκόπην, γεωργόν, Πανάρετον Ζαχαρίου, βαφέα, καί Γεώργιον Ίερομονάχου, καφετζή, έδειξε μεγάλην προθυμίαν νά βοηθήση είς τήν ίδρυσιν τού σχολείου καί άνέλαβε τήν όλην συντήρησιν.

Άφού λοιπόν εύρομεν τήν κατάλληλον κατανόησιν, μού ύπέγραψαν διορισμόν μέ £50= διά τό σχολικόν έτος 1926 - 1927.

Τήν 1ην ‘Οκτωβρίου 1926 - 27 έστεγάσθη ή Α’ τάξις μέ μερικά παλαιά θρανία τού δημοτικού καί καρέκλας κατ’ άρχήν στό λεγόμενον «Τσαμπρί», πού άνέφερα, μέ 27 μαθητάς καί 1 μαθήτριαν, καθ’ ότι στήν άρχήν έδυσκολεύοντο αί μαθήτριαι νά προσέλθουν σέ μεικτόν σχολείον στό χωριό. Όλοι ήσαν άπόφοιτοι τού Δημοτικού, διά δέ τούς άλλους έδημιούργησα νυκτερινήν τάξιν, δωρεάν, ή όποία έκράτησε μόνον ένα έτος.

Τό 1927 - 28 μέ προσέλευσιν καί περισσοτέρων μαθητριών έδημιουργήθη καί Β’ τάξις. Τότε τούς μετέφερα σέ μεγαλύτερον δωμάτιον, πού μάς παρεχώρησεν ή ‘Εκκλησία ‘Αγίου Γεωργίου. Κατ’ αύτό τό έτος είχαμεν καί έπιχορήγησιν έκ £10= άπό τήν Κυβέρνησιν.

Τό 1928 - 29 έδημιουργήθη καί Γ’ τάξις. ‘Επειδή ηύξήθη άρκετά ό άριθμός τών μαθητών καί μαθητριών, τούς μετέφερα στό κτίριον τού ‘Αποστόλου ‘Ανδρέου, όπου σήμερον στεγάζεται ή ‘Αστυνομία.

Οί μαθηταί ήσαν άπό διάφορα χωριά τής Καρπασίας, ώς έπίσης καί 5 ‘Οθωμανοί άπό τήν Γαληνόπορνην καί Κορόβιαν διά τά ‘Αγγλικά. Τότε είχα πρότασιν να διορισθώ έλεγκτής τών Συνεργατικών μέ πολύ άνώτερον μισθόν, άλλά καί πάλιν τήν άπέρριψα χάριν τής λειτουργίας τού Σχολείου.

Τό 1929 - 30 έλειτούργησε καί πάλιν μέ τρείς τάξεις, καθ’ ότι ήμουν ό μόνος καθηγητής.

Τό 1930 - 31 προσελήφθη καί ό άείμνηστος Ζαχαρίας Κουλίας καί έπωνομάσθη Πρακτική Σχολή.

‘Επειδή πλέον έχρειάζετο μεγαλύτερον σχολικόν κτίριον, έζητήθησαν συνδρομαί άπό τούς μαθητάς μας, στό έξωτερικόν , οί όποίοι ήγόρασαν τό κτήμα τούτο.

Κατόπιν τούτου ή ‘Ιερά Μονή ‘Αποστόλου ‘Ανδρέου, μέ μικράν βοήθειαν τών χωριανών διά τήν μεταφοράν πετρών καί άλλων ύλικών μέ βουδάμαξα καί άρκετών ήμερομισθίων τών έργατών και δωρεάν, ύπό ήν έπίβλεψιν ύπεπιτροπείας έκ τών κ.κ. Νίκου Πτωχοπούλου, γραμματέως τής Μονής, Πέτρου Χρυσάνθου καί έμού διά τήν έν λόγω μεταφοράν τών ύλικών καί τών δωρεάν ήμερομισθίων, άνέλαβε τό κτίσιμον τού Νέου κτιρίου καί τήν όλην συντήρησιν, έπίπλωσιν καί προμήθειαν όργάνων.

‘Η ‘Αγγλική παροιμία λέγει: Trifles make perfection is not a trifle.

Μετά άπό 43 συνεχή σχολικά έτη στό Γυμνάσιόν μας είμαι τώρα συνταξιούχoς, άλλά oύδέποτε θά παύσω νά σκέπτωμαι δι’ αύτό.

Εύχαριστώ, πού μού έδόθη ή εύκαιρία νά ειπώ τά λίγα αύτά λόγια διά τήν ίδρυσιν καί πορείαν τού Γυμνασίου μας.

Εύχομαι όλοψύχως κάθε πρόοδον.
ΠΑΝΤΕΛΗΣ Ι. ΤΑΟΥΣΙΑΝΗΣ

‘Η ‘Ιερά ‘Αρχιεπισκοπή γηθοσύνως μετέχει τών έορτασμών έπί τή πεντηκοστή έπετείω τής ίδρύσεως τής ‘Ελληνικής ταύτης Σχολής. Καί χαίρει τοσούτω μάλλον, διότι ή Σχολή αύτη άποτελεί γέννημα καί θρέμμα τού σεβασμίου προσκυνήματος όλων τών Κυπρίων τής ‘Ιεράς Μονής ‘Αποστόλου ‘Ανδρέου καί έν ταυτώ άποτελεί μαρτυρίαν καί βεβαίωσιν ότι ή παράδοσις, ή έκκλησία νά πρωτοστατή είς ήν ίδρυσιν κοινωφελών ‘ιδρυμάτων συνεχίζεται. Συγχαίρομεν όλη ψυχή τή ‘Ιερά Μονή ‘Αποστόλου ‘Ανδρέου διά τό έργον της καί θεωρώ ίδιαιτέραν τιμήν δι’ έμέ νά άπονείμω τό μετάλλιον τούτο, τό όποίον ή Σχολική ‘Εφορεία άπονέμει είς έκδήλωσιν εύγνωμοσύνης καί τιμής πρός αύτήν. Συγχαίρομεν έπίσης τή πόλει τών Καρπασέων διά τήν άγάπην μετά τής όποίας περιέβαλλε καί περιβάλλει τήν Έλληνικήν ταύτην Σχολήν, ή όποία άποτελεί καί τό σέμνωμα καί τό καύχημά της.

Μεταφέρω δέ καί τόν θερμόν χαιρετισμόν του προκαθημένου τής ‘Εκκλησίας καί τής Πολιτείας ήμών, τού ‘Αρχιεπισκόπου καί Έθνάρχου ήμών Μακαρίου, καί διαδηλώ τήν βαθείαν Αύτού λύπην, διότι οι πολλαπλαί του άσχολίαι καί τά προκύψαντα προβλήματα τών ήμερών αύτών δέν έπέτρεψαν αύτώ τήν αύτοπρόσωπον παρουσίαν.

Εύχομαι, όπως ό μόνος καθηγητής καί διδάσκαλος, ό αίώνιος διδάσκαλος όλου τού κόσμου, ό χθές καί σήμερον, ό αύτός καί είς τούς αίώνας, ό Κύριος ήμών Ίησούς Χριστός, έπευλογεί τό έργον τής Σχολής ταύτης, όδηγεί ταύτην άπό πρόοδον είς πρόοδον, ώστε νά φρονηματίζη πάντοτε τούς νέους τής περιοχή αύτής έθνικώς καί θρησκευτικώς μέσα είς τάς παραδόσεις τών πατέρων μας, ώστε νά άποτελή ή Σχολή αύτή κέντρον έθνικής άλλά καί θρησκευτικής ένισχύσεως τής συνειδήσεως.

‘Ο Θεοφιλέστατος Χωρεπίσκοπος Κωνστάντιας αποδίδων μεταλλίων είς τόν Πανοσιολογιώτατον Οίκονόμον της ‘Ιεράς Μονής ‘Αποστόλου ‘Ανδρέου.

Κύριε Διευθυντά τής Σχολής,

‘Εκ μέρους τής διαχειριστικής ‘Επιτροπείας τής ‘Ιεράς Μονής ‘Αποστόλου ‘Ανδρέου έκφράζω θερμάς εύχαριστίας πρός τόν Καθηγητικόν Σύλλογον καί Έφορείαν τής Σχολής διά τήν τιμήν τού άναμνηστικού τούτου μεταλλίου, τό όποίον δεικνύει τήν ένδειξιν εύγνωμοσύνης πρός τήν εύεργέτιδα Μονήν.

Μεγάλη όντως ύπήρξεν ή συμπαράστασις καί προσφορά τής ‘Ιεράς Μονής ‘Αποστόλου ‘Ανδρέου πρός τήν κοινότητα Ριζοκαρπάσου διά τήν ίδρυσιν τού Πνευματικού τούτου Φάρου. ‘Εκ τού σχολικού τούτου ίδρύματος έξήλθον άνθρωποι πού κράτησαν ύψηλά τό λάβαρον τής Κυπριακής Έλευθερίας καί ύπηρέτησαν μέ αύτοθυσίαν τόν Κυπριακόν άγώνα καί προέβαλον καί ύπεστήριξαν πρός πάσαν κατεύθυνσιν τά καταπιεζόμενα δίκαια τού Κυπριακού άγώνος.

Νά είσθε λοιπόν βέβαιοι ότι καί έν τώ μέλλοντι δέν θά παύση ή Μονή νά είναι πάντοτε άρωγός καί συμπαραστάτης πρός τό πνευματικόν τούτο φυτώριον τών νέων Ριζοκαρπάσου.

Εύχαριστώ καί πάλιν διά τήν τιμήν τού χρυσού τούτου μεταλλίου, τό όποίον θά είναι είς άνάμνησιν τής άγάπης τής Μονής πρός τό πνευματικόν τούτο ίδρυμα.

θεοφιλέστατε,
Κύριε ‘Υπουργέ,
Κύριε Γυμνασιάρχα,
Πρωτομάστορες τού Σχολείου αύτού,
Κύριοι Κούμα, Καπλάνη καί Ταουσιάνη,
‘Αγαπητοί μαθηταί,
‘Αγαπητοί φίλοι,

Είμαι Ιδιαιτέρως εύτυχής συνεορτάζων τό τόσον χαρμόσυνον γεγονός τής συμπληρώσεως 50 έτών άπό τής ίδρύσεως τού σεβαστού τούτου πνευματικού ίδρύματος. ‘Αποτελεί πηγήν βαθείας χαράς ή διαπίστωσις ότι είς τήν άκραίαν αύτήν περιοχήν τής Καρπασίας τελετουργεί τό Έλληνικόν πνεύμα έντός τού διδακτηρίου τούτου.

Ή ύπαρξις τού Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου δέν άποτελεί μεμονωμένον παράδειγμα άκμής τών ‘Ελληνικών γραμμάτων είς τήν μεγαλόνησον. ‘Η διάχυτος καί βαθύτατα έρριζωμένη ‘Ελληνική παιδεία άποτελεί τήν ασπίδα καί τό μέλλον τής Κύπρου. ‘Η ‘Ελληνική παιδεία, ή όποία ύπό τόσον αντίξοους ιστορικής συνθήκες επέζησε καί ήκμασε καί ή όποία τόσον πολλά οφείλει είς τόν ακάματων, φλογερών καί σεβαστών πρωτεργατών της Κωνσταντίνων Σπυράκι, μάς επιτρέπει νά αισιοδοξούμε ώς πρός τήν αντιμετώπισαν όλων τών αντιξοοτήτων, οί οποίες ταλανίζουν τήν Κύπρον άπό αιώνων.

‘Η ‘Ελληνική παιδεία άποτελεί πράγματι τό έρεισμα τής Μεγαλονήσου. ‘Από έκεί αντλεί τό φρόνημα ό Κυπριακός Ελληνισμός, τό φρόνημα έκείνο τό όποίον τόν απροστάτευτε καί τόν προστατεύει κατά πάσης επιβουλής. Πιστεύω κραδάνω ότι, άν συνεχίσαμε νά καλλιεργούμε μέ τόν ίδιον ρυθμών τήν παίδευαν τών πατέρων μας, τό μέλλον τού τόπου αύτού είναι εξασφαλισμένων Θά ύπάρξουν πολλές δυσχέρειες, άλλά όταν ή ψυχή διατηρείται άλώβητος, τελικώς κυριαρχεί. Πιστεύω άκραδάντως ότι, άν άντλήσωμεν τά διδάγματα έκείνα, τά όποία πλούσια προσφέρει ή μελέτη τής ‘Ελληνικής Ιστορίας, καί άν ό Κυπριακός λαός ήνωμένος ύπό τήν ήγεσίαν τού ‘Αρχιεπισκόπου Μακαρίου συνεχίση τόν άγώνα διά τήν Έλευθερίαν, διά τήν ειρήνην καί διά τήν εύτυχίαν, θά καταλήξη νικηφόρος είς τό αίσιον τέρμα, διά τό όποίον άγωνίζεται.

Μέ τάς σκέψεις αύτάς, άγαπητοί φίλοι, σάς μεταφέρω τόν χαιρετισμόν τής ‘Ελλάδος καί σάς εύχομαι εύημερίαν καί πρόοδον.

‘Ο έκπρόσωπος τής Μητρός Πατρίδος Μ. Δούντας προσφωνών τήν συγκέντρωσιν έπ’ εύκαιρία τού έορτασμού της Πεντηκονταετπρίδος.

θεοφιλέστατε,
Κύριε έκπρόσωπε τής Μητρός Πατρίδος,
Κυρίαι καί Κύριοι,
‘Αγαπητοί μαθηταί καί μαθήτριαι τού Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου,

Είς τήν άπόμερον αύτήν άκραν τής Κύπρου, τήν έχουσαν μακράν ίστορίαν, παλαιάν καί σύγχρονον, ένα φυτώριον όπως αύτό είναι πού μεταλαμπαδεύει τήν άσβεστον φλόγα τού ‘Εθνισμού καί τής πίστεως είς τήν θρησκείαν. Ή άπόμερος αύτή άκρα τής Κύπρου παλαίουσα διά τήν ζωήν δέν έλησμόνησε ότι θά έπρεπε νά προσφέρη διά τής παιδείας είς τά τέκνα της ότι ύψηλότερον καί πολυτιμότερον ύπάρχει.

Άν ύπάρχη παιδεία είς τήν Κύπρον, όφείλεται είς τήν άγάπη τού λαού, όπως έπανειλημμένως έτόνισα, είς τό ένδιαφέρον καί τήν άφοσίωσιν τών έκπαιδευτικών, είς τήν στοργήν τής έκκλησίας καί τήν ίδιαιτέραν στοργήν τής Μητρός Πατρίδος ‘Ελλάδος. Όλοι αύτοί οί παράγοντες συνετέλεσαν, ώστε ή παιδεία νά εύρίσκεται έπί ύψηλού έπιπέδου. Καί άν άκούωνται κραυγαί άποθαρρύνσεως και έπικρίσεως άπό πολλούς, έκείνο τό όποίον έχω νά πώ είς άπάντησιν τών έπικριτών είναι ότι ή Παιδεία τής Κύπρου έκτιμάται ώς εύρισκομένη έπί ύψηλού έπιπέδου άπό όλους τούς ξένους, ώ όποίο παρακολουθούν τήν ζωήν τού τόπου αύτού καί οί όποίοι ούτε ίδιαίτερα συμφέροντα έχουν ούτε ίδιοτελείς σκοπούς, άλλά άντιθέτως άναγνωρίζουν ό,τι καλόν ύπάρχει είς τόν τόπον αύτόν καί τό καλόν τούτο όφείλεται, όπως είπα, είς τούς τέσσαρες παράγοντας, τούς όποίους προηγουμένως άνέφερα. ‘Η ύποχρέωσίς μας έναντι τής παιδείας καί τής προόδου τού τόπου είναι μεγίστη.

Πολύ όρθώς έτόνισεν ό Διευθυντής τού Σχολείου τούτου κ. Μόδεστος Σαμάρας ποίοι πρέπει νά είναι οί στόχοι καί δή οί στόχοι οί μεταρρυθμιστικοί διά τήν άνοδον τής παιδείας καί διά τήν διά τής άνόδου τής παιδείας άνάπτυξιν περαιτέρω τού τόπου, πιστεύοντος είς τά Εθνικά καί τά θρησκευτικά ιδεώδη καί είς τήν αξιών όλων εκείνων τών αρχών, αί  οποίοι καθοδήγησαν το Έθνος μας καί τήν ανθρωπότητα ολόκληρων άνηκαν.

‘Η παιδεία πρέπει νά επεκταθώ είς όλους. Ουδείς επιτρέπεται νά στερείται τής παιδείας. Καί ή παιδεία σήμερα δέν είναι άρκετή διά τών Δημοτικών Σχολείων. Παρήλθεν ή έποχή κατά τήν όποίαν ή μόρφωσις τού Δημοτικού Σχολείου έθεωρείτο έπαρκής διά τήν άνάπτυξιν τής κοινωνίας καί ήν πρόοδον καί εύημερίαν. Σήμερα άπαιτούνται πολύ περισσότερα έφόδια, τά όποία προηγουμένως είχον μόνον όλίγοι. Είναι έπιβεβλημένον ή παιδεία νά παρέχεται δωρεάν μέχρι τού 18ου έτους τής ήλικίας τουλάχιστον. Έστω σταδιακώς προσφερομένη μέχρι τού 15ου έτους έν άρχή καί νά καθίσταται ύποχρεωτική μέχρι τού 15ου έτους τής ήλικίας. ‘Όλα τά άλλα τά όποία συντελούν είς τήν πρόοδον ένός τόπου έρχονται δεύτερα άπέναντι τής παιδείας, ή όποία προσφέρει όλα τά άγαθά είς τόν κόσμον.

Δέν έπιτρέπεται νά είμεθα σήμερον ούραγοί έναντι ούδενός λαού. Καί οί λαοί έκείνοι οι όποίοι μόλις άποκτούν τήν έλευθερίαν των σήμερα άπαιτούν τήν έπέκτασιν τής παιδείας είς όλα τά στρώματα καί τήν ύποχρεωτικήν παιδείαν πολύ πέραν τού Δημοτικού Σχολείου. ‘Η Κύπρος, ή όποία διεκρίθη είς τόν τομέα τόν παιδευτικόν καί διακρίνεται, δέν έπιτρέπεται δι οίουσδήποτε λόγους άμφιβολίας ή οίκονομικούς νά είναι ούραγός έναντι χωρών, αί όποίαι είναι πολύ καθυστερημέναι έναντι τού προηγμένου ‘Ελληνικού Κυπριακού λαού. Είπα καί είς άλλας εύκαιρίας, αί όποίαι μού έδόθησαν, ότι, έφ’ όσον θά εύρίσκωμαι είς τήν θέσιν τήν όποίαν έχω καί θά ύπέχω τήν εύθύνην διά τήν παιδείαν τού τόπου, θά έξακολουθώ νά κρούω τήν θύραν τής παροχής δωρεάν παιδείας καί έπεκτάσεως τής ύποχρεωτικής έκπαιδεύσεως, μέχρις ότου ή θύρα αύτή άνοιγή.

Δέν μού δίδεται ή εύκαιρία νά έπιτύχω τούτο πρό τής άποχωρήσεώς μου έκ τού άξιώματος, τό όποίον διεχειρίσθην έπί μακράν σειράν έτών. ‘Αφήνω όμως ύποθήκην είς όλους έκείνους οί όποίοι ένδιαφέρονται διά τήν πρόοδον τού τόπου αύτού, όπως έξακολουθούν νά κρούουν τήν αύτήν θύραν, μέχρις ότου αύτή άνοιγή.
Διερχόμεθα περίοδον κρίσεως —δέν υπάρχει άμφιολία— καί τήν κρίσιν αύτήν έκαστος άντιλαμβάνεται. Ή κρίσις άντιμετωπίζεται διά πολλών μέσων. Καί ν έκ τών πρώτων μέσων είναι ή πίστης είς τάς άξιας καί τήν παράδοσιν πού έχουν παραλάβει άπό τούς παλαιοτέρους μας καί συνεχίσαμε καί ημείς. ‘Η πίστης είς τήν αξίαν τού ‘Ελληνισμού, τήν άξίαν του Έθνους, τήν άξίαν τής ‘Ελευθερίας, τήν άξίαν τής Δικαιοσύνης θά πρέπει νά είναι ή ποδηγετούσα δύναμις είς όλα τά βήματά μας. Διότι δέν έφθάσαμεν είς τό τέρμα καί, έφ’ όσον δέν έφθάσαμεν είς τό τέρμα, θά πρέπει νά έχωμεν ύψηλούς προσανατολισμούς είς τήν πολιτικήν μας, είς τήν κοινωνικήν καί είς όλην έν γένει τήν ζωήν μας.

‘Εχομεν ύποχρέωσιν όλοι να προσβλέπωμεν είς τό μέλλον άντλούντες έκ τού παρελθόντος. Τό παρελθόν μάς ποδηγετεί, όπως είπα, τό παρελθόν είναι πού μάς διδάσκει. Δέν δυνάμεθα νά άποστώμεν άπό τής αρείας κληρονομίας, ή όποία έχει έναποτεθή έπί τών ώμων μας. Πρέπει νά βαδίσωμεν άκόμα τόν δρόμον πρός τόν Γολγοθάν, διά νά βρούμεν τήν Άνάστασιν, πρέπει νά είμεθα έτοιμοι νά βαδίσωμεν τόν δρόμον αύτόν, διότι διά τού Γολγοθά θά φθάσωμεν πρός τήν άνάστασιν, καί ή άνάστασις διά τόν τόπον αύτόν δέν είναι τίποτε άλλο παρά ή ‘Ενωσίς του μέ τήν μητέρα ‘Ελλάδα.

Δέν είναι ώρα τώρα νά διαγράψω πώς θά ρυθμισθή ή πορεία μας. “Ενα όμως έκ τών μέσων άπαραίτητον, τό όποίον πρέπει νά μάς διέπη, είναι ή καλλιέργεια ύψηλού Εθνικού φρονήματος, ή άποδίωξις πάντων έκείνων τών ίδεολογικών στοιχείων, τά όποία άπεργάζονται διεθνισμόν καί έκλειψιν τής πίστεως είς τήν πατρίδα καί τό “Εθνος. Αύτά άποτελούν ύποθήκην ένός έκπαιδευτικού, ό όποίος έπί 47 έτη άφιέρωσε τόν έαυτόν του κατά δύναμιν είς τά ύψηλά ίδεώδη τής Πατρίδος καί τής θρησκείας. Οφείλομεν όλοι, πιστοί είς τήν Έθνικήν ήγεσίαν τού τόπου, νά βαδίσωμεν τόν δρόμον διά τού Γολγοθά πρός τήν Άνάστασιν.

Εύχομαι, όπως τά ‘Ελληνικά Σχολεία τής νήσου συνεχίσουν τόν άνάντη μέν τούτον δρόμον πρός τόν Γολγοθάν καί τήν Άνάστασιν, άλλά βέβαια ότι θά άνατείλη μία ήμέρα κατά τήν όποίαν θά είναι δυνατόν νά πούμεν ότι οι άγώνες έστέφθησαν ύπό έπιτυχίας καί όλόκληρον τό Έθνος ήνωμένον μέσα είς να Ελληνικόν ένιαίον κράτος βαδίζει τόν δρόμον προόδου καί τής άκμής, συνεχιστής τής παλαιάς κληρονομίας καί έθνικής παραδόσεως πού χρονολογείται χιλιάδας έτών, ‘ιδιαιτέρως εύχομαι πρόοδον καί εύτυχίαν είς τό Σχολείον τούτο καί είς τήν Κοινότητα Ριζοκαρπάσου, ή όποία άπέδειξε ότι άντιλαμβάνεται πλήρως τούς σκοπούς, τούς όποίους πρέπει νά χη ή ‘Εθνική άγωγή τών συγχρόνων ‘Ελληνοπαίδων.

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ κ. ΓΛΑΥΚΟΥ ΚΛΗΡΙΔΗ

ΕΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΘΗ
ΑΡ. Πρωτ. 773/Δ13770
ΗΝΕΡΟΜΗΝ. 30.5.70

ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ
 ‘Εν Λευκωσία ή Ζ5η Μαΐου 1970

 ‘Αξ. κ. Γυμνασιάρχα,

Εύχαριστώ ύμάς θερμώς διά τήν πρόσκλησιν τήν όποίαν μοί άπεστείλατε οι όπως παρευρεθώ τήν 26ην Μαΐου 1970 είς τόν έορτασμόν τής Πεντηκονταετηρίδος τού Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου.

Λυπούμαι είλικρινώς διότι λόγω έκτάκτων ύποχρεώσεων δέν θά δυνηθώ νά άπουσιάσω έκ Λευκωσίας τήν 26ην Μαΐου.

Γνωρίζω τήν πλουσίαν συμβολήν τού Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου είς τήν Ελληνικήν Κυπριακήν παιδείαν καί τήν διατήρησιν τού ύψηλού έθνικού φρονήματος τής περιοχής.

Εύχομαι είς τό Γυμνάσιον Ριζοκαρπάσου κάθε έπιτυχίαν είς τήν ύψηλήν αύτού άποστολήν.

Θά σας ήμην λίαν ύπόχρεως έάν διαβιβάσετε πρός τήν Σχολικήν Έφορείαν, τόν καθηγητικόν σύλλογον καί τήν κοινότητα Ριζοκαρπάσου τάς θερμάς μου εύχάς.

Παρακαλώ όπως εύαρεστούμενοι άποστείλετε έκπρόσωπόν σας είς τό Γραφείον μου διά νά παραλά8η βιβλία άξίας £25 πρός ένίσχυσιν τής Βιλιοθήκης τού ύμετέρου Γυμνασίου.

Μετ’ έκτιμήσεως,

ΓΛΑΥΚΟΣ ΚΛΗΡΙΔΗΣ
Πρόεδρος τής Βουλής τών ‘Αντιπροσώπων.

3302
25 Μαΐου 1970
Γυμνάσιον Ριζοκαρπάσου,
‘Αμμόχωστος.

Συγχαίροντες έγκαρδίως έπί πεντηκονταετηρίδι σχολής εύχόμεθα αύτή, όπως συνεχίση άπροσκόπτως καρποφόρον αύτής έργον.

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ΣΤΡΟΓΓΟΛΟΣ

3304
25 Μαίου 1970
Έλλόγιμον Γυμνασιάρχην Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου,
Ριζοκάρπασον, ‘Αμμόχωστος.

Γυμνάσιον Λευκονοίκου συγχαίρει θερμώς άδελφόν έκπαιδευτικόν ίδρυμα έπί πεντηκονταετηρίδι του, καί εύχεται αύτώ τά βέλτιστα έπ’ άγαθώ παιδείας.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΧΑΤΖΗΪΩΝΑΣ,
Γυμνασιάρχης.

3313
25 Μαίου 1970
Μόδεστον Σαμάραν, Γυμνασιάρχην Ριζοκαρπάσου,
Ριζοκάρπασον, ‘Αμμόχωστος.

Γυμνάσιον Λαπήθου συγχαίρει άδελφόν Γυμνάσιον Ριζοκαρπάσου έπί πεντηκοστή έπετείω ίδρύσεως. ‘Εθνική καί κοινωνική δράσις Γυμνασίου σας άξία έκτιμήσεως καί μιμήσεως.

ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ,
Γυμνασιάρχης.

3291
25 Μαΐου 1970
Διευθυντήν Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου,
‘Αμμόχωστος.

Παγκύπριον Γυμνάσιον παρίσταται νοερώς είς σημερινόν έορτασμόν άδελφού Γυμνασίου έπί πεντηκονταετηρίδι καί εύχεται συνεχή πρόοδον έπ’ άγαθώ ‘Ελληνικής νεολαίας καί φιλτάτης πατρίδος.

ΦΡΙΞΟΣ ΠΕΤΡΙΔΗΣ,
Γυμνασιάρχης.

3369
26 Μαΐου 1970
Έπείγον.
Γυμνάσιον Ριζοκαρπάσου
Ριζοκάρπασον, ‘Αμμόχωστος.

‘Επ’ εύκαιρία πεντηκονταετηρίδος ύμετέρου Γυμνασίου εύχομαι πάσαν πρόοδον.

ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ

3368
26 Μαΐου 1970
Γυμνασιάρχην Ριζοκαρπάσου,
‘Αμμόχωστος.

Γυμνάσιον ‘Αρρένων Λεμεσού συγχαίρει Γυμνάσιον Ριζοκαρπάσου έπί πεντηκοστή έπετείω ίδρύσεως,

ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΝΑΒΑΣ,
Γυμνασιάρχης.

3370
26 Μαΐου 1970
Γυμνασιάρχην Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου,
Ριζοκάρπασον, ‘Αμμόχωστος.

Παρακαλώ δεχθήτε συγχαρητήρια καθηγητικού συλλόγου δι’ εύτυχές γεγονός έορτασμού πεντηκονταετηρίδος Γυμνασίου καί θερμάς εύχάς διά συνεχή και απρόσκοπτον φωτοβόλον δράσιν πνευματικού ίδρύματος.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΠΕΤΡΩΝΔΑΣ
Γυμνασιάρχης Γυμνασίου Κύκκου ‘Αρρένων.

3382
26 Μαίου 1970
Διευθυντήν Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου,
Αμμόχωστος.

Δεύτερον Γυμνάσιον ‘Αμμοχώστου συγχαίρον έορτασμώ πεντηκονταετηρίδος εύχεται όλοψύχως Γυμνάσιον Ριζοκαρπάσου συνέχισιν λαμπράς ‘Ελληνικής άκριτικής πνευματικής άκτινοβολίας του,

Γυμνασιάρχης Σωτηρόπουλος.

ΕΓΓΡΑΦΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΕΩΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΠΑΙΔΕΙΑΣ
‘Εν ‘Αθήναις τή 25-1-54
ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΣΙΣ …….
Διεύθυνσις Μ.Ε.
Τμήμα ……….
Γραφείον ……….
Αριθ. Πρωτ. 8366

Πρός
Τόν κ. Γεν. Έπιθ/τήν τών Άνεγνωρισμένων σχολών τής Άλλοδαπής.
‘Ενταύθα.

Γνωστόν ποιούμεν ύμίν, ότι διά τού άπό 24 Νοεμβρίου 1953 - 13 ‘Ιανουαρίου 1954 Β. Δ/τος, δημοσιευθέντος είς τό ύπ’ άριθ. 7 (τ. Α’) Φ.Ε.Κ. άνεγνωρίσθησαν άπό τού τρέχοντος σχολικού έτους 1953 - 54 αί τέσσαρες πρώται τάξεις τής ‘Ανωτέρας Σχολής Ριζοκαρπάσου - Κύπρου ώς ισότιμοι πρός τάς τέσσαρας πρώτας τάξεις τών έξαταξίων Δημοσίων Γυμνασίων Παλαιού τύπου, ύπό τόν όρον νά μή ύπερβώσιν αί ώραι διδασκαλίας τών Μαθηματικών τάς τέσσαρας έν έκάστη τάξει έβδομαδιαίως, νά περιορισθώσιν αί ώραι διδασκαλίας τών ‘Αγγλικών εις ‘έξ καθ’ έδομάδα, αί δέ έπί πλέον νά διδάσκωνται φροντιστηριακώς εάν θεωρή τούτο άπαραίτητον ή ‘Εφορεία, καί νά διορισθή ώς ύποδιευθυντής πτυχιούχος ‘Ελληνικού Πανεπιστημίου.
‘Ο Γεν. Γραμματεύς Κ. Γεωργούλης.

Κοινοποίησις
- ·Υπουργείον ‘Εξωτερικών.
- ‘Εθνικόν καί Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον ‘Αθηνών.
- ‘Αρχ/πήν Κύπρου, Έκπαιδ. Συμβούλιον Έθναρχίας Κύπρου.
- Β.Γ. Προξενείον έν Λευκωσία έπί 2244/ 22-6-53 έγγράφου του.
- ‘Εφορεία ’‘Ανωτέρας Σχολής Ριζοκαρπάσου - Κύπρου.
- Τμήμα Δ/κού Μ.Ε.
 

Πρός τό Έκπαιδευτικόν Συμβούλιον Εθνάρχης Κύπρου είς Λευκωσία.

 ‘Εν Ριζοκαρπάσω
τή 13η Φεβρουαρίου 1954

Αξιότιμοι Κύριοι,
Εσωκλείοντες αντίγραφα αιτήσεως πρός τό σεβαστών Υπουργείων Παιδείας τής ‘Ελλάδος περί αναγνωρίσεως καί τών υπολοίπων δύο τάξεων (πέμπτης καί έκτης) τού ‘Ελληνικού Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου (άλλοτε ανωτέρα σχολή Ριζοκαρπάσου) ώς ισοτίμων πρός τάς δύο τελευταίας τάξεις τών έξαταξίων Δημοσίων Γυμνασίων ‘Ελλάδος παλαιού τύπου, λαμβάνομεν τήν τιμήν νά παρακαλέσωμεν Ύμάς όπως συστήσητε τήν ζητουμένην άναγνώρισιν καί πρό πάντων όπως ένεργήσητε, ίνα αύτη χάριν τών μαθητών τής πέμπτης καί ίδίως τής έκτης τάξεως μάς σταλή πρό τής λήξεως τού ένεστώτος σχολικού έτους.

Άξίζει νά ευεργετηθούν άπό τήν άναγνώρισιν καί οί νύν φοιτώντες μαθηταί τής πέμπτης καί της έκτης τάξεως, διότι ή έργασία, ήτις γίνεται είς τό γυμνάσιόν μας, είναι τόσον καλή όσον καί ή έργασία τών άνεγνωρισμένων γυμνασίων. Δι’ αύτό είμεθα βέβαιοι, διότι έχουν σταλή μαθηταί τού γυμνασίου μας είς άναγνωρισμένα γυμνάσια καί έκτός τού ότι παρακολουθούν άνέτως όλα τά μαθήματα, μερικοί έξ αύτών είναι καί μεταξύ τών πρώτων τής τάξεώς των. Συγκεκριμένως έχουν έγγραφή πρό τριών έτών είς μαθητής καί πρό δύο έτών μία μαθήτρια άπό τήν τρίτην τάξιν τού γυμνασίου μας είς τήν τετάρτην τού Παγκυπρίου Γυμνασίου Λευκωσίας καί σύμφωνα μέ πληροφορίας πού έχομεν προχωρούν κανονικώς καί παίρνουν βαθμόν λίαν καλώς. Ώσαύτως έχουν έγγραφη πρό δύο έτών δύο μαθήτριαι τού σχολείου μας άπό τήν τετάρτην τάξιν είς τήν πέμπτην καί πρό ένός έτους είς μαθητής άπό τήν πέμπτην είς τήν έκτην τού Γυμνασίου Βαρωσίων καί έκ τών τριών οί δύο είναι μεταξύ τών πρώτων τής τάξεώς των. Παρόμοια παραδείγματα έχομεν νά άναφέρωμεν καί διά μαθητάς παλαιοτέρων έτών.

Τό γυμνάσιόν μας πρός τοις άλλοις έχει, ώς φαίνεται είς στήν αίτησιν, καί πολλά άπό όσα χρειάζονται, διά νά είναι άποδοτικωτέρα ή έργασία τού προσωπικού καί ούτω δέν ύπάρχει κανείς λόγος νά μή σταλή πρό τής λήξεως τού ένεστώτος σχολικού έτους ή άναγνώρισις καί διά τάς δύο τελευταίας τάξεις. Ή κοινότης Ριζοκαρπάσου θέλει τό γυμνάσιόν της πλήρες καί άνεγνωρισμένον καί μεταξύ τών λόγων διά τούς όποίους έπιμένει είς αύτό οί σπουδαιότεροι είναι οί έξής:

1) ‘Η ευκολία μέ τήν όποίαν δύνανται νά αποφοιτήσουν έκ τού γυμνασίου καί μαθηταί πτωχοί.

2) ‘Η απόστασης τού Ριζοκαρπάσου (πενήντα μίλια) άπό τό πλησιέστερον άνεγνωρισμένον πλήρες γυμνάσιον καί ό σημερινός τιμάριθμος. Καί τά δύο είναι σοβαρά έμπόδια καί διά τάς έλαχίστας εύπόρους οίκογενείας τού Ριζοκαρπάσου νά στείλουν είς άλλον γυμνάσιον τά τέκνα των.

3) ‘0 φόβος πρός τούς πειρασμούς τών πόλεων ίδία προκειμένου περί νεανίδων. Πρό πολλών έτών ή Άνωτέρα Σχολή έλειτούργει μέ πρακτικόν πρόγραμμα, άλλά κατά τά τελευταία έτη γενική άπαίτησις ήτο νά λειτουργή μέ γυμνασιακόν πρόγραμμα καί τούτο, διότι τήν γυμνασιακήν μόρφωσιν τήν θεωρούν ώς τήν καλυτέραν βάσιν διά τήν περαιτέρω πανεπιστημιακήν, τεχνικήν, εμπορικήν ή άλλην μόρφωσιν τών άποφοίτων.

Δι’ όλα τά άνω έλπίζομεν ότι θά καταβάλητε μετά προθυμίας όλας τάς άναγκαίας ένεργείας, όπως άναγνωρισθούν κατά τό ένεστώς σχολικόν έτος όλαι αί τάξεις τού γυμνασίου καί άποφευχθεί ούτως ένδεχομένη άδικία είς βάρος τών μαθητών τών δύο τελευταίων τάξεων.

Μετά βαθυτάτου σεβασμού
οί Έπίτροποι τού ‘Ελληνικού Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου
Πανοσιολογιώτατος Οίκονόμος Λεόντιος
Νικόλας Κιλλάς
Ζαχαρίας Πολυβίου
Δημήτριος Βλασίδης
Παναγής Ρούσος
Σταύρος Φραγκούδης
Εύάγγελος Κολατσής
 

Είς ‘Αθήνας.
‘Εν Ριζοκαρπάσω Κύπρου
τή 13η Φεβρουαρίου 1954

‘Εντιμε Κύριε,
Έσωκλείοντες άντίγραφα αίτήσεως πρός τό σεβαστόν Ύπουργείον Παιδείας τής ‘Ελλάδος περί άναγνωρίσεως καί τών ύπολοίπων δύο τάξεων (πέμπτης καί έκτης) τού Έλληνικού Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου (άλλοτε ‘Ανωτέρας Σχολής Ριζοκαρπάσου) ώς ίσοτίμων πρός τάς δύο τελευταίας τάξεις τών έξαταξίων

Δημοσίων Γυμνασίων ‘Ελλάδος παλαιού τύπου, λαμνάνομεν τήν τιμήν νά σάς παρακαλέσωμεν όπως συστήσητε τήν ζητουμένην άναγνώρισιν καί πρό πάντων όπως ένεργήοητε, ίνα αύτη χάριν τών μαθητών τής πέμπτης καί ίδίως τής έκτης τάξεως μάς σταλή πρό τής λήξεως τού ένεστώτος σχολικού έτους.

‘Αξίζει νά εύεργετηθούν άπό τήν άναγνώρισιν καί οί νύν φοιτώντες μαθηταί τής πέμπτης καί έκτης τάξεως, διότι ή έργασία, ήτις γίνεται είς τό γυμνάσιόν μας, είναι τόσον καλή όσον καί ή έργασία τών άνεγνωρισμένων γυμνασίων. Δι’αύτό είμεθα βέβαιοι, διότι έχουν σταλή μαθηταί τού γυμνασίου μας είς άνεγνωρισμένα γυμνάσια καί έκτός τού ότι παρακολουθούν άνέτως όλα τά μαθήματα, μερικοί έξ αύτών είναι καί μεταξύ τών πρώτων τής τάξεώς των. Συγκεκριμένως έχουν έγγραφή πρό τριών έτών είς μαθητής καί πρό δύο έτών μία μαθήτρια άπό τήν τρίτην τάξιν τού γυμνασίου μας είς τήν τετάρτην τού Παγκυπρίου Γυμνασίου Λευκωσίας καί σύμφωνα μέ πληροφορίας πού έχομεν προχωρούν κανονικώς καί παίρνουν βαθμόν λίαν καλώς.

Ώσαύτως έχουν έγγραφή πρό δύο έτών δύο μαθήτριαι τού σχολείου μας άπό τήν τετάρτην τάξιν είς τήν πέμπτην καί πρό ένός έτους είς μαθητής άπό τήν πέμπτην είς τήν έκτην τού Γυμνασίου Βαρωσίων καί έκ τών τριών οί δύο είναι μεταξύ τών πρώτων τής τάξεώς των. Παρόμοια παραδείγματα έχομεν νά άναφέρωμεν καί διά μαθητάς παλαιοτέρων έτών.

Τό γυμνάσιόν μας πρός τοίς άλλοις έχει, ώς φαίνεται είς τήν αίτησιν, πολλά άπό όσα χρειάζονται, διά νά είναι άποδοτικωτέρα ή έργασία τού προσωπικού, καί ούτω δέν ύπάρχει κανείς λόγος νά μή σταλή πρό τής λήξεως τού ένεστώτος σχολικού έτους ή άναγνώρισις καί διά τάς δύο τελευταίας τάξεις.

‘Η κοινότης Ριζοκαρπάσου θέλει τό γυμνάσιόν της πλήρες καί άνεγνωρισμένον καί μεταξύ τών λόγων διά τούς όποίους έπιμένει είς αύτό οί σπουδαιότεροι είναι οί έξής

1) Ή εύκολία μέ τήν όποίαν δύνανται νά άποφοιτήσουν έκ τού γυμνασίου καί μαθηταί πτωχοί.
2) ‘Η άπόστασις τού Ριζοκαρπάσου (πενήντα μίλια) άπό τό πλησιέστερον άνεγνωρισμένον πλήρες γυμνάσιον καί ό σημερινός τιμάριθμος. Καί τά δύο είναι σοβαρά έμπόδια καί διά τάς έλαχίστας εύπόρους οίκογενείας τού Ριζοκαρπάσου νά στείλουν είς άλλο γυμνάσιον τά τέκνα των.
3) ‘0 φόβος πρός τούς πειρασμούς τών πόλεων, όπως είναι ή κομμουνιστική προπαγάνδα καί ή έκλυτος μεταπολεμική ζωή πολλών έκ τών άστών. ‘Οπως είναι βέβαια φυσικόν ό φόβος αύτός είναι πολύ μεγαλύτερος, όταν πρόκειται περί νεανίδων.

Πρό πολλών έτών ή Άνωτέρα Σχολή έλειτούργει μέ πρακτικόν πρόγραμμα, άλλά κατά τά τελευταία έτη γενική άπαίτησις ήτο νά λειτουργή μέ γυμνασιακών πρόγραμμα καί τούτο, διότι τήν γυμνασιακήν μόρφωσιν τήν θεωρούν ώς τήν καλυτέραν βάσιν διά τήν περαιτέρω πανεπιστημιακήν, τεχνικήν, έμπορικήν η άλλην μόρφωσιν τών άποφοίτων.

Δι’ όλα τά άνω έλπίζομεν ότι θά καταβάλητε μετά προθυμίας όλας τάς άνάγκαίας ένεργείας, όπως άναγνωρισθούν κατά τό ένεστώς σχολικόν έτος όλαι αί τάξεις τού γυμνασίου καί άποφευχθή ούτως ένδεχομένη έδικία είς βάρος τών μαθητών τών δύο τελευταίων τάξεων.

‘Ελευθερία είναι τάχα ή άπελευθέρωσις άπό τά δεσμά κάποιου Προμηθέα; Είναι άράγε τό άνοιγμα τών πυλών τής φοβερής Βαστίλλης, γιά ν’ άφεθούν οί κρατούμενοι; “Η μήπως είναι ή ‘έννοια πού φέρει τό τέρμα· ένός μαρτυρίου, ένός Ταντάλειου μαρτυρίου;

Είναι τόσο δύσκολο νά διεισδύσης στούς άνεξερεύνητους βυθούς αύτής τής έννοιας. Γιά νά κατορθώσης ίσως κάτι τέτοιο, θά χρειαζόσουν τό κουβάρι τής ‘Αριάδνης, γιά νά μπορέσης όρθά νά τήν έξηγήσης, χωρίς νά χαθής μέσα στό λαύρινθό της.

Βαθειά μόνο φιλοσοφημένα μυαλά θά μπορούσαν νά έξηγήσουν μέ λόγια τό νόημα τής ‘Ελευθερίας. Γιατί τό νόημά της είναι πανύψηλοι πύργοι καί βαθιά σπήλαια στά έγκατα τής γής.

Τό βάθος καί τό πλάτος τής Έλευθερίας έπεκτείνεται πολύ. Γιατί ή ‘Ελευθερία δέν είναι μονάχα ή άποτίναξη τού ζυγού τής έχθρικής δουλείας, δέν είναι ό νικητήριος ύμνος πούρχεται νά φέρη ζωή στούς ήρωες κάποιας χώρας πού κτύπησαν τόν έχθρό, μά πρό παντός είναι έκείνο τό αίσθημα, τό πιό ώραίο αίσθημα καί δυναμικό, πού νοιώθει κάποιος μέσα του πώς πράγματι είναι έλεύθερος.

Μεγάλη ίδέα λοιπόν ή έλευθερία, γεμάτη δύναμη, γεμάτη αίγλη καί άκτινοβολία. Μεγάλος καί ό άνθρωπος πούναι έλεύθερος στήν πραγματικότητα, πού δέν είναι δούλος τών παθών του, πού κάνει αύτό πού θέλει μέ άπουσία έξωτερικού καταναγκασμού, χωρίς όμως νά είσέρχεται μέσα στά δρια τής ‘Ελευθερίας τών άλλων.

Είναι ή ύπαρξη ένός κόσμου ώραίου, μαγικού ή ‘Ελευθερία, είναι να κομμάτι άπό τά ‘Ηλύσια πεδία, πού μόνο λίγοι μπορούν νά τό ζήσουν, νά τό χαρούν, νά τό άπολαύσουν.

Είναι μικρό πράγμα νά συλλογιζόμαστε μιά ίδέα, ‘ένα συναίσθημα ή νά άποφεύγωμε νά τά συλλογιζόμαστε. Ναί, μά αύτό τό μικρό πράγμα άποτελεί τήν ‘Ελευθερία μας. ‘Από έδώ ξεκινά.

Μέ τό νά έχη κάποιος έλευθερία σκέψεως καί βουλήσεως δέ σημαίνει ότι είναι έλεύθερος, δέν πάει νά πή πώς είναι άπαλλαγμένος άπό τά δεσμά τής δουλείας. Τήν ‘Ελευθερία ή θά τή φέρουμε μέσα μας ή όχι. ‘Ενδιάμεσο δέν ύπάρχει έδώ στήν ‘Ελευθερία. Τό ένδιάμεσο είναι πάλι μονάχα ή δουλεία.

Ούτε αύτό τό μεγάλο άγαθό μπορεί νά προσφερθή ώς δώρο, μά, καί έάν προσφερθή, δέ θάναι δώρο, δέ θάναι κατάκτηση τής ‘Ελευθερίας, δέ θάναι τίποτε άλλο παρά ένα περιδέραιο τής Πανδώρας.

Ή ‘Ελευθερία, δηλαδή ή ψυχική δύναμη πού είναι άνώτερη άπό τά πάθη, άπό τή δυστυχία, δέν είναι ζήτημα τύχης ούτε δίνεται στό σπαργανωμένο νεογέννητο ούτε στό νέο μέ τό άπολυτήριο τού Γυμνασίου. Δέν είναι χάρισμα λοιπόν αύτό τό μεγάλο ίδανικό. Καταχτάται μόνο μέ μεγάλον άγώνα.

Αύτοί είναι κατά βάθος δυστυχισμένοι άνθρωποι, γιατί τρέφονται μέ τήν ψευδαίσθηση πώς πράγματι είναι έλεύθεροι, γιατί είναι λάτρες κάποιας Θεάς πού όνομάζεται Άπάτη. ‘Η άνώτερη πνευματική ζωή, πού έχει άσύγκριτη άξία, γιατί προέρχεται άπ’ τήν πραγματική ‘Ελευθερία, σ’ αύτούς είναι άγνωστη.

Γιατί ή ‘Ελευθερία, γιά νά θεωρηθή πραγματική, πρέπει νά γίνη ρυθμός διαβαθμίσεως τής ζωής ένός άνθρώπου, πρέπει οί ήχοι της νά συνταυτίζωνται μέ τούς ήχους τής καρδιάς μας καί τέλος τά φτερουγίσματά της ίδια μέ τά φτερουγίσματα τής ψυχής μας. Αύτό σημαίνει πώς όλα πρέπει νά τά διακατέχη ή ‘Ελευθερία, έφόσον βέβαια θά ύπάρχη μέσα μας.

Δηλαδή μέ ίδρώτα, μέ έπίπονη έργααία, μέ καθαρή πίστη καί πάταξη τών ψευδαισθήσεων καί τέλος άγνό καί πραγματικό — γεμάτο ρεαλισμό — πρέπει νάναι τό άγκάλιααμα μέ τήν ‘Ελευθερία, γιά νάναι ίδανική καί ν’ άνήκη μέσα στούς κόλπους τής πραγματικότητσς.

Μάς είναι τόσο γνωστή αύτή ή λέξη, τήν είπαμε τόσες φορές, μπορεί νά νομίσαμε πώς νοιώσαμε τήν έννοιά της, πώς τήν καταλάβαμε σέ κάθε της πτυχή, σέ κάθε της κόλπο.

‘Ο Έλληνισμός, τό έθνος αύτό πρώτο, όραματίστηκε τήν ‘Ελευθερία, τής έπλασε ύπόσταση, τήν έκανε γαλανομάτα Καί ώραία γυναίκα ντυμένη όλόλευκα, πούρχεται τίς στιγμές τών έθνικών άγώνων νά βοηθήση καί νά έμψυχώση.

Τί έθνικότητος άλήθεια ήταν ό πρώτος ποιητής πούγραψε τόν πρώτον ύμνο στή Θεά ‘Ελευθερία;

Ποίος ήταν έκείνος ό ίστορικός πού πρίν τόσα χρόνια τόν άκούσαμε μέσα άπό τούς άντίλαλους τών αίώνων νά μιλά γιά τήν ‘Ελευθερία, γι’ αύτήν τή μεγάλη εύδαιμονία πού κατακτάται μονάχα μέ τήν εύψυχία καί τήν τόλμη;

«Ούς νύν ύμείς ζηλώσαντες καί τό εύδαιμον τό έλεύθερον, τό δέ έλεύθερον τό εύψυχον…»
Έλληνες, μονάχα “Ελληνες, γιατί αύτό μονάχα τό έθνος σέ στιγμές ένδοξες άγκάλιασε τήν πραγματική ‘Ελευθερία καί στ’ άγκάλιασμα αύτό δέν άγγιξε ένα άψυχο, πέτρινο άγαλμα, τά χέρια του χάνονταν στό χάος χωρίς ν’ άγγίσουν κάποια ζωντανή ύπαρξη, άλλά άγγιξε τήν πραγματική ‘Ελευθερία. Τά χέρια τού ‘Ελληνισμού χάϊδευαν τήν ‘Ελευθερία καί ή άφή δέν τόν άπατούσε’ άγκάλιαζε πράγματι έκείνην.

Καί πράγματι τό πάθος τής έλευθερίας, τό πάθος τής άνεξαρτησίας άνάδειξε τή φυλή μας σ’ ένα έθνος ήρώων. ‘Η έσωτερική άνεξαρτησία, ή έλεύθερη δράση τών ψυχικών δυνάμεων μπόρεσε νά γεννήση στίς ψυχές τών ‘Ελλήνων τό μίσος στή σκλαβιά.

Μά ή ‘Ελευθερία, αύτή π’ άνατράφηκε καί θέριεψε μέσα άπό τήν ‘Ελλάδα καί πήρε ζωή καί πνοή μέ τό άθάνατο νερό —τό αίμα τών ‘Ελλήνων—, κατέκτησε κι άλλο κόσμο πού άρχισε νά ξυπνά άπ’ τό λήθαργο. Κι άλλοι λαοί θέλησάν νά ύμνήσσυν καί νά κατακτήσουν αύτήν τήν άπρόσιτη Θεά, πού χαρίζει τό μεγάλο αύτό άγαθό τής ‘Ελευθερίας.

Μά ή ‘Ελευθερία, όπως είπαμε, είτε γιά έθνικούς άγώνες είναι, είτε άτομική, είτε ήθική, δέν παύει νάναι ή ύψηλή ίδέα, τό κορύφωμα μιάς λατρείας, τό Έβερεστ τής ύψηλότητος καί ή Βαϊκάλη τού βάθους.

‘Ο μεγάλος Καζαντζάκης, θέλοντας νά δείξη τήν άξία τής ‘Ελευθερίας καί νά τονίση τήν άσύλληπτη καί μεγάλη έννοιά της, διακηρύσσει μέ τό βαρύν καί φιλοσοφημένο στίχο του πώς δέν είναι τίποτα άλλο ή λευτεριά, παρά τραγούδι, δηλαδή νότες πού βγαίνουν άπό τό είναι τού έλεύθερου άνθρώπου, πού έκφράζει τίς ίδέες καί τά πιστεύω του χωρίς νά τόν έμποδίζη κανένας. Τραγούδι άκατάδεχτο τήν άποκαλεί, γιά νά δείξη περισσότερο τήν ύψηλή έννοιά της, πώς δύσκολα φωλιάζει μέσα στούς άνθρώπους, γιατί οί έλεύθεροι άνθρωποι είναι δυνατοί καί άνώτεροι πνευματικά μά πολύ λίγοι όμως. Είναι έμψυχωτικοί οί στίχοι του, πού διακηρύσσει γιά τή μεγάλη Λευτεριά:

«Μαστόρσι, άφήστε πιά τά σύνεργα, διπλώστε τίς ποδιές σας,

σκολάστε άπ’ τής άνάγκπς τό ζυγό κι’ ή λευτεριά φωνάζει.

Γι’ αύτό καί άν ίχνη μονάχα ζωής — καρδιάς καί δυνάμεως ύπάρχουν μέσα μας, τότε μονάχα θάμαστε Έλεύθεροι, άν τή φέρωμε μέσα μας κι άν τής πλέκωμε έστω μ’ αύτά τά ίχνη τής ζωής πού ζούν μέσα μας τήν πραγματική μακρόσυρτη ώδή τής λατρείας, καθώς διαλαλεί ό ποιητής:

Αύτή βγήκε άπό τήν πείρα τής ζωής τών παλαιοτέρων άνθρώπων, πού μόχθησαν στή ζωή. Είναι μιά παροιμία πού βρίσκει μεγάλην έπαλήθευση στή σημερινή έποχή, πού ό άνθρωπος χωρίς τουλάχιστο λίγα γράμματα είναι μηδέν. Θέλει νά τονίση, καί Ιδιαίτερα στούς νέους, τήν άξία τών γραμμάτων.

“Αν τήν τιάρωμε καί τήν έξετάσουμε άπό τήν κυριολεκτική της πλευρά, θά δούμε πόσο καθαρό είναι τό νόημά της.

Λέγει ότι όποιος δέν προσπάθησε νά μορφωθή είναι σάν ένα ξύλο άπελέκητο, χωρίς όρισμένη μορφή καί άξία. ‘Η έξωτερική του μορφή είναι άνώμαλη χωρίς νά παρουσιάζη κάτι τό ώραίο καί έπειδή δέν είναι ώραίο, φυσικά θά μένη άχρησιμοποίητο καί σ’ όποιον τυχόν άνήκει θά είναι άχρηστο.

‘Αλλά πού όφείλεται, ώστε αύτό τό ξύλο νά παραμείνη άκατέργαστο;

Αύτό άσφαλώς θά όφείλεται στήν άμέλεια τού ίδιοκτήτη τού ξύλου, ό όποίος δέν ένδιαφέρθηκε γιά τήν έπεξεργασία τού ξύλου άμέσως, όταν τό έκοψε καί είχε τό χυμό του καί ήταν εύκολοπελέκητο. Τό άφησε, σκληρύνθηκε καί τό άποτέλεσμα είναι ότι, καί άν προσπαθήση τώρα, τά άποτελέσματα θά είναι μηδαμινά. “Ετσι θά είναι γιά τή φωτιά, ένώ άν έπεξεργαζόταν καί γινόταν, γιά παράδειγμα, ένα έπιπλο, αύτό θά έμενε γιά πολύν καιρό καί μέ άρκετή καί ύπολογίσιμη άξία.

“Ετσι συμαίνει καί μέ τούς άγράμ·ματους άνθρώπους. Τούς βλέπουμε νά μετανοιώνουν, άλλά πολύ άργά καί νά λέγουν στά παιδιά τους «άνθρωπος άγράμματος, ξύλο άπελέκητο».

Μέ θαυμάσιο τρόπο συμφωνεί καί σχεδόν συμπίπτει μέ τό γνωστό μας «Διπλούν όρώσιν οί γράμματα μαθόντες». Καί αύτό τονίζει τήν άξία τών γραμμάτων καί τή θέση τού μορφωμένου έναντι τού άμόρφωτου.

Οί άποδείξεις, πού έχουμε γιά έπαλήθευση αύτών στή σημερινή έποχή, είναι πάρα πολλές. Καί αύτό γίνεται αντιληπτό, άν κοιτάξουμε τή δύσκολη καί ταραχώδη έποχή μας.

Θά ίδούμε τή θέση τού μορφωμένου καί θά δούμε καί αύτή τού άμόρφωτου καί τότε θά άντιληφθούμε τί θά πή ιιξύλο άπελέκητο».

«Μάθε γράμματα, βρέ, νά πκιάοης καμμιάδ δουλειάν τζιαί πκοιός έν’ νά σέ ταΐζη;» Πιθανό ν’ άκουσες άπό τόν πατέρα σου, όταν τού παραπονέθηκε ό δάσκαλος ή σού λέγη νά διαβάσης κι έσύ τραβάς άλλο δρόμο.

Καί πώ είναι δυνατό μέσα στό πλήθος αύτό τών μορφωμένων νά βρή δουλειά ένας άμόρφωτος, γιά νά ζήση; “Ωστε εύκολά θά άντιληφθής τήν άνωτερότητα τών μορφωμένων καί τήν κατωτερότητα τών άγραμμάτων.

Μολονότι ό κόσμος προοδεύει, ή ζωή γίνεται πιό δύσκολη καί άπαιτητική καί τότε μόνο άπλουστεύεται, όταν τά γράμματα είναι κτήμα τού καθενός. Πολλοί έμειναν άγράμματοι καί τώρα είναι κουρέλια στή ζωή. Οί ίδιοι όμως είναι ύπεύθυνοι γιά τό κατάντημά τους.

‘Υπάρχουν όμως καί άνθρωποι, οί όποίοι δέν είχαν τά μέσα, δηλαδή τά σχολεία ή άλλα έκπαιδευτικά ίδρύματα ή δασκάλους, ώστε νά μορφωθούν καί νά διαμορφώσουν μιάν άρκετά ύψηλή προσωπικότητα. Αύτοί είναι οί μόνοι δικαιολογημένοι καί μάλλον άδικημένοι άνθρωποι τής κοινωνίας.

Οι άρχαιολογικοί χώροι κάθε χώρας, οί χώροι οί όποίοι καΘρεφτίζουν τό βαθμό του πολιτισμού της, είναι πάντοτε άπό τά πιό άξιοθέατα μέρη πού μπορεί νά έπισκεφθή κανείς καί πού πρέπει νά έπισκεφθή. ‘Ιδιαίτερα γιά μάς τούς “Ελληνες, πού ο’ι άθάνατοί μας πρόγονοι δημιούργησαν ό,τι καλύτερο μπορεί νά φαντασθήκαί νά κατασκευάση τό άνΘρώπινο πνεύμα, οί χώροι αύτοί, οί καθρέφτες τού άνωτέρου πολιτισμού πού άναπτύχΘηκε ποτέ, πρέπει νά μάς είναι γνωστοί, άν όχι όλοι, τουλάχιστον οι σπουδαιότεροι άπ’ αύτούς.

“Ετσι καί έγώ προσπαθώντας νά θαυμάσω καί νά έπισκεφθώ όλους τούς άρχαιολογικούς χώρους τής πατρίδας μου, τού νησιού τής ‘Αφροδίτης, πήγα μιά μέρα τού καλοκαιριού στήν Αφέντρικα ή Ούρανία, όπως άναφέρεται στήν Ιστορία.

‘Η «‘Αφέντρικα» βρίσκεται κοντά στό χωριό μου, λίγα μίλια πρός τά άνατολικά του. Τό ταξίδι πρός αύτήν είναι κάπως κουραοτικό, γιατί, δυστυχώς, ό δρόμος είναι πολύ άκατάστατος.

Ή έκκλησία αύτή βρίσκεται κοντά, σχεδόν δίπλα, στή γαλάζια τροφοδότρα Θάλασσα. Είναι άρκετά παλιά αύτή ή έκκλησία.

Μιά μεγάλη πόρτα πρός τά δυτικά άποτελεί τήν είσοδο στόν Ιερό αύτό χώρο. Συγκινημένος έκαμα μέ εύλάεια τό σημείο τού σταυρού καί μπήκα άπότήν πόρτα έκείνη, πού άλλοτε στά παλιά καλά χρόνια έμπαινε ό ίερέας τής χαμένης πόλης, γιά νά λειτουργήση.

Δέν είναι καί πολύ μεγάλη, γι’ σύτό καί στό είκονοστάσι της ύπάρχουν μόνο λίγες είκόνες. ‘Από τά μικρά παραθυράκια μπαίνει μέσα τό φώς τού ήλιου σχηματίζοντας χίλια σχήματα καί ‘άποχρώσεις πάνω στούς τοίχους καί τίς είκόνες.

ΣτάΘηκα στό Κέντρο τού ίερού τόπου καί άφησα τά μάτια μου νά πλανηθούν σ’ όλες τίς γωνιές τού ναού, στήν άγία τράπεζα, στήν είσοδο, στό κηροστάσιο, στό άναλόγιο. Στάθηκα στό κέντρο τού ίερού τόπου καί άφησα τό νού μου νά σκεφτή τά παλιά δοξασμένα χρόνια. Όνειροπόλησα θεωρώντας τόν έαυτό μου σάν ένα έκκλησιαζόμενο τού καιρού έκείνου. Ξάφνου άκούω μιά φωνή σπαρακτική καί τρομαγμένη νά φωνάζη: «έξω, Σαρακηνοί! Σαρακηνοί». Μεμιάς όλοι χυΘήκαμε έξω. ‘Αλίμονο όμως. Οί στρατιώτες τού Μωάμεθ είχαν περικυκλώσει ήδη τό σπίτι τού μοναδικού καί άληθινού Θεού, τού Θεού τής χριστιανοσύνης, τού Θεού μας, καί μάς έσφαξαν όλους. ‘Ανδρες, γυναίκες, παιδιά, γέροντες, παπάδες κατακρεουργήθηκαν. ‘Η γή γέμισε πτώματα καί ποτίστηκε μέ τό αίμα τόσων άθώων άνθρώπων. “Επειτα οί άγριοι συλήσανε καί έκαμαν όσες καταστροφές μπορούσαν οτήν έκκλησία. “Ετσι καταστράφηκε ή έκκλησία καί ή πόλη τής «Ούρανίας», γιατί ύπήρχε καί πόλη.

Αύτές είναι οί έντυπώσεις μου άπό τήν έπίσκειρη στήν «‘Αφέντρικα». Φεύγοντας σκεφτόμουν: Γιστί άραγε νά μήν κάμνη άνασκαφές τό μουσείο μας, γιά νά ξεθάψη ή νεκρή πόλη; ‘Αναμφισήτητα αύτό θά συμβάλη σημαντικά στήν άνάπτυξη τού τουρισμού μας καί συγχρόνως θά άφήσηη ‘ένα άλλο μεγάλο κέρδος. Τό κέρδος τής γνώσεως καί ής μελέτης τού πολιτισμού τής περιοχής.

Σύμφωνα μέ τήν παράδοση ή Παναγία Πήγε στή Μικρά ‘Ασία νά έπισκεφθή τούς Χριστιανούς καί τίς έκκλησίες, πού ίδρυσαν οί ‘Απόστολοι.

Μιά μέρα άντιλήφθηκε ένα μαύρο όχτρό πού τήν καταδίωκε καί φοβήθηκε. Τό είπε στούς Χριστιανούς ότι έβλεπε ‘ένα μαύρο καί ότι θά έφευγε. Τήν άλλη μέρα οί Χριστιανοί τής βρήκαν καράβι καί τή στείλανε στήν Κύπρο. Τή νύχτα ή Παναγία προσευχήθηκε στό Γιό της νά τή βοηθά. ‘Ο Χριστός τής είπε: «Μή φοβάσαι, Μάνα, ό δαίμονας θά σέ καταδιώκη, άλλά δέ θά σού κάμη τίποτε, γιατί δέν ‘έχει δικαίωμα».

Τής Παναγίας τής άρεσε πολύ ή περιοχή έκείνη καί έμεινε άρκετόν καιρό μέ τούς κατοίκους τού τόπου έκείνου. ‘Ε γύριζε καί έβλεπε έκείνους τούς όμορφους τόπους. Τούς ρωτούσε άν περνούν καλά καί έκείνοι τής έλεγαν ότι περνούν καλά, άλλά κάθε μερικά χρόνια γίνεται άνομβρία καί δυστυχούν, όταν δέ βρέξη νά εύφορήση ό τόπος καί νά ζήσουν τά κτηνά τους. ‘Η Παναγία τούς λυπήθηκε καί δάκρυσε. “Οπου πέφτανε τά δάκρυά της, βλαστούσανε κάτι λουλούδια πού μοιάζανε σάν τό χρυσάφι καί μυρίζανε ώραία καί, όπου περπατούσε, εβλαστούσαν καί «λασμαρκά». Τά λουλούδια έκείνα μέχρι τώρα τά λένε «δάκρυκα τής Παναγίας». “Οταν έκαμε λίγο καιρό μαζί τους, ή Παναγία τούς είπεν ότι θά πάη νά δή καί άλλους τόπους καί, έπειδή έμεινε πολύ εύχαριστημένη, τούς είπεν, όταν δέ θά βρέχη, νά τής τό λένε καί θά παρακαλή τό Γιό της νά βρέχη. Τήν άποχαιρετίσανε καί πήγε στό καλό.

Οί χωριανοί, όταν έφυγε ή Παναγία, κτίσανε μιά έκκλησιά στό όνομά της καί τήν όνόμασαν «Παναγία ή Έλεούσα». Αύτή σώζεται μέχρι σήμερα. ‘Από τότε, όταν κάμη άνομρίες, παίρνουν τήν είκόνα της, πού είναι όλόχρυση καί τήν περιφέρουν. Τήν παρακαλούν τότε νά μεσολαβήση στό Γιό της τό μονογενή νά βρέξη.

‘Ο κόσμος πού πάει στή λιτανεία κόβει «δάκρυκα τής Παναγίας» λασμαρκά καί μερσίνια καί κάμνει στεφάνι, βάλλει πάνω στήν πόρτα της, στρώνει καί χάμω άπό όπου θά περάση ή είκόνα τής Παναγίας καί όλοι γονατίζουν νά περάση άπό πάνω τους νά τούς εύλογήοη.

2) Τά βούκια τά καματερά πατούν τζι’ αναβολιάζουν
 τζι’ οί κορασιές πουλούφ φιλιά τζι’ σί σκάπουλλοι γοράζουν.

3) Αμ μέσ σέ θώρωσ σήμμερα τά λόγια σου ν’ άκούσω,
είχα σκοπόν, ν΄ άψω λαμπρό νά μπώ μέσα νά κρούσω.

4) ‘Εναφ φιλίν τζιαί έναχ χρυσόν άν εϋρω ‘ν’ ν’ άγοράσω,
νά χτίσω έναχ χτίριο όπως τ’ άναγνωστήριον νά τα μαχαζενιάσω.

5) Ανάθοεμαν τήξ ξενηκειάν, άνάθθεμαν τά ξένα,
χωρίζουμ μάνες τζιαί παιδιςιά χωρίσαμ με τζι’ έμέναν‚

6) Νά πκιάσω στράταμ μακρινήν τζιαί μίλια μετρημένα,
να φτάσω σιείλη κότσιινα τζια ‘μμάκια χολλιασμένα

7) ‘Πό τό στενόν της έρ ρέσσω οί λίρες νάν’ καμίνια,
τζι’ οί πόρτες της πεντόλιρα τζι’ οί τοίσιοι της σελίνια.

8) Θαμμάζω τόσες όμορκιές θαμμάζω τόσα Κάλλη·
μήπως έσέναν ό Θεός πού σ’ έπλασεν ν’ άλλος;

9) “Ηθελα νά ‘χα κυό καρκιές τζι’ ή μιά νά στάζη γαίμαν
τζι’ ή άλλη άθάνατον νερόν νά σέ ποτίζω ‘σέναν,

10) Φεγγάριμ, πού σαι στά ψηλά τζιαί ‘ν’ είς τήγ γήν τό φώς σου,
έγιώ ‘μαι τ’ άστρο, τής αύκής, κάμε με σύντροφόσ σου.

2) Παλιοφραμός σ σέπεται τζιινούρκος έμ πατκιέται,
 άγάπη πούχα τζι’ έχασα έμ πογλησμονιέται.

3) “Α βουληθής τζιαί παντρευτής τζι’ άλλην άν άγαπήσης,
τά ρούχα σου τά γαμπρικά νά μέν τά καταλύσης.

4) ‘Ο σκάπουλος τζι’ ή κορασιά ππέφτουσιμ μέ τήν έννοιαν,
σηκώννουνται  ‘πο τό πρωΐν τζιαί καρτερούμ προξένια.

5) Ο σκάπουλος τζι΄ ή κορασιά, άντάν ν’ άνταμωθούσιν,
παθθαίννουν σάν τά χίντικα πού ‘ν΄ νά σαντανωθούσιν

6) Νά σ’ άγαπώ βαρέθηκα, νά σ άρνηθώ λυπούμαι
νά σ’ άπαλλάξω δέμ μπορώ, άδικα τυραννιοσμαι.

7) Άθθίοαν ούλλα τά δεντρά τζι’ άθθίσαν τζι’ οί ροδκιές σου
τζιαί ‘κόμη μέσ’ στά άγκάλια μου στέκουν οί μυρωδκιές σου.

2) Θεέ μου, πούσαι στά ψηλά, κατέα, κάμε κρίσιν
τζι’ ό νέος πού μ’ άγάπησεν γυρεύκει νά μέ ‘φήση.

3) ‘ Εσιει τζιαιρόν τ’ άμμάκια μου νά δούσιν τά δικά σου’
‘έχουμ πολλύμ παράπονον νά κλάψουσιν μπροστά σου.

4) Μάνα μου’ τζι’ άν άγγρίστηκες, ‘ένοια μου τζιαί χολή μου·
ήσουμ πελάς τζι’ έξέηκες ‘πώ πά’ στήν τζιεφαλήμ μου.

5) Μάνα μου, τζι’ άν άγγρίστηκες τζι’ έγιώ άγγρισμένον είμαι·
πό τό δευτέρισ σου ‘έβκαλ’ με τζι’ άλλού γραμμένον είμαι.

 6) “Αμαν τήδ δοϋν τ’ άμμάκια μου, ό νούς μου λλιοστεύκει,
σάν τό ρολόϊν τό χρυσόμ πού στέκει τζι’ έδ δουλεύκει.

7) Τά σκολαρίτζια τά χρυσά ‘πού κρέμμασες στ’ άφκιά σου
‘έν’ έναμ πράμαν τέλειον, όπως τήν όμορκιάσ σου.

(Μού τά είπεν ή μήτηρ μου Κατίνα Ν. Μιχάηλου, έτών 48. Μόρφωση: Γ’ Δημοτικού).
ΜΙΧΛΗΛΟΥ ΕΛΕΝΗ, Α’2.

ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

‘Η όμορφη μέρα, πού θά ξεκινούσαμε, γιά νά γνωρίσουμε τή γαλάζια μεγάλη πατρίδα μας, ‚έφτασε. Στίς 26 ‘Ιουλίου πήραμε άπό τό λιμάνι τής Λεμεσού τό πλοίο, πού θά μάς έπαιρνε στήν ‘Ελλάδα. Βράδυ άποχαιρετούμε τό νησί μας, άπ’ όπου θά άπουσιάζαμε γιά 20 μέρες.

‘Ενώ τό πλοίο προχωρεί άργά, τό άπέραντο μαύρο πέλαγος έκτείνεται μπροστά μας μ’ όλη τήν άγρια γοητεία πού τού δίνει ή νύχτα.

Τό βράδυ περνά ταξιδεύοντας καί κατά τό άπόγευμα τής άλλης μέρας βλέπουμε άπό μακριά τά βουνά τής Ρόδου. Τό όμορφο νησί μάς διάκοψε γιά λίγο ή ρουτίνα τού πελάγους. Στίς 4 περίπου άποβιβαζόμαστε στό ώραίο νησί. ‘Από μακριά άκόμη διακρίναμε τό κάστρο τών ‘Ιπποτών, πού πλησιάσαμε σά βρεθήκαμε στή Ρόδο. Στή θέση τού μεγάλου Κολοσσού τής Ρόδου, πού έθεωρείτο ένα άπό τά έφτά θαύματα τού κόσμου, τώρα είναι στημένο ένα έλάφι, γιά νά διατηρή αίώνια ή θύμηση τού μεγαλουργήματος πού χάθηκε. Στίς 6.30 άποχαιρετούμε τή Ρόδο διατηρώντας στή μνήμη μας τίς πιό γλυκειές άναμνήσεις γι’ αύτή καί συνεχίζουμε τό ταξίδί μας. Τήν άλλη μέρα τό ταξίδι μας γίνεται άκόμη πιό ώραίο. ‘Από πολύ πρωΐ άπολαμβάνουμε τό ώραΐο θέαμα τού Αίγαίου. Τά μικρά νησιά του διάκοπταν τήν άπεραντοσύνη του καί τού χάριζαν μιά ξεχωριστή γοητεία. Κατά τίς 9 άρχίζει νά ξεχωρίζη άπό μακριά ό Πειραιάς. Τά πλοία στό λιμάνι, τά κτίρια, τό καθετί.

Στίς 11 άποβιαζόμαστε καί πατούμε γιά πρώτη φορά τό πόδι μας στή μάνα πατρίδα. Μετά τό μεσημέρι φθάσαμε στό ‘Αμαρούσιο μέ σιδηρόδρημο, όπου μάς φιλοξένησαν μ’ έγκαρδιότητα.

Στίς 29 τού μηνός, τό άπόγευμα, άρχίσαμε τίς έκδρομές. Έπισκεφθήκαμε ή λίμνη τού Μαραθώνα, άπ’ όπου οί ‘Αθηναίοι προμηθεύονται τό νερό. θαυμάσαμε τό όμορφο τοπίο μαζί μέ τό ναό τού ‘Απόλλωνα.

‘Επισκεφτήκαμε κατόπι τό χωριό Μαραθώνα καί άκολούθως τό Μαραθώνιο Τύμβο, όπου θάφτηκαν οί ήρωες Μαραθωνομάχοι.

‘Η Ραφήνα, πού έπισκεφτήκαμε σέ λίγο, είναι μιά μικρή ώραία παραλιακή πόλη, όπου περάσαμε εύχάριστα μιά ώρα. Τό ταξίδι μας έπίσης στό λεωφορείο ήταν θαυμάσιο. θαυμάσαμε τίς γραφικές περιοχές τής ‘Αττικής, τό άπέραντο πράσινο.

Μεσολάβησε μιά μέρα έλεύθερη, κατά τήν όποία γνωρίσαμε μέρος τής ώραίας ‘Αθήνας. Στίς 31 τό πρωΐ ξεκινήσαμε γιά τήν ‘Ακρόπολη. ‘Από μακριά τήν είδαμε νά στέκη μεγαλόπρεπη στή μέση τής πόλης. Είδαμε αύτή πού χάρισε καί θά χαρίζη σ’ όλο τόν κόσμο ή λάμψη τού πολιτισμού τής μάνας τών γραμμάτων. ‘Από τήν μιά πλευρά τής ‘Ακροπόλεως ό Λυκαβηττός μέ τό ναό τού ‘Αγίου Γεωργίου καί άπό τήν άλλη ό λόφος τού Φιλοπάππου.

Φθάνουμε στήν ‘Ακρόπολη καί άνεβαίνουμε τούς μαρμάρινους δρόμους καί τίς μαρμάρινες σκάλες τών Προπυλαίων κι άντικρύζουμε τό μεγαλούργημα τών αίώνων, τόν Παρθενώνα, πού συγκίνησε καί συγκινεί τούς λαούς όλων τών ‘Εθνών, πού άντιπροσωπεύει τήν τέχνη καί τόν Πολιτισμό τής Έλλάδας. τό Έρέχθειο μέ τίς 5 Καρυάτιδες βρίσκεται στ’ άριστερά τού έπισκέπτη, πού άνεβαίνει στόν ίερό βράχο τής ‘Ακροπόλεως. Κάτω βρίσκεται τό Θησείο. Παντού όμορφιά, τέχνη, λεπτότητα. Εϊδαμε έπίσης τό θέατρο τού ‘Ηρώδου τού Άττικού καί τήν άρχαία άγορά τών ‘Αθηνών.

Κατά τό άπόγευμα τής 1ης Αύγούστου έπισκεφτήκαμε τό Σούνιο, τό ώραίο άκρωτήρι τής ‘Αττικής μέ τό ναό τού Ποσειδώνα, πού περιβρέχουν τή βάση του τά κύματα.

Στίς 3 τού Αύγούστου τό πρωί κατά τίς 10 μέ τη μαθητική μας στολή ξεκινήσαμε γιά τό Μνημείο του άγνωστου οτρατιώτη. Έκεί παρακολουθήσαμε ήν άλλαγή τής φρουράς. ‘Ειτισκεφτήκαμε κατόπι τό Μουσείο λαϊκής τέχνης τών ‘Αθηνών. Έκεί είδαμε στολές άπ’ όλα τά μέρη τής ‘Ελλάδας. Κοσμήματα, προσωπογραφίες μεγάλων άνδρών, τήν αίθουσα τού Βενιζέλου. ‘Ολόκληρα σαλόνια έχουν δωρηθή στό μουσείο. Τό άπόγευμα στό σχολείο τού ‘Αμαρουσίου έτοιμαζόμαστε γιά τή μεγάλη έκδρομή.

Τήν άλλη μέρα πρωί πρωί ξεκινήσαμε, γιά νά γνωρίσουμε τήν ‘Ελληνική ύπαιθρο.

Πόσες όμορφιές κρύβει, άλήθεια, ή πανώρια πατρίδα μας! Παντού πράσινο, όμορφιά, έξαίσια όμορφιά. Άντικρύσαμε τίς Θήβες καί θυμηθήκαμε πόσο ίστορική πόλη είναι. Περάσαμε άπό τήν ‘Αλίαρτο καί αντικρύσαμε τήν Άράχωβα, τήν πόλη πού τίμησε ό Καραϊσκάκης καί πού τόν τίμησε κι αύτή στήνοντας τήν προτομή του. Σάν είδαμε τή Γραβιά φέραμε στό νού μας τό περίφημο Χάνι της, όπου ό Άνδρούτσος μέ τά παλληκάρια του χάρισε τόσο ένδοξη νίκη στούς “Ελληνες. ‘Η προτομή του είναι στημένη άνάμεσα σέ κυπαρίσσια.

Σέ λίγο φθάσαμε στούς Δελφούς. Έττισκεφθήκαμε πρώτα τήν Κασταλία πηγή, τό μέρος όπου ό ‘Απόλλων μέ τό γνωστό μύθο θεώρησε σάν κέντρο τής γής. Κατόπι έπισκεφτήκαμε τά άρχαία τών Δελφών. Τό ναό τού ‘Απόλλωνα, τό θέατρο, τό στάδιο, τό θησαυρό τών ‘Αθηναίων. ‘Επίσης τό μουσείο μέ τόν Ήνίοχο, τή Σφίγγα τών Ναξίων κ.ά. θαυμάσια έργα τέχνης τών ‘Αρχαίων. Τό τοπίο άπό τούς Δελφούς είναι πρωτοφανές. ‘Από πάνω τά άπόκρημνα βουνά μέ τήν άγρια όμορφιά τους, κάτω ή άπέραντη καταπράσινη πεδιάδα. Άφού γευματίσαμε σ’ να έξοχικό κέντρο τής ‘Ιτέας, ξεκινήσαμε γιά τήν πανέμορφη πόλη, τά Τρίκκαλα. Μετά άπό μιά εύχάριστη διαδρομή φθάνουμε στά Τρίκκαλα καί διανυχτερεύουμε έκεί.

Πρωΐ τήν άφήσαμε καί ξεκινήσαμε γιά τά Μετέωρα. ‘Από μακριά τά άντικρύσαμε έπιβλητικά, περήφανα, πανώρια. ‘Υφωναν τόν όγκο τους καί μ’ όλη τήν άγριότητά τους είχαν μιά ξεχωριστή χάρη. Καί κάτω στή γύμνια τους αύτή φιλοξενούσαν τά Μετέωρα τούς μοναχούς, πού πάντα μέ τήν πίστη τους δίνουν ζωή στήν έρημη αύτή περιοχή. ‘Επισκεφτήκαμε τήν ώραία έκκλησία μέ τίς τοιχογραφίες καί τό μουσείο. Πιό κάτω έπισκεφτήκαμε τό ναό τού ‘Αγίου Στεφάνου.

‘Αφήνουμε τά Μετέωρα καί συνεχίζουμε τό σκαρφάλωμα τής Πίνδου. Τά γραφικά χωριά άπλώνονται μπροστά μας. ‘Η Καλαμπάκα, τό Μέτσοβο μέ τ’ άρχοντικό τού Τοσίτσα. Προορισμός μας τώρα είναι τά Γιάννενα. ‘Η πόλη πού έγινε κατοικία τού Άλή Πασά. ‘Εκείνη πού ποτίστηκε μέ αίμα, μά πού πολέμησε μέ δύναμη τόν κατακτητή. ‘Η λίμνη τών στεναγμών έφερε στή θύμησή μας θλιβερές άναμνήσεις σά μάς καλωσώρισε θλιμμένα τό άπόγευμα.

Τήν άλλη μέρα τό πρωί άπό τά Γιάννενα ξεκινούμε γιά τό σπήλαιο μέ τούς σταλακτίτες. ‘Απέραντο, ύγρό, γεμάτο παράξενα σχήματα, πού σχηματίστηκαν άπό σταγόνα - σταγόνα τό άσβέστιο μέ τό πέρασμα χιλιάδων αίώνων. Δυό ώρες καί περισσότερο χρειάστηκε, γιά νά διασχίσουμε τό σπήλαιο καί νά φΘάσουμε στήν έξοδο.

Τό άπόγευμα μέ βάρκες διασχίσαμε τή λίμνη, γιά νά φθάσσυμε στό μικρό νησάκι, όπου ύπάρχει ό θησαυρός τού Άλή Πασά καί ή μονή τού ‘Αγίου Γεωργίου τών Φιλανθρωπινών.

Στίς 7 τού μηνός πολύ πρωί  φεύγουμε άπό τά Γιάννενα γιά τήν ‘Ηγουμενίτσα, άπ’ όπου θά πάρουμε τό κότερο πού θά μάς πάρη στήν Κέρκυρα. Μετά άπό δίωρο ώραίο ταξίδι φθάνουμε στό νησί τού ‘Ιονίου. Μέ λεωφορεία προχωρούμε ,τρός τό ώραίο ‘Αχίλλειο, τό άνάκτορο μέ τό όποίο κόσμησε ή Αύστριακή βασίλισσα Έλισά8ετ τό ‘Ελληνικό νησί. ‘Αρχοντιά καί μεγαλοπρέπεια έπικρατεί στό ώραίο κτίριο μέ τά άγάλματα, τούς πίνακες, τίς προτομές, τόν άπέραντο κήπο.

Κατευθυνθήκαμε κατόπι σέ μιά παιδική κατασκήνωση, όπου μάς φιλοξένησαν τό μεσημέρι. Άφού θαυμάσαμε τήν όμορφιά τής Κέρκυρας μέ διαμονή μιάς ήμέρας, παίρνουμε τό δρόμο τής έπιστροφής.

Φθάνουμε καί πάλι στήν ‘Ηπειρο, περνούμε στήν ‘Ηγουμενίτσα καί κατευθυνόμαστε στά Γιάννενα.

Τό πρωί τής άλλης μέρας άποχαιρετούμε τήν πόλη πού μάς φιλοξένησε γιά 3 νύκτες καί ξεκινούμε γιά τό Μεσολόγγι. Κάνουμε σταθμό στό ‘Αγρίνιο, βλέπουμε τό χιλιοτραγουδημένο γιοφύρι τής “Αρτας καί περνούμε πάνω άπό τά νερά τού ‘Αχελώου. Μετά ήν έπίσκεψή μας σέ μιά κατασκήνωση φθάνουμε στό Μεσολόγγι. Περνούμε κάτω άπό τήν ήρωϊκή πόλη τής έξόδου καί μπαίνουμε στό ήρώο, όπου πλήθος άγάλματα διατηρούν ή μορφή τών ήρώων τού Μεσολογγίου, πού άπ’ όλα ξεχωρίζει έκείνο τού μεγάλου φιλέλληνα λόρδου Βύρωνα.

Κατόπι είδαμε τό μουσείο μέ τίς πολλές προσωπογραφίες τών ήρώων. Άφήσαμε τό Μεσολόγγι καί ξεκινήσαμε γιά τήν παραλία άπ’ όπου πήραμε τό φερρυμπότ, πού θά μάς περνούσε στήν Πελοπόννησο. Σέ 20 λεπτά βρισκάμαστε στή χώρα τού Πέλοπα καί κάναμε τό σταθμό μας στήν Πάτρα. Μείναμε μιά νύκτα στήν ώραία πόλη καί τό πρωΐ έπισκεφτήκαμε τό μεγαλοπρεπή ναό τού πολιούχου τής πόλεως ‘Αποστόλου ‘Ανδρέου. ‘Αφού έπισκεφτήκαμε μιά κατασκήνωση στό Λαμπίρι, ξεκινήσαμε γιά τήν Κόρινθο. Περάσαμε τόν ‘Ισθμό χωρίς σταθμό καί συνεχίσαμε μέχρι τό Λουτράκι. Μπήκαμε πιά στή Στερεά ‘Ελλάδα άποχαιρετώντας τό Μοριά, πού μάς φιλοξένησε γιά ‘ένα ήμερονύχτι. Κάνουμε σταθμό στήν πανέμορφη πόλη, τό Λουτράκι. Κάτω ή παραλία, πάνω τό καταπράσινο βουνό έδιναν στόν έπισκέπτη ένα ύπέροχο θέαμα. “Αρχισε νά βραδιάζη, όταν ξεκινήσαμε γιά τήν ‘Αθήνα. ‘Από μακριά άντικρύσαμε τά φώτα τών Μεγάρων, πού τά προσπερνούμε χωρίς σταθμό, τήν ‘Ελευσίνα, τή Σαλαμίνα νά πλέη στή θάλασσα. Μπαίνουμε πιά στήν ‘Αθήνα. Μετά άπό μιά βδομάδα έκδρομών έπιστρέφουμε καί πάλι στήν ‘Αθήνα. Δυό μέρες άκόμα μάς μένουν, γιά νά περάσουμε στήν ώραία ‘Ελλάδα.

Στίς 11 τού μηνός τό βράδυ γίνεται ή άποχαιρετιστήρια τελετή στό σχολείο τού ‘Αμαρουσίου. Συγκινημένες όλες άποχαιρετούμε εύχαριστώντας όσους σύμπραξαν γιά τήν ώραία έκδρομή μας. Δυό μέρες άργότερα φθάνουμε στό νησί μας καί πάλι.

Τώρα, πού ή έκδρομή μας πήρε τέλος, άναπολούμε τίς όμορφες στιγμές πού περάσαμε στήν ‘Ελλάδα. Τά αίσθήματα πού μάς κυρίευσαν σάν τήν πατήσαμε γιά πρώτη φορά, σάν είδαμε τίς όμορφιές της, τά άρχαία μνημεία της, τίς όμορφες πόλεις της, τά γραφικά χωριά της. Τήν άγαλλίαση πού νοιώσαμε σάν έπισκεφτήκαμε ήν ‘Ακρόπολη καί πιστέψαμε πώς:
«αίώνια θά φαντάζη οέ κάθε γωνιά τπς, ή ένας Παρθενώνας ή κάποιος σοφός».

ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ Μ. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑ, Στ’.

‘Εφέτος τό Γυμνάσιόν μας έπέδειξε είς τόν άθλητικόν τομέα μεγάλην δραστηριότητα υπο τήν καθοδήγησιν τών καθηγητών τής Σωματικής ‘Αγωγής δ. Βαλεντίνης Χ’’ Λοϊζου καί κ. Γεωργίου Φιαλά.

Διά τό πρωτάθλημα τούτο έλαβόον χώραν αί έξής συναντήσεις μέ τά άκόλουθα άποτελέσματα:
Συνάντησις μεταξύ Γ’ — Δ’ τάξεων. Νικήτρια άνεδείχθή ή όμάς της Γ’ μέ σκόρ 11—5.
Συνάντησις μεταξύ Ε’ — Στ’ τάξεων. Νικήτρια άνεδείχθη ή όμάς ής Στ’ μέ σκόρ 25—10.
Είς τόν τελικόν άγώνα συνηντήθησαν αί όμάδες τής Γ’. καί τής Στ’. Μετά άπό να άρκετά άμφίρροπον καί συναρπαστικόν άγώνα ή δύναμική όμάς ής Στ’ τάξεως έξήλθε νικήτρια καί κατέκτησε ούτω τό ένδοσχολικόν πρωτάθλημα.
Σύνθεσις πρωταθλητρίας: Κκουλλάς Παναγιώτης, Φιλίππου Έξακουστοδιανός, Βανέζης Πέτρος, Ζαχαρίου Νϊκος, Βαλέρκος Χριστάκης.
 

Οί άγώνες τού έπαρχιακού πρωταθλήματος έγένοντο εΙς τό γήπεδον τσύ Γυμνασίου Αίγιαλούσης. Κατά τόν άγώνα μεταξύ τών Γυμνασίων Ριζοκαρπάσου — Αίγιαλούσης ή όμάς τού Γυμνασίου μας μετά άπό ένα ταχύν άγώνα καθήλωσε ήν αντίπαλόν του μέ σκόρ 46—26. Η άπόδοσις δέ τών παικτών ής όμάδος μας ήτο έξαιρετική.

Τήν 11ην Δεκεμβρίου 1969 έξ άλλου διεξήχθη ό ήιμιτελιιςός άγών τού ρηθέντος πρωταθλήματος. ‘Αντίπαλοι ήσαν αί όμάδες τού Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου καί Β’ Γυμνασίου ‘Αμμοχώστου. Είς τόν άγώνα τούτον ή όμάς τού Γυμνασίου μας ήττήθη άπό τήν ούχί καλυτέραν έμάδα τού Β’ Γυμνασίου μέ σκόρ 43—30 καί άπεκλείσθη.

‘Εξ άλλου είς ήν πετόσφαιραν ή όμάς τού Γυμνασίου μας ήττήθη είς τόν πρώτον άγώνα της έναντίον τής όμάδος τού Γυμνασίου Αίγιαλούοης είς τό γήπεδον τής δευτέρας καί άπεκλείσθη ούτω τών περαιτέρω άγώνων διά τό έπαρχιακόν πρωτάθλημα.
 

Είς τόν έπαρχιακόν άνώμαλον δρόμον, ό όποίος διεξήχθη είς Αίγιαλούσαν, ό άθλητής τής Ε’ τάξεως Κορκός Νϊκος έτερμάτισε 7ος, ή δέ άθλήτρια Πάουρου ‘Αννούλα τής Ε’ 4η.

Άναλυτικώς τά άποτελέσματα μαθητών καί μαθητριών έχουν ώς έξής:

1. ‘Αγωνίσματα μαθπτριών
Μόνον είς τά άγωνίσματά ταύ μήκους 300 μ. καί ύψους είχον άρκετά καλήν έπίδοσιν αί άθλήτριαι τού Γυμνασίου μας. Αί άθλήτριαι αύταί είναι. α) Χ’’ Σάββα Ελένη, ή όποία κατέλα8ε ήν 4ην θέσιν είς τό μήκος, καί Πάουρου ‘Αννούλα 4η είς τό ύψος καί 5η είς τόν δρόμον τών 300 μ.

2. ‘Αγωνίσματα μαθητών

ΥΨΟΣ: Τήν 1ην θέσιν κατέλα$εν ό άθλητής Ζαχαρίου Νϊκος τής Στ’ μέ άλμα 1,63 μ. Μέ τό άλμα αύτό κατέρριψε τήν έπίδοσιν τετρασχολικών άγώνων, τήν όποίαν κατείχε ό ίδιος μέ 1,60 μ. ‘Εξ άλλου τήν 6ην θέσιν είς τό άγώνισμα αύτό κατέλαβε ό Βαλέρκος Χριστάκης τής Στ’.

1500 Μ.: Τήν 1ην, 2αν καί 3ην θέσιν κατέλαβον οι άθληταί μας Χάρπας Ζαχαρίας τής Ε’, Κορκός Νϊκος έπίσης τής Ε’ καί Φιλίππου Έξακουστοδιανός τής Στ’, άντιστοίχως. Τό άγώνισμα αύτό ήτο ένας θριαμβευτικός μονόλογος τών άθλητών τού Γυμνασίου μας, δεδομένου ότι άπό τής έκκινήσεως μέχρι καί τού τερματισμού προήλαυνον καί οί τρείς προαναφερθέντες άθληταί.

400 Μ.: Τήν 1ην θέσιν κατέλα6εν ό άθλητής τής Ε’ Κωνσταντάς Κώστας μέ χρόνον 54’’4, ό όποίος, άποτελεί νέαν έπίδοσιν τετρασχολιικών άγώνων. Προηγουμένη έπίδοσις 58’’2. Ο ‘ίδιος άθλητής κατέλαβε  τήν 4ην θέσιν είς τόν δρόμον τών 100 μ., 6ην θέσιν είς τό άγώνισμα τών 400 μ. κατέλαβεν ό Λιθραγκωμίτης Νικόλαος τής Γ1’.

ΤΡΙΠΛΟΥΝ: Είς τό άγώνισμα αύτό κατελάβομεν 4ην καί 6ην θέσιν διά τών Χάρπα Ζαχαρία καί Χ’’ Παναγή ‘Ανδρέα, άντιστοίχως.

ΣΦΑΙΡΟΒΟΛΙΑ: ‘0 άθλητής Χ’ Παναγής ‘Ανδρέας τής Ε’ κατέλαβε τήν 3ην θέσιν, ό δέ Κτωρής Γιάννης τήν 6ην θέσιν.

ΑΚΟΝΤΙΣΜΟΣ: ·Ο άθλητής Κκουλλάς Παναγιώτης έξήλθε 2ος νικητής, ό δέ Ζαχαρίας ‘Ανδρέας 3ος.

ΣΚΥΤΑΛΟΔΡΟΜΙΑ: Η όμάς σκυταλοδρομίας τού σχολείου μάς, άπαρτισθείσα ύπό τών Χ” Παναγή ·Α., Κωνσταντά Κ., Λιθραγκωμίτη Ν. καί Ζαχαρία Ν., ήλθε τρίτη.

Είς τήν τελικήν βαθμολογίαν, ώς προανεφέρομεν, κατελάβομεν τήν 2αν θέσιν μέ 58 βαθμούς.

1.΄Αγωνίσματα μαθπτών

Εις τόν δρόμον τών 800 μ. ό άθλητής Φιλίππου Έξακουστοδιανός μέ χρόνον 2’12’’5 έξήλθε δεύτερος νικητής.

1500 Μ.: Μέ χρόνον 4’ 32’’ 6 ό άθλητής Χάρπας Ζαχαρίας κατέλαβε τήν δευτέραν θέσιν είς τό άγώνισμα τούτο. Είς τό ίδιον άγώνισμα ό άθλητής Κορκός Νϊκος ήλθεν 6ος.

400 Μ.: Τήν πρώτην θέση κατέλαβε, μέ χρόνον 53’‘3, ό άθλητής Κωνσταντάς Κώστας.

ΥΨΟΣ: Ό άθλητής Ζαχαρίου Νϊκος ήλθε 4ος μέ άλμα 1,60 μ.

ΥΨΟΣ ΕΠΙ ΚΟΝΤΩ: Διά Πρώην φοράν είς τά άθλητικά χρονικά τού Γυμνασίου μας μετείχομεν είς τό άγώνισμα τούτο διά του έλπιδοφόρου άθλητού τής Γ1’ τάξεως Καϊμακλιώτη Χάρη. Μέ άλμα δέ 2,80 μ. ό άθλητής αύτός έξήλθε 4ος.

ΤΡΙΠΛΟΥΝ: 4η θέσις ύπό του Κκουλλά Παναγιώτη καί 5η θέσις ύπό τού Χ’’ Παναγή ‘Ανδρέα.

ΔΙΣΚΟΒΟΛΙΑ: 6η θέσις ύπό τού Κτωρή ‘Ιωάννη.

ΣΚΥΤΑΛΟΔΡΟΜΙΑ: ‘Η όμάς σκυταλοδρομίας ήλθε 5η μέ χρόνον 47’‘’ 5.

Είς τήν τελικήν βαθμολογίαν κατελάβομεν τήν 4ην θέσιν μέ 33 βαθμούς. ‘Η θέσις αύτή θεωρείται ώς έπιτυχής καί τιμά τό Γυμνάσιόν μας.

Είς τά άγωνίσματα μαθητών Α’, Β’ ι&ί Γ’ τάξεων ό άθλητής Μούστρας Μιλτιάδης έξήλθε 4ος είς τό άγώνισμα τής δισκο&λίας.

2. ‘Αγωνίσματα μαθητριών.

Καί είς τούς 41 ους έπαρχιακούς άγώνας στίβου άνδρών, τούς όποίους διωργάνωσεν ό Γυμναστικός Σύλλογος «Ευαγόρας» ‘Αμμοχώστου είς τό όμώνυμον στάδιον τήν 25ην Μαρτίου καί 1ην Άπριλίου, άντιπροσωπευτική όμάς μαθητών - άθλητών τού Γυμνασίου μας ‘έλαβε μέρος μέ ίκανοποιητικά άποτελέσματα.

“Ας σημειωθή ότι τήν έν λόγω όμάδα στίβου ένίσχυσε καί ό γυμναστικός τού σχολείου μας κ. Φιαλάς Γ., όστις καί έξήλθε πρώτος νικητής είς τό άλμα έπί κοντώ.

‘Εξ άλλου ή όμάς σκυταλοδρομίας τού άγωνίσματος 4Χ100 άνδρών κατόπιν μιάς θαυμασίας έμφανίσεως κατέλαβε τήν δευτέραν θέσιν, ύποσκελίσασα ούτως όμάδας αί όποίαι έθεωρούντο φαβορί τού άγωνίσματος. Τήν όμάδα άπετέλουν οί: Χ” Παναγής Α., Κωνσταντάς Κ., Φιαλάς Γ. καί Ζαχαρίου Νϊκος.

Εις τόν δρόμον 400 μ. ό Κωνστντάς Κ. ήλθε 3ος, ό Ζαχαρίου Ν. 4^ος είς τό ύψος καί ό Κκουλλ,άς. Π. 6ος είς τό τριπλούν. Έπίσης είς τά 200 μ ό Κωνσταντάς Κ. κατέλαε τη 4ην θέσιν.
Είς τήν σκυταλοδρομίαν 400 Χ 300 Χ 200 Χ 100 ή όμάς μας, ή όποία άπηρτίζετο άπό τούς Χάρπα Ζ., Κορκόν Ν., Φιλίππου Ε., Κκουλλάν Π., έξήλθε 6η.

 

ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΑΙ ΕΠΙΔΕΙΞΕΙΣ.

Τήν 26ην Μαίου 1978 έγένοντο είς τό γήπεδον τού Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου αί έτήσιαι γυμναστικαί έπιδείξεις. Ένεκα δέ καί τής πεντηκονταετηρίδος τού Γυμνασίου μας, ή προσέλευσις θεατών, γονέων ώς έπί τό πλείστον, ήτο άθρόα. Τό πρόγραμμα τού έορτασμού περιελάμανε χορούς άπό μαθητρίας τών Δ’, Ε’, Στ’ τάξεων, τάς γυμναστικάς έπιδείξεις, άκροβατικά, ώς καί άγωνίσματα στίβου. Διεξήχθησαν οί δρόμοι 300 μ. Λυκείων, 800 μ. Γυμνασίων καί 1500 μ. Λυκείων. Πρώτοι νικηταί ήσαν κατ’ άγώνισμα οί Κωνσταντάς Κώστας, Χ’.’‘Αναστάσης Νίκος καί Χάρπας Ζαχαρίας.

ΑΓΩΝΕΣ Κ0ΛΥΜΒΗΣΕΩΣ

Κατά τούς έφετινούς ‘Επαρχιακούς μαθητικούς άγώνας κολυμβήσεως τό Γυμνάσιόν μας ‘ελαβε μέρος διά τού μαθητού τής Γ1’ τάξεώς Καϊμακλιώτη Χάρη, ό όποίος τελικώς κατετάγη 2ος είς τό άγώνισμα τών 100 μ. πεταλούδας Λυκείων.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ ΚΩΣΤΑΣ, Ε’.

 

ΤΕΛΕΤΑΙ - ΕΟΡΤΑΣΜΟΙ

1. Τελετή τού ‘Αγιασμού έπί τη ένάρξει του σχολικού έτους 1969 – 1970 Παρασκευή 10 Οκτωβρίου. Ο κ. Γυμνασιάρχης καλωσώριαε τούς νέους μαθητάς και διέγραφε τούς σκοπού καί τούς στόχους τής άγωγής καί τά μέσα επιττύξεως τούτων. Παρέστησαν οι Σχολικοί εφόροι καί ίερείς της κωμοπόλεώς μας.

2. ‘Ενδοσχολικός εορτασμός επί τη Ημέρα τών ‘Ηνωμένων ‘Εθνών, Παρασκευή 24 Όκτωβρίου 1969. ‘Επ’ ευκαιρία της 24ης επετείου τής ίδρύσεως τού Ο.Η.Ε. ώμίλησε πρός τήν μαθητικήν κοινότητα ή μαθήτρια τής Στ’ τάξεως Οίκονομίδου Γιαννούλα.

3. Έορτασμός τής 2Βης Όκτωβρίου. Λαμπρός ένδοτμηματικός καί ένδοσχολικός έορτασμός, Δευτέρα, 27 ‘Οκτωβρίου 1969. Ώμίλησεν ό καθηγητής κ. Π. Λαβίθιας.

Είς τήν Δοξολογίαν, ήτις έτελέσθη έπί τή έθνική έπετείω έν τώ  ίερώ ναώ ‘Αγίου Συνεσίου, τόν πανηγυρικόν τής ήμέρας έξεφώνησεν ό καθηγητής κ. Χρίστος Ταουσιάνης.

4. Έορτασμός έπί τή 103η έπετείω τού ‘Ολοκαυτώματος τού ‘Αρκαδίου, Σάββατον, 8 Νοεμβρίου 1969. Κατά τήν πρωϊνήν συγκέντρωσιν ώμίλησε πρός τούς μαθητές ή μαθήτρια τής Στ’ τάξεως Γεωργίου Δημητρούλα, ό δέ κ. Γυμνασιάρχης άπήγγειλε τό ποίημα τού Μαρκορά «“Ορκος».

5. Ένδοσχολικός έορτασμός έπί τή ήμέρα της Παγκοσμίου Διακηρύξεως των Ανθρωπίνων Δικαιώμάτων, Τετάρτη, 10 Δεκεμβρίου 1969. Ώμίλησε καταλλήλως ή μαθήτρια τής Στ τάξεως Βασιλείου ‘Ελένη.

6. Χριστουγεννιάτικη Εορτή, Τρίτη 23 Δεκεμβρίου 1969, είς τό άμφιθέατρον τού Γυμνασίου. ‘Ωμίλησε πρός τούς, μαθητάς ό κ. ‘Ιω. Τανής. Έπηκολούθησε καλλιτεχνικό πρόγραμμα καί τέλος έγένοντο κληρώσεις πλουσίων δώρων.

7. Εορτασμός τής έορτής τών Γραμμάτων Παρασκευή, 30 ‘Ιανουαρίου 1970, είς τόν ίερόν ναόν ‘Αγίου Συνεσίου. ‘Εν άρχή άνεγνώσθη μήνυμα τού Ύπουργού Παιδείας έπί τή έορτή τών Τριών Ίεραρχών καί τών Γραμμάτων καί άκολούθως ώμίλησε καταλλήλως ό φιλόλογος τού Γυμνασίου κ. Χρίστος Ταουσιάνης.

8. Έορτααμός τής «Έβδομάδος τού Δένδρου», Σάββατον, 31 ‘Ιανουαρίου 1970. Ώμίλησε πρός τούς μαθητάς ό κ. Χρ. Πίτρακκος, άκολούθως δέ έφυτεύθησαν συμβολικώς δενδρύλλια.

9. Έπίσκεψις τού άρχηγού τής Έθνικής Φρουράς στρατηγού Γερακίνη, Πέμπτη, 5 Φεβρουαρίου 1970. Τόν Στρατηγόν προσεφώνησεν ό κ. Γυμνασιάρχης, όστις είπε:

Στρατηγέ μου,

Μέ ιδιαιτέραν χαράν καί συγκίνησιν ύποδέχομαι ύμάς, τόν άρχηγόν τής ‘Εθνικής Φρουράς, έκ μέρους τού Καθηγητικού Συλλόγου καί τή μαθητιώσης νεολαίας τού Γυμνασίου Ριζσκαρπάσου και άπευθύνω τό καλώς ήλθατε: είς ήν κωμόπολιν Ριζοκαρπάσου, τήν γενέτειραν τών ήρώων τής Ε.Ο.Κ.Α. Κάσπη καί Γιάλλουρου.

Χαιρετίζω έν τω προοώπω σας τόν άξιον ήγέτην τής ‘Εθνικής Φρουράς, αύτήν ταύτην τήν παρουσία τής μητρός πατρίδος είς τήν θυγατέρα Κύπρον.

Διερμηνεύων τά αίσθήματα καί συναισθήματα όλοκλήρου τού καθηγητικού Συλλόγου, τής ιμαθητιώσας νεολαίας του Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου καί σύμπαντος τού Έλληνικού Κυπρακού λαού σάς δισΘεβαιώ ότι έμείς ώς “Ελληνες δέν έπαύσαμεν ποτέ ούτε και θά παύσωμεν εις τό μέλλον νά παραμένωμεν πιστοί είσ τά εθνικά ίδεώδη τής φυλής καί νά προσβλέπωμεν είς τόν ίερόν τής ‘Ακροπόλεως βράχον.

Γνωρίζομεν βεβαίως τό κρίσιμον τής νέας φάσεως τού άγώνος μας. Δέν στενοχωρούμεθα. άλλ’ ούτε καί, ώς “Ελληνες, όρρωδούμεν πρό τών οίωνδήποτε κινδύνων. Πιστεύομεν ότι  οίαδήποτε καί άν θά είναι ή δοτή καί έφικτή λύσις, αύτή θά είναι πρόσκαιρος, όπως πρόσκαιρες ήσαν οί λύσεις πού δινόντουσαν κάθε φορά στήν Κρήτη καί στά Δωδεκάνησα. Αύτοί, οί Κρήτες καί οί Δωδεκανήσιοι τελικά ένώθηκαν μέ τήν μητέρα Πατρίδα, γιατί διαφύλαξαν μέσα τους άλώβητη καί καθάρια τήν έλληνικότητά τους, γιατί πίστεψαν στό άκατάλυτο τής ‘Ελληνικής Φυλής. Δέ χάνεται οσά Τάρταρα, / μονάχα ξαποσταίνει. / Στή ζωή αναφαίνεται / καί λαούς άνασταίνει.

Καί έμείς, στρατηγέ μου, οί “Ελληνες τής Κύπρου δέν έπαύσαμεν ποτέ, κάτω άπό οίασδήποτε άντιξόους συνθήκας, νά σκεπτώμεθα, νά αίσθανώμεθα καί νά συμπεριφερώμεθα σάν “Ελληνες, γι' αυτό είμαστε βέβαιοι πώς τελικά ή ‘Ενωσις τής Κύπρου μέ τή μητέρα Πατρίδα θά γίνη.

Είναι τούτο όχι μόνο διακαής πόθος τών έπιζώντων ‘Ελλήνων της Κύπρου και γενικώς τών Πανελλήνων, άλλά καί παράκλησις καί εύχή τών ήρώων τής Ε.Ο.Κ.Α., τού 40, τού 21, τών Σαλαμινομάχων καί Μαραθωνομάχων. Είναι ή έθνική έπιταγή τής τρισχιλιετούς Ιστορίας μας.

Στρατηνέ μου, διαβιβάσατε, παρακαλώ. πρός τούς άξιωματικούς καί όπλίτας τής ‘Εθνικής Φρουράς καί τήν μητέρα πατρίδα τήν άπεριόριοτον άγάπην καί ευγνωμοσύνην μας πρός όσα αύτοί πρός τήν Έλληνικωτάτην Κύπρον μας έπιτελούσι. Καλώς ήλθατε.

Ζήτω ή ‘Εθνική Φρουρά.
Ζήτω τό ’Ελληνικόν “Εθνος.
Ζήτω ή “Ενωσις.

Ώσαύτως τόν προσεφώνηαε καί ή μαθήτρια τής Στ’ τάξεως Γεωργίου Δημητρούλα, ήτις είπε:

Στρατηγέ μου,
Οί μαθηταί καί αί μαθήτριαι τού Γυμνασίου Ριζοκορπάσου σάς καλωσορίζομεν ύπερήφανοι διά τήν τιμήν πού προσδίδει είς τό Γυμνάσιόν μας ή ύιμηλή παρουσία σας. Μέ τήν εύκαιρίαν αύτήν άπασα ή μαθητιώσα νεολαία τής κωμοπόλεώς μας διαβεβαιοί ύμάς ότι είναι άποφασισμένη νά άκολουθήση τήν φωτεινήν πορείαν πού έχάραξαν οί δοξασμένοι πρόγονοί μας διά μέσου τών αίώνων. Τήν πορείαν είς τό τέρμα τής όποίας εύρίσκεται ή δόξα καί ή έλευθερία. Αύτήν τήν πορείαν διαβεαιούμεν ύμάς ότι καί ήμείς Θά άκολουθήσωμεν άτενίζοντες πρός τήν μοναδικήν δικαίαν λύσιν τού προλήματος τής νήσου μας πού μπορεί νά δοθή. Θά προχωρήσωμεν βαδίζοντες σταθερά χωρίς νά παρεκκλίνωμεν τών ύψηλών ίδανικών μέ τήν ίδέαν τών όποίων έγαλουγήθησαν, έζησαν κι άπέθαναν τόσες προηγούμενες γενεέε. Θά προχωρήσωμεν άδιαιφορούντες διά τήν στάσιν των ίσχυρών τής γής.

Δεχθήτε, παρακαλώ, στρατηγέ μου, έκ μέρους του Γυμνασίου  Ριζοκαρπάσου τήν άνθοδέσμην αύτήν ώς έλάχιστον δείγμα ύψίστης τιμής κι’ εύγνωμοσύνης πρός όαα ύμείς, οί άξιωματικοί καί όπλίται τής ‘Εθνικής Φρουράς πρός τήν πατρίδα έπιτελείτε. Καλώς ήλθατε».

10. Τήν 3ην Μαρτίου 1970 o κ. Γυμνασιάρχης εiς τήν πρωϊνήν συγκέντρωσιν έξήρε δι’ όμιλίας του τό νόημα τής Θυσίας τού σταυραετού τού Μαχαιρά Γρηγ. Αύξεντίου.

11. Έορτασμός τής 25ης Μαρτίου. Λαμπρός ένδοτμηματικός καί ένδοσχολικός έορτασμός, Τρίτη, 24 Μαρτίου 1970. Ώμίλησεν ό κ. Φαλάς ‘Ανδρέας.

12. Έορτασμός τής 1ης ‘Απριλίου. λαμπρός ένδστμηματικός καί ένδοσχνολικός έορτασμός, Τρίτη, 31 Μαρτίου 1970. Ώμίλησεν ό κ. Στράτης Τρύφων.

13. Καλλιτεχνικός Έορτασμός, Τρίτη

14 Άπριλίου 1970, Είς τό κινηματοθέατρον «ΛΟΥΙΖΙΑΝΑ». Τό πρόγραμμα περιελάμβανεν είσαγωγικήν όμιλίαν ύπό τού κ. Γυμνασιάρχου δραματοποίησιν τού έργου τού ‘Αρ. Βαλαωρίτη «Ο Βράχος καί τό κύμα» κατά διδασκαλίαν τού φιλολόγου κ. Χρίστου Ταουσιάνη, δραματοποίησιν τού ποιήματος τού Στρατήγη «Ματρόζος» κατά διδασκαλίαν τού κ. Ποτάπιου Λαβίθια, το έργον τού Β. Μιχαηλίδη «‘Η 9η Ιουλίου» κατά διδασκαλιαν τής κ.  Καρατζή, την κωμωδίαν «Γνώθι σ΄αυτόν» κατά διδασκαλίαν τής δ. Κουλία,  τραγούδια υπό τής χορωδίας τού Γυμνασίου καί χορούς.

14. ‘Εορτασμος τής ‘Ημέρας τής Εύρώπης, Τρίτη, 5 Μαΐου 1970. Ώμίλησε πρός τούς μαθητάς κατά τήν πρωϊνήν συγκέντρωσιν ό κ. ‘Ελ. Γιάλλουρος.

15. Έορτασμός τής Πεντηκονταετηρίδος τού Γυμνασίου, Τρίτη, 26 Μαΐου 1970. Μετά τό πέρας τούτου έγένετο τό άνοιγμα μαθητικών έκθέσεων.

Τό άπόγευμα τής αύτής ήμέρας έλαβον, χώραν είς τό γήπεδον τού Γυμνασίου μας αί Γυμναστικαί έπιδείξεις, τάς όποίας παρηκολούθησαν ιερείς, έφοροι, οί καθηγηταί καί πλήθος κόσμου.

16. Τελετή έπί τή λήξει τού σχολικού έτους 1969—70, Δευτέρα, 6 ‘Ιουλίου, μίλησε διά τά πεπραγμένα τού Γυμνασίου καί άπεχαιρέτησε τούς τελειοφοίτους ό Γυμνασιάρχης κ. Μ. Σαμάρα

‘Αλλοι δραστηριότητες:

1. Τήν 3ην ‘Απριλίου 1970 παρουσία του τού Γενικού Έπιθεωρητού κ. Ι Κουτσάου, τού κ. Γυμνασιάρχου Αίγιαλούσης καί τών φιλολόγων καί θεολόγων τω Γυμνασίων Αίγιαλούσης και Ριζοκαρπάσου έγένοντο ύπό τού κ, Μ. Σαμάρα ύποδειγματικαι διδασκαλίαι εις τα αρχαία Ελληνικά ται Νέα Ελληνικά. Μετά το παρατεθέν γεύμα έπηκολούθησε συζήτησις καί έξήχθησαν χρήσημα συμπεράσματα

2. Τήν Ι6ην Φεβρουαρίου 1970 οι  μαθηταί καί αί μαθήτριαι τής Στ’ τάξεως συνοδευόμενοι ύπό τών αυμβούλων καθηγητών κ. Χρίστου Ταουσιάνη καί δ, Μ. Κουλίας μετέβησαν είς τό Γυμνάσιον Αίγιαλούσης, όπου καθηγηταί τού Ανώτερου Τεχνολογικού ‘Ινστιτούτου ώμίλησαν πρός τούς τελεοφοίτους μαθητάς τών Γυμασίων Αίγιαλούσης καί Ριζοκαρπάσου διά τό πρόγραμμα, τούς σκοπούς, τήν λειτορργίαν καί τάς έξετάσεις τού Άνωτέρου τούτου Έκπαιδευτικού ‘Ιδρύματος. Μετά τό πέρας τής όμιλίας των άπήντησαν είς έρωτήσεις τών μαθητών.

3. ‘Εντός τών πλαισίων τού Έπαγγελματικού Προσανατολισμού άνώτεροι Λειτουργοί άπασχολήσεως τού ‘Υπουργείου ‘Εργασίας τήν 5ην ‘Ιουνίου 1970 ώμίλησαν πρός τούς μαθητάς τών τάξεων Γ’ καί Στ’ έπί διαφόρων έπαγγελμάτων καί ίδίως έπί τών Ξενοδοχειακών καί Τουριστικών. Άκολούθως οι ομιληταί άπήντησαν είς έρωτήσεις τών μαθητών.

4. Υπό την καθοδήγησην του συμβούλου καθηγητού κ. Χρίστου Ταουσιάνη οι μαθητές της Γ1' ητοίμασαν εις τα Πλαίσια του Επαγγελματικού προσανατολισμού πινακίδα Επαγγελματικού προσανατολισμού.

Μαθητικοί όμιλοι: Οι κατά το σχολικ΄λον έτος 1969 - 1970 λειτουργήσαντες όμιλοι έχουν ως ακολούθω;:

1. Λαογραφικός και γλωσσικός όμιλος με υπεύθυνο καθηγητή τον κ. Χρίστον Ταουσιάνη.

2. Ιστορικός όμιλος με υπεύθυνο καθηγητή τον κ. Χρίστον Ταουσιάνη.

3. Φιλολογικός όμιλος με υπεύθυνο καθηγητή τον κ. Χρίστον Ταουσιάνη.

4. Επιστημονικός όμιλος με υπευθυνους καθηγητάς τουςκ. Ανδρέαν Φαλάν και κ. Τρ. Στράτην.

Ωσαύτως κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 1969 - 1970 ελειτούργησαν και οι εξείς όμιλοι: Όμιλος Ουνέσκο με υπευθύνους καθηγητάς τους κ. Ελ. Γιάλλουρον, Πατάπιον Λαβίθιαν  και δ. Μαρίαν Κουλίαν και φιλολογικός όμιλος με υπεύθυνον την δ. Μαρίαν Κουλίαν.

Εκτός των άλλων δραστηριοτήτων των ομίλων εγένοντο υπό μελών των ομίλων και διαλέξεις επί διαφόρων Θεμάτων. Ούτω υπό του Λαογραφικού ομίλου εγένεντο διάλεξις δια την επιστήμη της Λαογραφίας, υπό του Ιστορικού ομίλου διάλεξις δια τον Βύρωνα,   υπό του υπό την καθοδήγησην του κ. Χρίστου Ταουσιάνη Φιλολογικού ομίλου διαλέξεις δια τον Αργ. Εφταλιώτην, υπό του Επιστημονικού ομίλου διάλεξις δια την εξερεύνηση της Σελήνης, υπό του ομίλου Ουνέσκο  διάλεξις περί της Ουνέσκο, υπό του υπό την ευθύνη της δ. Κουλίας Φιλολογικού ομίλου διάλεξις δια τον Τευκρον Ανθίαν κά.
Τα μέλη του Λαογραφικού και Γλωσσικού ομίλου, εκτός των άλλων, προέβησαν τη καθοδηγήση του υπευθύνου καθηγητή και εις την συλλογήν λαογραφικού υλικού, μέρος του οποίου δημοσιεύεται εις το παρόν τεύχος.

Έκπαιδευτικαί Έκδρομαί:

Αί κατά τό σχολικόν έτος 1969—70 έκπαιδευτικαί έκδρομαί έχουν κατά τάξεις ώς άκολούθως

1. Τήν 15ην καί Ι6ην Μαΐου 1970 οί μαθηταί τής Δ’ καί Ε’ τάξεων συνοδευόμενοι ύπό τών καθηγητών κ. Χρ. Ταουσιάνη καί κ. Α. Φαλά έπεσκέφθησαν τήν έκκλησίαν τής Παναγίας τής Άγγελοκτίστου, τόν Ζωολογικόν Κήπον Λεμεσού, τό έργοστάσιον ΚΕΑΝ, τόν ύδατοφράκτην Γερμασόγειας, τάς φυτείας Φασουρίου καί τήν νύκτα διενυκτέρευσαν είς Κακοπετριάν. Τήν έπομένην έπεσκέφθησαν τήν Έκκλησίαν Άσίνου, τήν σχολήν Κωφαλάλων, τό Γεωργικόν Γυμνάσιον καί τό Μουσείον άγώνος.

2. Τήν 2Βην, 29ην καί 3Οήν Μάίου 1970 οί μαθηταί τής Στ’ τάξεως τή συνοδεία τών κ. Στράτη καί δ. Κουλία έπεσκέφθησαν τό έργοστάσιον ΚΕΑΝ, τάς φυτείας Φασουρίου, τό Κούριον καί τήν νύκτα διενυκτέρευσαν είς Κτήμα. Τήν έπομένην έιτεσκέφθησαν τούς Βασιλικούς Τάφους καί τά ψηφιδωτά καί τήν νύκτα διενυκτέρευσαν είς Κακοπετριάν. Τήν τελευταίαν ήμέραν έπεσκέφθησαν τό θέατρον τών Σόλων καί μέσω Λευκωσίας έπέστρεψαν είς Ριζοκάρπασον.

3. Τήν 29ην Μαΐου 1970 άμφότερα τά τμήματα τής Β’ τάξεως τή συνοδείρ τών κ. Ίω. Τανή καί Αίγ. Άθανασιάδου έπεσκέφθησαν τό Φρούριον Κυρηνείας, τό Μπελλαπαΐς καί μέσω Αγ. ‘Αμβροσίου καί Λευκονοίκου έπέοτρεψαν είς Ριζοκάρπασον.

4. Τήν 3Οήν καί 31ην ΜάΙου 1970 άμφότερα τά τμήματα τής Γ’ τάξεως μέ συνοδούς τόν κ. ‘Ελ. Γιάλλουρον καί δ. ‘Ανδρ. Παλλαρή έπεσκέφθησαν τά λιμενικά έργα Λάρνακος, τόν Ήλεκτροπαραγωγικόν σταθμόν Μονής, τό Φρούριον Κολοσσίου, τήν Έκκλησίαν Άσίνου, τήν οχολήν Κωφαλάλων καί τόν Πύργον ‘Ελέγχου του άεροδρομίου Λευκωσίας.

5. Τήν 2αν ‘Ιουνίου 1970 άμφότερα τά τμήματα τής Α' τάξεως μέ συνοδούς τούς κ. Μ. Χριστοφόρου καί Α. Έφεσόπουλον έιτεσκέφθησαν τόν λιμένα ‘Αμμοχώστου, τήν Ιεράν Μονήν ‘Αποστ. Βαρνάβα καί τό Φρούριον Καντάρας.

ΧΡΙΣΤΟΣ Ν. ΤΑΟΥΣΙΑΝΗΣ
Φιλόλογος.

Φωτογραφίες τελειοφοίτων

Τέλος Τεύχους 4